ەڭبەك جولىن وتكەن عاسىردىڭ 70-جىلدارى الماتى وبلىسى, رايىمبەك اۋدانى تەكەس ورتا مەكتەبىندە مۇعالىمدىكتەن باستاعان عايشا اكىمقوجاقىزى 40 جىلدان بەرى ءبىلىم سالاسىندا ۇزدىكسىز جۇمىس ىستەپ كەلەدى. ونىڭ وتىز جىلى كىتاپحانا ىسىمەن تىعىز بايلانىستى.
عايشا اكىمقوجاقىزى كىتاپحانا قورىمەن, پرەزيدەنتتىڭ مەكتەپ كىتاپحانالارىنىڭ قورىن جاڭالاۋ جانە تولىقتىرۋ تۋرالى تاپسىرماسىنا وراي ىسكە اسىپ جاتقان جۇمىس بارىسىمەن تانىستىردى. قازىرگى كەزدە مەكتەپ كىتاپحاناسىنىڭ قورىندا 3 مىڭنان استام كوركەم ادەبيەت, 29 مىڭ وقۋلىق بار. دەگەنمەن كىتاپحانانىڭ ادەبي, تانىمدىق, عىلىمي-كوپشىلىك باعىتتاعى قورى ءالى دە ازدىق ەتەدى. اسىرەسە قازاق ءتىلدى كىتاپتار قورىن تولىقتىرۋ ۋاقىت كۇتتىرمەيدى.
«2022 وقۋ جىلى قورىمىز مەملەكەت تاراپىنان بەرىلگەن 100 شاقتى كىتاپپەن تولىقتى. بۇل مەكتەبىمىزدەگى كىتاپ وقۋعا قۇشتار وقۋشىلاردىڭ سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرۋعا باعىتتالعان قادامنىڭ ءبىرى عانا. قورداعى كىتاپتار ءبىردى-ەكىلى دانادان ساقتالاتىندىقتان, قىزىعىپ سۇراعان كىتاپتارىنا بالالار ۇنەمى قول جەتكىزە بەرمەيدى. اسىرەسە قازاق تىلىندەگى بالالار ادەبيەتى, ەرتەگىلەر مۇلدەم از», دەيدى عايشا اكىمقوجاقىزى.
مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ وقۋ ءىسى جونىندەگى ورىنباسارى گۇلنار تولەكوۆانىڭ ايتۋىنشا, ۇنەمى ىزدەنىستە جۇرەتىن وقۋشىلاردى ءپان بويىنشا دا, ساباقتان تىس ماتەريالدار كوپ قىزىقتىرادى. ال ولاردىڭ ۇدەسىنەن شىعۋ ءۇشىن مەكتەپ كىتاپحاناسىنىڭ جۇمىسىندا دامىل جوق. «مەڭگەرۋشى عايشا اكىمقوجاقىزى مەن كىتاپحانا قىزمەتكەرى جازيرا اقجولتاەۆا كۇندەلىكتى كىتاپ قورىن ساقتاۋ, وقۋلىق تاراتۋ سياقتى كوزگە كورىنە بەرمەيتىن جۇمىستىڭ بەل ورتاسىندا ءجۇرىپ, كىشكەنتاي وقىرمانداردىڭ دا كوڭىلىن تابا بىلەدى. كىتاپ قورىنىڭ ساقتالۋىنا جاۋاپ بەرۋ بار دا, وقۋلىقتارمەن جۇمىس ءوز الدىنا بولەك ماسەلە. وقۋلىقتى وقۋشىلاردان قابىلداپ الۋ, ونىڭ ءار پاراعىن تۇگەندەپ, جاڭا وقۋ جىلىندا كەلەسى وقۋشىعا تابىستاۋ – ۇلكەن قاجىر-قايراتتى تالاپ ەتەدى. كىتاپحانانىڭ كوپشىلىك بىلە بەرمەيتىن ىشكى جۇمىسى مۇنىمەن بىتپەيدى. مەڭگەرۋشى عايشا اكىمقوجاقىزى زەينەت جاسىنا قاراماستان, كىتاپحانانىڭ جۇمىسىن جانداندىرىپ, ۇنەمى ءتۇرلى مادەني ءىس-شارالاردىڭ بەل ورتاسىندا جۇرەدى. وسىنداي كاسىبي ماماننان جاستاردىڭ ۇيرەنەرى كوپ. ءبىر اتتەگەن-ايى, جالاقىسى ماردىمسىز كىتاپحاناشى جۇمىسىنا جاستاردى تارتۋ وتە قيىن», دەيدى گ.تولەكوۆا.
«كىتاپحاناعا باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارى كوپ كەلەدى. ولار زاماناۋي بەزەندىرىلگەن, جىلدام وقىلاتىن, مازمۇنى تارتىمدى كىتاپتارعا قىزىعاتىن بولسا, جوعارى سىنىپ وقۋشىلارىن عىلىمي-كوپشىلىك, تاريحي كىتاپتار, كوركەم ادەبيەت كوپ قىزىقتىرادى. الايدا كىتاپحاناعا كەلىپ تۇسكەن كىتاپتاردىڭ دەنىن اۋدارما ادەبيەتتەر قۇرايدى. كىتاپ وقىعىسى كەلەتىن بالالاردىڭ ءتول ادەبيەتىمىزبەن سۋسىنداپ وسكەنى ماڭىزدى. بيىل كىتاپحانا قورى ب.سوقباقباەۆ, س.مۇراتبەكوۆ, ب.مومىش ۇلى, م.ماقاتاەۆ, تاعى دا باسقا قالامگەرلەردىڭ ءبىردى-ەكىلى شىعارمالارىمەن تولىقتى. دەگەنمەن مۇنىڭ ءوزى وقىرماندار ءۇشىن ازدىق ەتەدى. مۇندا ءار كىتاپ كەم دەگەندە 10-15 دانادان بولعاندا عانا وقىرماندار سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرا الامىز», دەيدى كىتاپحانا مەڭگەرۋشىسى.
كىتاپحانا قورىمەن تانىسا ءجۇرىپ, راسىمەن دە «الدار كوسە», «قوبىزدىڭ حيكاياسى», «شەجىرەلى جەرلەر», «وتىرار كىتاپحاناسى», «قورقىت اتا», «اجەمنىڭ ەرتەگىلەرى», «جانۋارلار تۋرالى ەرتەگىلەر», «قوجاناسىردىڭ ايدى اسپانعا شىعارۋى», تاعى باسقا قازاق تىلىندەگى كىتاپتاردىڭ ەسكىرىپ كەتكەنىن كوردىك. وسى مازمۇنداعى توزعان كىتاپتارعا جاڭاشا رەڭك بەرىپ, ءار پاراعىن تۇگەندەپ وتىراتىن ماماندار بالالاردىڭ كىتاپقا قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرا ءتۇسۋ ماقساتىندا ءتول ادەبيەتىمىزدىڭ باي قورى جاساقتالۋعا ءتيىس ەكەنىن العا تارتادى.
وقىرمان قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋ ماقساتىندا مەكتەپتە bookcrossing بۇرىشىن ۇيىمداستىرىپ, بالالاردىڭ ۇيدەن اكەلگەن كىتاپتارىمەن تولىقتىرىپ وتىرۋدى ءداستۇرلى شاراعا اينالدىرعان. «مۇندا بالالار كىتاپ وقىپ قانا قويماي, قىزۋ پىكىرتالاسقا ءتۇسىپ, كىتاپ جايىنداعى اڭگىمەلەر ايتۋى – ولاردىڭ بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى وتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى» دەيدى كىتاپحانا مەڭگەرۋشىسى.
ايتسا ايتقانداي, عايشا اكىمقوجاقىزى ءوزى جۇمىس ىستەيتىن كىتاپحانا عانا ەمەس, باسقا دا ءبىلىم وشاقتارىنداعى ارىپتەستەرىمەن تاجىريبە الماسىپ, سەمينارلارعا تۇراقتى قاتىسىپ كەلەدى. وسى جىلدارداعى ەڭبەگى ەلەنىپ, كىتاپحانا سالاسىنىڭ ۇزدىگى ءوز ءىسىنىڭ كاسىپقويى رەتىندە كوپتەگەن ماراپاتقا يە بولدى. دەسەك تە, مەكتەپ كىتاپحاناشىلارىنا ورتاق ماسەلەدە قوردالانىپ, شەشىمىن تاباتىن جايتتار جەتكىلىكتى. قالا مەكتەپتەرىندەگى كىتاپحانالاردا ۇلكەن قورمەن جۇمىس ىستەپ جاتقان كىتاپحاناشىلاردىڭ قاتارىن كوبەيتۋ ماسەلەسى دە ءالى كۇنگە شەشىمىن تاپپاي كەلەدى. قازىرگى كەزدە كىتاپحانا قىزمەتكەرلەرىن تولعاندىرىپ وتىرعان تۇيتكىلدى ماسەلەنىڭ ءبىرى – وقۋلىقتارمەن جۇمىس. وقۋلىقتى تاراتۋ, كۇتۋىن قامتاماسىز ەتۋ مەن وقۋ جىلى سوڭىندا جيناپ الۋدىڭ ماشاقاتى كوپ. سوندىقتان مەكتەپ كىتاپحاناسىنىڭ جۇمىسى وقۋلىقپەن ەمەس, بالالاردى كىتاپ وقۋعا, ادەبي قوردى دامىتۋعا باعىتتالۋعا ءتيىس. مەكتەپ كىتاپحاناشىلارىنىڭ ماسەلەسى وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى نازارىنان تىس قالعان. بۇل كوپتەن بەرى كىتاپحاناشىلاردى تولعاندىرىپ جۇرگەن جايت. ەگەر دە كىتاپحاناشىلاردىڭ وسى ۋاجىنە مەملەكەت ءتيىستى كوڭىل بولەتىن بولسا, وندا مەكتەپ كىتاپحاناشىلارىنىڭ جالاقىسى دا ءوسىپ, الەۋمەتتىك مارتەبەسى دە ارتقان بولار ەدى. ال مەكتەپ ۇجىمى مەن جاس وقىرمانداردىڭ العىسىن ارقالاپ, قالايدا وقۋعا قۇشتار وقۋشىلاردىڭ كوڭىلىنەن شىعۋعا تىرىسىپ جۇرگەن مامانداردىڭ ءىسى قاشاندا زور قۇرمەتكە لايىق.
الماتى
