قالاداعى ءىرىلى-ۇساقتى مادەني-كوپشىلىك ءىس-شارالاردى جۇرگىزىپ جۇرەتىن قاناتتى بىردە فابريكا باسشىلىعى وزدەرىندە وتەتىن سونداي ءبىر شارۋانى اتقارىپ بەرۋگە شاقىردى. باردى, اتقاردى. سول جولى ونى وندىرىستەگى ءومىر قاتتى قىزىقتىردى. «وسىندا جۇمىسقا تۇرۋعا بولا ما؟», دەدى. «ماماندىعىڭ كەلە قويمايدى عوي» دەگەن سوزگە ءوز ءۋاجىن ايتتى. «ماعان سەنسەڭىزدەر, كەز كەلگەن ماماندىقتىڭ ءبىرىن تەز-اق ۇيرەنىپ, يگەرىپ كەتەمىن» دەگەن سوڭ, ىنتا-ىقىلاسىن, تالابىن بايقاعان باسشىلىق بەتىنەن قاقپادى. ءسويتىپ, وندىرىستەگى ءومىرى باستالدى.
– ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىن ساقتاي وتىرىپ, تسەحتاعى شاڭ-توزاڭنىڭ الدىن الۋ, ياعني جۇمىسكەرلەردىڭ اۋاسى تازا جەردە جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتۋ. جۇمىس ورنى ەڭبەك ەتۋگە قولايلى بولماسا, جۇمىسكەردىڭ دە تىرلىگى ماڭدىپ جارىتپايدى. سول تۇرعىدا ءبىز ولاردىڭ تابىستى ەڭبەگىنىڭ نەگىزىن قالايمىز دەسەك تە بولادى, – دەيدى قانات ءوز جۇمىسى تۋرالى.
وندىرىستە دە ونەر دەيتىن ءومىر بار. جەزقازعان كەن وندىرىسىندە ونەر ادامدارى از بولماعان. اقيىق اقىن, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى كاكىمبەك سالىقوۆ, داڭعايىر جىراۋ, اقىن شىنبولات دىلدەباەۆ, كەنىش ديرەكتورى بولىپ جۇرسە دە, قالامى قولىنان تۇسپەگەن سادىق اساتوۆ... بۇل ءتىزىمدى ودان ءارى دە سوزا بەرۋگە بولادى.
ق.ءمۋسيننىڭ ەسىنەن سول اعالارى ەشقاشان شىقپايدى. وندىرىستە ءجۇرىپ ونەردىڭ وتىن جاققان اعالارى ءتارىزدى بولعىسى كەلەدى, سوعان ۇمتىلادى. ءوزىنىڭ ايتۋىنا سەنسەك, 5 جاسىنان باستاپ ولەڭ جازعان ەكەن. جەرگىلىكتى جاس سازگەر مۇحامەد-ءازيز مۇسابەكوۆ ەكەۋىنىڭ شىعارماشىلىق بايلانىسىنان شىققان «بايىتۋشىلار گيمنى» قازىر فابريكانىڭ كەز كەلگەن ءىس-شارالارىندا سالتاناتپەن ورىندالىپ جاتادى. مىڭداعان جۇرەكتەردىڭ تورىنەن ورىن العان ۇران-ءاننىڭ ءسوزىن جازعانىن ورىندى تۇردە ماقتانىش ەتەدى.
قانات فابريكاداعى قوعامدىق جۇمىستارعا بەلسەندى تۇردە اتسالىسادى. 2022 جىلى «قازاقمىس كورپوراتسياسى» جشس جۇمىسشىلارىنىڭ اراسىندا «Jastar Bolashaq» جاستار وداعى ء«وندىرىس سۇلتانى-2022» بايقاۋىن ۇيىمداستىردى. بۇل بايقاۋعا كورپوراتسيانىڭ رەسپۋبليكاداعى بارلىق قۇرىلىمدارىنان 24 جىگىت قاتىستى. قانات بايقاۋدا ۇلى ابايدىڭ وبرازىن سومداپ, دانانىڭ قارا ءسوزىن مانەرىنە كەلتىرە وقىدى. بۇدان بولەك, ءوزى تۇسىرگەن جۇمىس ورنىندا ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ جونىندەگى بەينەروليگى دە جوعارى باعالاندى. ءسويتىپ, بايقاۋ جەڭىمپازى اتاندى. ول ءارتۇرلى دەڭگەيدەگى اقىندار ءمۇشايراسىنا دا ءجيى قاتىسىپ, ارقاشان جۇلدەگەرلەر قاتارىنان تابىلادى. ۇلىتاۋ وبلىسى اقىندارى اراسىندا تاۋەلسىزدىك مەرەكەسىنە ارنالعان ءمۇشايرانىڭ باس جۇلدەسىن دە يەلەندى. ولەڭدەرى جاس اقىنداردىڭ رەسپۋبليكالىق جىر جيناعىنا ەندى. قالالىق, وبلىستىق, رەسپۋبليكالىق باسىلىمداردا جىر-تولعاۋلارى ءجيى جاريالانىپ تۇرادى.
قانات ماماندىق قانا ەمەس, جار تاڭداۋدا دا قاتەلەسپەگەن ازامات. ونىڭ نازارى تۇسكەن, جۇرەگى قالاعان ارۋ قىز ينديرا مۇنىڭ بوساعاسىنان اتتاعاندا نەبارى 16 جاستا بولاتىن. جاس جۇبايلار تۇڭعىشتارىنىڭ تۇساۋكەسەرىن وتكەرگەن سوڭ عانا نەكە سارايىنا باردى. سول ينديرا قازىر العازيز, جانايدار, حاقنازار, ءالحافيز ەسىمدى ءتورت باتىردىڭ اناسى. بۇلارعا قوسا ەكى اتاسىن, ەكى ەنەسىن باعىپ-قاعىپ وتىر. قاناتتى جۇمىسقا ك ۇلىپ شىعارىپ سالىپ, كەلگەندە ناق سولاي قارسى الادى. شاڭىراقتاعى شىرايلى احۋال ازاماتتىڭ تۇزدە دە, ۇيدە دە كوڭىلىن جاي ەتىپ, مارتەبەسىن اسقاقتاتىپ جىبەرەدى. «ەڭبەكتە دە, ونەردە دە از-كەم تابىسقا جەتكەن بولسام, بۇل, ءسوز جوق, ۇيدەگى كەلىنىڭىزدىڭ ارقاسى» دەپ اقتارىلا ايتقان لەبىزىنە سەنبەسىڭىزگە ءاددىڭىز جوق.
2015 جىلى ورازالى اقساقال مەن كاميلا اجە باستاعان مۋسيندەر اۋلەتى وبلىستىق «مەرەيلى وتباسى» بايقاۋىنا قاتىسىپ, ءبىرىنشى ورىندى جەڭىپ العان ەدى. قانات – اتا-اجەسىنىڭ ون بەسىنشى نەمەرەسى. رەسپۋبليكالىق تەلەارنالاردىڭ ءبىرى جەزقازعان كەن ءوندىرىسى تۋرالى «قازاق دالاسىنىڭ قازىناسى» دەگەن دەرەكتى فيلم ءتۇسىردى.
– مەنى وسى فيلمگە قازىرگى جاس بۋىن جۇمىسكەرلەردىڭ وكىلى رەتىندە تاڭداپ العانىن بىلگەندە كەرەمەت قۋاندىم. فيلم كەيىپكەرلەرىنىڭ ءبىرى – قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى, كەنشى-ۇڭعىلاۋشى تۇرسىنبەك ماقىشەۆ بولدى. سونداي كىسىمەن قاتار تۇرۋدىڭ ءوزى زور مارتەبە ەمەس پە؟ – دەگەن قانات وسىنداي ساتتەر ادامنىڭ جىگەرىن جانىپ, قايراتىن قايراپ ەڭبەككە ىنتالاندىرا تۇسەتىنىن دە جاسىرمادى.
ق.مۋسين بىلتىر جەزقازعان قالاسى اكىمدىگىنىڭ جاس ماماندارعا ارنالعان «مەن – جاس قازاقستاندىقپىن» بايقاۋىندا «ۇزدىك جاس ءوندىرىس قىزمەتكەرى» نوميناتسياسى بويىنشا جەڭىمپاز اتاندى, ءوزىنىڭ وندىرىستە وزات ەكەنىن تاعى ءبىر مارتە دالەلدەدى.
جەزقازعان
