– تازى – جەتى قازىنانىڭ ءبىرى. يت جۇگىرتۋگە شىناشاقتاي كەزىمىزدەن ىنتىزار بولدىق. اركىم دەمالىسىن ارقيلى وتكىزىپ جاتادى عوي. ءبىز شاھاردىڭ تىنىمسىز تىرشىلىگىنەن ءبىر مەزگىل بوي الىستاتىپ, دەمالىستا اۋىلعا اتباسىن بۇرامىز. التىن بەسىككە بارعاندا عانا شىنايى دەمالامىز. ويتكەنى ساياتشىلىق جانىمىزعا جاقىن. وبلىس ورتالىعىنىڭ ماڭىندا ورنالاسقان جامبىل اۋدانىنا قاراستى ورنەك اۋىلىندا اتا-انامىز بار. شاڭىراعىمىزدىڭ ءسۇت كەنجەسى دە سوندا.
راسىن ايتساق, وڭىردە ساياتشىلىق تا, تازى جۇگىرتۋ دە نازاردان تىس قالىپ بارا جاتقانى بەلگىلى. ايتكەنمەن, قانعا سىڭگەن كاسىپتى جالعاستىرعان ءجون. قازاق تازىسى پاتەنت العاندا قۋاندىق, ءوزىمىز دە اتسالىستىق. وبلىس ورتالىعىندا وتكەن كورمەدە تازىلارىمىز تالاپقا ساي بولىپ, ارنايى سەرتيفيكات تابىستالدى. ءۇش تازىنىڭ بىرىنە ەلوردادا وتەتىن كورمەگە جولداما بۇيىردى. تازىمىزدى ەرتىپ تالاي دودادا توپقا تۇستىك. ءتىپتى وڭىردە دە جارىس وتكىزدىك. وسىلايشا اتادان ميراس ونەردى قولدان كەلگەنشە قولداپ ءجۇرمىز. مەملەكەت تاراپىنان قۇماي تازى ۇلتتىق برەند دەپ اسپەتتەلسە دە, جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك تىزگىنىن ۇستاعاندار بۇعان جەتكىلىكتى نازار اۋدارماي وتىر. شەندىلەر كومەكتەسسە, نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى. ماسەلەن, كوكپار سەكىلدى ۇلتتىق سپورتىمىزعا قىرۋار قارجى سالىنىپ جاتىر. ال ءبىز وزىمىزبەن ءوزىمىز ءجۇرمىز, – دەيدى ماقسات اباتوۆ.
بىرنەشە جىل بۇرىن وڭىردە وتكەن دوداعا كورشىلەس وبلىستاردان ارنايى قوناقتار اتباسىن بۇرعان. تازىلارعا ارنايى كيىم تىكتىرىپ, دودانىڭ ەرەجەسىن سۇزگىدەن وتكىزگەن ماقسات پەن باعدات كەلۋشىلەردىڭ كوڭىلىنەن شىعۋعا تالپىنعان. ۇلتتىق ونەردى دارىپتەگەن اعايىندىلاردىڭ ەڭبەگى ەش كەتكەن جوق. تازى جۇگىرتۋگە ابدەن داعدىلانعان كانىگى ماماندار ريزاشىلىق كەيىپپەن تارقاستى.
– قالاي بولعان كۇندە دە بابادان ميراس بولىپ قالعان اتاكاسىپكە ادال بولعانىمىز ابزال. تازىنىڭ قاسيەتىن تۇسىنەتىن كەز جەتتى. تۇزدە جۇگىرمەسە تازى بىتكەن توزادى. ونى قاتارداعى يت سەكىلدى بايلاپ ۇستاۋعا بولمايدى عوي. وسىنى قاپەردە ۇستاعان ءجون. سوندىقتان دا جىل ون ەكى ايدا ءبىر رەت بولسىن تازى جۇگىرتۋدەن تۋرنير ۇيىمداستىرىپ تۇرعان دۇرىس. ءىنىم باعداتتىڭ قول ۇشىن سوزۋىنىڭ ارقاسىندا مۇنداي جارىستى وتكىزىپ تە ءجۇرمىز. الايدا قولدا قاراجات بولماعان سوڭ كەيدە بارىنە قولدى ءبىر سىلتەگىڭ كەلەدى. ءبىر تۋرنيرگە 300 مىڭ تەڭگەنىڭ توڭىرەگىندە قولداۋ بولسا دا ۇيىمداستىرار ەدىك. الايدا دەمەۋشىلىك كورسەتۋگە تالپىنعان ازاماتتى كورمەدىك, – دەيدى ماقسات جەتى قازىنانىڭ ءبىرى تۋرالى ويىمەن ءبولىسىپ.
ماقسات اباتوۆ ەڭبەك دەمالىسىن ادەيىلەپ قانسونار بولاتىن ۋاقىتتا الادى ەكەن. قارا جەر اق قارعا ورانعان شاقتا ول ساياتشىلىق قۇرادى. ماۋسىم اياقتالعانعا دەيىن تازىسىنىڭ بابىن كەلتىرۋدىڭ قامىندا جۇرەدى. ول مۇنىسىن اتا كاسىپكە دەگەن ادالدىق دەپ ەسەپتەيدى.
– تازا قاندى تازى الۋدىڭ دا ماشاقاتى از ەمەس. ونى وسىمەن اينالىسىپ جۇرگەن ازاماتتار جاقسى بىلەدى. ماسەلەن, ءۇش جىلىمدى قۇرباندىققا شالىپ, سەلەكتسيا جاسادىم. قازىرگى كەزدە ءتورت تازىمىز بار. جەتى قازىنانىڭ ساناتىنا ەنگەن تازىلار جارعاق, شاشاق قۇلاقتى بولىپ بولىنەتىنىن ايتا كەتكەن ءجون. ەڭ باستىسى, بۇل جۇمىسقا اسا مۇقيات قاراعان دۇرىس.
كەيبىرەۋلەر تازىسى قاسقىر العانىن ايتىپ بوسەدى. جالقى تازى قاسقىر الا المايدى. رۋحى مىقتىلارى ءتۇز تاعىسىن ءبىر-ەكى اۋناتىپ, قايتا ارتقا تارتىنشاقتاپ, قوجايىننان كومەك كۇتەدى. وسىنى ۇمىتپاعان ءجون. ال تۇلكى, قويان جانە وزگە اڭداردى الۋ ءۇشىن تازىنى ارنايى باپتايدى. ونىڭ ءوز تەحنولوگياسى بار. كوپشىلىك وسىنى بىلمەيدى. دەمالىستا تازى جۇگىرتۋگە ىنتىزار ەكەنىمدى بىلەتىن باسشىلارىم قاي كەزدە دە قولداۋ كورسەتىپ جۇرەدى. سول ءۇشىن ولارعا العىسىم شەكسىز, – دەيدى ماقسات.
ماقساتتىڭ ايتۋىنشا, قازاقتىڭ تانىمىندا تازىنىڭ جاسى قانشا رەت قار باسقانىمەن ەسەپتەلەدى. ونىڭ ءبىر تازىسى بيىل ءۇشىنشى رەت قار كورىپتى. بۇل – ءۇش جاستا دەگەن ءسوز.
– كوكبورى, اقبورى دەگەن تازىلارىمنىڭ ءجونى بولەك. ويتكەنى ەكەۋى ۇيالاس. ال «شۋسترىي» دەپ ات قويىپ, ايدار تاققان كۇشىگىم وسى جىلى اۋىزداندى. قازاق قاي ۋاقىتتا بولسىن, دوس كوڭىلىن قيمايتىن حالىق قوي. سول دوسقا دەگەن ادالدىعىم سىرتتان دەگەن تازىمدى باۋىرىما سىيلاۋىما تۇرتكى بولدى. ونىڭ دا تازىعا دەگەن قىزىعۋشىلىعى زور ەكەنىن اڭعاردىم. جالپى, اتقا ءمىنۋ, تازى جۇگىرتۋدىڭ دە وزىنە ءتان مادەنيەتى بار. ونى مەڭگەرۋگە ۇمتىلعان كەز كەلگەن ادامعا كومەك كورسەتكەن ءجون دەپ بىلەمىن. سول ارقىلى ءبىز ۇلتتىق عۇرپىمىز بەن قۇندىلىعىمىزدى دارىپتەي تۇسەمىز, – دەيدى اعايىندى اباتوۆتار.
ماقساتتىڭ ايتۋىنشا, اتاسى ساياتشى بولعان كورىنەدى. وسىعان قاراپ-اق اعايىندىلاردىڭ اتاكاسىپكە دەگەن اڭسارى اۋعانىن باعامداۋ قيىن ەمەس. ولار تازى باپتاۋدى باستى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى دەپ پايىمدايدى. اتاكاسىپكە ادالدىق دەگەنىمىز دە وسى بولسا كەرەك. ايتپەسە, شويىنجولدا ەڭبەك ەتىپ, ناپاقا ايىرىپ وتىرعان ازاماتتاردى ەشكىم تازى باپتا دەپ قيناپ جاتقان جوق.
تازى جۇگىرتىپ, ساياتشىلىق قۇرىپ جۇرگەن اعايىندىلاردىڭ جالعىز عانا ماقساتى بار. ولار قازاقتىڭ بۇل عۇرپىن جاس ۇرپاققا جەتكىزگىسى, ناسيحاتتاعىسى كەلەدى. الايدا ءبىر جالاقىعا قاراعان اعايىندىلار كەيدە وزگە وڭىرلەردە وتەتىن جارىستارعا بارا الماي جاتادى. ويتكەنى قارجىنىڭ جوقتىعى – قولبايلاۋ. اعايىندىلارعا قولداۋ كورسەتەتىندەر جاقىن ارادا تابىلار ما ەكەن؟ كىم ءبىلسىن, دەمەۋشىلەر قولداپ جىبەرسە, ولاردىڭ الداعى ۋاقىتتا اتقارار ءىسى از ەمەس-اۋ.
تاراز
