ماقساتسىز جۇمسالعان سۋبسيديا

كەيىنگى ۋاقىتتا اۋىل شارۋا­شىلىعى سالاسىن سۋبسيديالاۋ بويىنشا جەمقورلىق تاۋەكەلى ازايماي تۇر. جاقىندا پاۆلو­دار وبلىسىنىڭ پروكۋراتۋراسى اگروونەركاسىپ كەشەنى بويىنشا مەملەكەتكە 500 ملن تەڭگە شىعىن كەلگەنىن انىقتادى. ولاردىڭ حابارلاۋىنشا, كەي جاعدايدا اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن ساتىپ الۋ تۋرالى ەسەپ بەرۋ اقپاراتى بۇرمالانادى. ءىس جۇزىندە سۋبسيديالاۋ ۇدەرىسى ءوتىنىمدى فورمالدى تۇردە قابىلداپ, بيۋدجەت قاراجاتىن بولۋدەن تۇرادى. مىسالى, ەكى اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن ءوندىرۋشى زاڭسىز بايۋ ماقساتىندا جالپى سوماسى 132 ملن تەڭگەگە تەحنيكا ساتىپ الۋعا سۋبسيديا الىپ, كەيىن باسقا ماق­ساتقا جۇمساعان.

ءماجىلىس دەپۋتاتى, اگرارلىق ماسەلەلەر جونىندەگى كوميتەت مۇشەسى نۇرجان اشىمبەتوۆ­تىڭ پىكىرىنشە, اگروسەكتوردى قارجى­لاندىرۋعا قاتىستى ماسەلە سۋبسيدياعا بولىنەتىن قاراجات­تىڭ باقىلانباۋىنان تۋىنداپ وتىر.

«وتاندىق فەرمەرلەردى زا­مانعا ساي تەحنيكا, قۇرال-جاب­­دىقپەن قامتاماسىز ەتىپ وتىر­عان «قازاگروقارجى» اق, «اگرار­لىق نەسيەلىك كورپوراتسياسى» اق, «دامۋ» قورى جانە وزگە دە قارجىلىق ۇيىمداردىڭ سۋبسي­ديانى باقىلاۋ بويىنشا تەتىكتەرى جاسالماعان. تەحنيكا­نى نەسيەگە نەمەسە ليزينگكە بە­رەدى دە, مەملەكەتتەن بولىنەتىن بيۋد­جەت قاراجاتىنىڭ نىساناعا جەتۋىن قاداعالامايدى. وسى­نىڭ سالدارىنان قانشاما فەر­مەر نەسيەنى سۋبسيديالاۋ كەزىندەگى قاراجاتتى وزگە ماقساتقا جۇم­ساپ كەلدى. نەگى­زىنەن سۋبسيديا تەح­نيكاعا عانا ەمەس, مينەرالدى تىڭايتقىش پەن گەربيتسيد, تۇقىم مەن سۋ ساتىپ الۋعا دا بولىنەدى. بيىل اگروسەكتوردى سۋب­سيديالاۋعا 450 ملرد تەڭگە قاراجات ءبولىندى. بۇل – وتە كوپ قاراجات. الداعى جىلدارى بۇل سوما ودان سايىن ەسەلەنە تۇسەتىنى انىق», دەيدى دەپۋتات.

ايتۋىنشا, ۇكىمەت ۇسى­نىپ وتىرعان جاڭا ءتارتىپ بو­يىن­شا, 2025 جىلدان باستاپ سۋبسيديا قاراجاتى شارۋا­نىڭ قاتىسۋىنسىز تىكەلەي قارىز بەرۋشىگە تۇسەدى. ياعني جەرگىلىك­تى اكىمدىك پەن جاۋاپتى باسقار­ما بارلىق رەسىمدەۋدى وزدەرى جۇرگىزىپ, شارۋا تەك قول قويادى. اتقارۋشى بيلىك سۋبسيديا­نىڭ رەسىمدەلگەن ساتىنەن تولەنگەن­گە دەيىندى ۇدەرىسىن ەلەكتروندى قۇجات اينالىمى ارقىلى باقى­لاپ وتىرادى.

ال وڭىرلىك اۋىل شارۋا­شى­لىعى باسقارماسىنىڭ مالى­مەتىنە سۇيەنسەك, بيىل ەگىن شارۋا­شىلىعىن قولداۋعا 7,5 ملرد تەڭگە بولىنگەن. قا­را­جاتتىڭ كوپ بولىگى تۇقىم شا­رۋاشىلىقتارىن قولداۋ مەن مي­نەرالدى تىڭايتقىشتار باعا­سىن ارزانداتۋعا جۇمسالعان. دەيتۇرعانمەن اتالعان قاراجات جەرگىلىكتى فەرمەرلەر ءۇشىن از بولىپ شىققان. باسقارما وبلىس اكىمىنەن شارۋالار ءۇشىن قوسىمشا 3,9 ملرد تەڭگە قاراجات ءبولۋدى سۇراپ وتىر.

شارۋالار زامانعا ساي اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكا مەن قۇ­رال-جابدىق ساتىپ الۋى ءۇشىن «بايتەرەك» ۇلتتىق باسقارۋ­شى حولدينگىنىڭ قارجىلىق ۇيىم­دارى 26,4 ملرد تەڭگەگە, «قاز­اگروقارجى» 16 ملرد تەڭگەگە قارجىلاندىرعان. ناتيجەسىندە, وبلىس فەرمەرلەرى جاڭادان مىڭ­عا جۋىق تەحنيكا مەن ءتۇرلى جاب­دىق ساتىپ العان.