جۇلدىزشى جورامالى

ىستىق – تابيعي قۇبىلىس شىلدەگە جەتپەي شىجىپ كەتكەن بيىلعى جاز حالقىمىزدى ءبىرشاما ابىرجىتىپ جىبەردى. ونىڭ سەبەبىن بىلمەگەن كوپشىلىك ءارتۇرلى, سان-ساققا جۇگىرتكەن بولجامدار ايتىپ, ساۋەگەيلىك جاساپ جاتىر. وسىندايدا قايتسە دە تانىلىپ قالۋعا تىرىساتىن كەيبىر پىسىقايلار مۇنى اقىرزاماننىڭ انىق بەلگىسى دەيتىن دە بولىپتى. بىراق وڭ بولجام جاساپ, سەنىمدىلىگى كۇش­تى وي ايتۋشىلار دا جوق ەمەس. سوندايلاردىڭ بىرقاتارى ونى بىلتىرعى قىستىڭ ەرەكشە سۋىق بولعانىمەن بايلانىستىرادى. “قىس سۋىق بولسا, جاز ىستىق بولادى” دەگەن قاعيداتتىڭ كورىنىسى دەسەدى ولار. ءبىز رەداكتسيامىزعا كەلگەن تانىمال جۇلدىزشى نازاربەك قوجامسەيىتوۆتى اڭگىمەگە تارتىپ, اتالعان ماسەلە توڭىرەگىندە سۇراستىرعان ەدىك: – ىستىقتان قورقاتىن ەشتەڭە جوق, بۇل – تابيعاتتىڭ كولدەنەڭ اپاتسىز قاراپايىم ەرەكشەلىكتەرىنىڭ ءبىرى عانا. ونى بىلتىرعى قىستىڭ ەرەكشە سۋىق بولعانىمەن بايلا­نىس­تىرۋ ورىندى. تابيعاتتا ءبارى دە تەڭ­گەرىمدى, قىستىڭ سۋى­عى ادەتتە جازدىڭ ىس­تىعىمەن شىعادى. شىلدە ايىنىڭ العاش­قى ونكۇندىگى دە ىستىق بولادى. ايدىڭ 9-10-ى كەزىندە عانا اۋا رايى ءبىرشاما سالقىنداپ, قىسقا مەرزىمدى نوسەر جاڭبىر­لار جاۋادى. ودان كەيىن قايتادان كۇن ىسىپ, 22-لەرىندە جاڭبىر جاۋ قايتالانادى, سول كەزدە اۋا رايى دا ازداپ سالقىندايدى. – استىق شىعىمدىلىعى قالاي بولماق, بيىل سولتۇستىكتە كوپ ۋاقىت جاۋىن جاۋماي, جۇرتتىڭ ءبارى تاساتتىق بەرىپ جاتقان كورىنەدى عوي... – تاساتتىق بەرگەن دۇرىس, ول دا اللا­عا تابىنۋدىڭ جولى. استىق شىعىمدى­لىعى شامالى بولاتىنى قازىردىڭ وزىندە ءبىلىنىپ قالدى. مەنىڭ بولجامىم بويىن­شا, جىل­داعى ورتاشا ءتۇسىمنىڭ 22-25 پايىزىن­داي عانا استىق الىنادى. بىراق سونىڭ ءوزى ەلى­مىزگە تولىق جەتەدى. بىلتىر­عى مول استىق­تىڭ ءالى كۇنگە وتپەي, قامبا­لاردا جاتقانىن ەس­كەرسەك, ينشاللا, ەلىمىز نانسىز قالمايدى. – قازىر ەلىمىز قالا كۇنى مەرەكەسىنىڭ قارساڭىندا تۇر. مەرەكە كۇنگى اۋا رايى قالاي بولار ەكەن؟ – وتە تاماشا بولادى, وعان تولىق سەنىمىم بار. اسپان اشىق, جارقىراپ تۇر­عان كۇننىڭ استىندا حالىق تاماشا كوڭىل-كۇيدە بولادى. – ال “اقىرزامان بولادى” دەگەن بول­جام­­دار سىزدىڭشە قانشالىقتى شىندىققا سايكەسەدى؟ – ول – بوس ءسوز. ءبىزدىڭ عالام­شارىمىز 2011 جىلى 25940 جىلدا ءبىر بولاتىن گالاكتي­كاداعى قۇبىلىسقا تاپ بولعالى تۇر. ول كۇنى ءبىرشاما ۋاقىت كۇن تۇتىلىپ, جەر بە­تىن تۇتا­سى­مەن قاراڭ­عىلىق باسادى. بىراق ودان ەش­قانداي قور­قىنىش جوق. سونى كەي­بىرەۋ­لەر “اقىرزامان” دەپ قورقىتاتىن بو­لىپ­تى. دەگەنمەن, ادامدارعا ىنساپ كەرەك. قاي كۇندە ادام قۇدايىن ۇمىتپاي, امان-ەسەن, اۋىرماي-سىرقاماي, ءتۇرلى قاي­عىعا ۇشىراماي امان ءومىر ءسۇرىپ جاتقانىنا تاۋبە­شىلىك جاساپ وتىرسا, اللا دا قۇر تاستامايدى. بىراق كەي­بىرەۋلەردىڭ ىنساپ­سىزدىعى جاعاڭ­دى ۇستاتا­دى. انەۋكۇنى شىعىستا بولعان تاس­قىندا ءبىر وڭباعاندار ءبىر پار ەتىكتى ءبىر قويعا ساتىپتى. ءسويتىپ, جۇرت قايعى جۇتىپ جاتسا, ولار جۇرتتىڭ قايعىسىنان اقشا تاپپاق بولىپتى. وسىنداي ىنساپسىزدىقتان ساقتانۋ كەرەك. – الداعى كۇزدىڭ بولجامى قانداي؟ – بيىلعى كۇز دە جاقسى بولادى. باع­بان­دار تامىز ايىنداعى ۇسىكتەن قورقاتىن ەدى, بيىل ونداي بولمايدى. تەك جيىن-تەرىمنىڭ ءبارىن قازاننىڭ 10-ىنا دەيىن ءبىتىرۋ كەرەك, ويتكەنى ودان ءارى ۇزاق مەر­زىم­دى كۇزدىڭ قارا جاۋىندارى باستالادى. – اڭگىمەڭىزگە راحمەت, نازەكە... – ە, قۇر راحمەتكە تويدىق قوي, وسى­نىڭ ءبارىن اقشاعا ساتىپ الۋ كەرەك قوي, بىراق ەشكىم دە مەنىڭ ەڭبەگىمدى ەلەپ, اقى تولەگىسى كەلمەيدى. ءبارىن دە تەگىن العىسى كەلەدى. قازىرگى زاماندا ونداي بولمايدى عوي. مەن الماتىنىڭ اۋاسىن تازارتۋ ءادىسىنىڭ جوباسىن دا جاساپ قويدىم, سونى اكىمدىككە ۇسىنسام, ەش جاۋاپ جوق. ءبارى اقى تولەۋدەن قاشادى... ال رەسەيدىڭ “گيدرومەتتسەنترى” ىنتىماق­تاستىق جاسايىق, بىزگە كەل دەپ وتىر... اڭگىمەلەسكەن جاقسىباي سامرات.