سۋرەتتى تۇسىرگەن – دميتري ەروفەەۆ
اۋەلى الەۋمەتتىك دۇكەندەرگە زەر سالايىق. مۇنداعى سورەلەرگە تاۋار دەلدالسىز, وندىرۋشىلەردەن قوسىمشا شىعىنسىز تىكەلەي جەتكىزىلەدى. بۇل ساۋدا ورىندارىنىڭ ءبارىن الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسيالار (اكك) قارجىلاندىرادى, سوندىقتان نارىقتاعىدان تومەن باعادا ساتادى. حالىقتىڭ الدىمەن باراتىنى دا – وسى ساۋدا ورتالىقتارى. قالتاعا كوپ سالماق سالمايدى ءارى قالاعان زاتىڭدى تابۋعا بولادى. «جەتىسۋ» اكك دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى باقتيار سەمبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, وڭىردە الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ باعاسىن تۇراقتاندىرۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر.
«الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ باعاسىن تۇراقتاندىرۋ شەڭبەرىندە تۇراقتاندىرۋ قورىن قالىپتاستىرۋ, كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە «اينالىم سحەماسى» نەگىزىندە جەڭىلدىكتى نەسيە بەرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى. وسى تەتىكتەردى ىسكە اسىرۋعا كەيىنگى 2 جىلدا 9,2 ملرد قارجى قاراستىرىلدى. تاۋار وندىرۋشىمەن كەلىسىمشارتتار جاسالدى. ونىڭ ىشىندە 263 مىڭ بولكە الەۋمەتتىك نان, 452 توننا ءبىرىنشى سۇرىپتى ۇن, 15 مىڭ توننادان استام قانت, 668 توننا كۇرىش, 568 مىڭ ليتر كۇنباعىس مايى, 62 توننا قاراقۇمىق, 4 توننا اس تۇزى, 3 توننا تاۋىق ەتى, 4,4 ملن دانا 1 ساناتتى جۇمىرتقا, 150 توننا سيىر ەتى, 233 توننا ءسۇت ونىمدەرى جانە 4654 توننا كوكونىس ونىمدەرى بار», دەدى ب.سەمبەكوۆ.
بۇگىندە وڭىردە 8 الەۋمەتتىك ساۋدا نۇكتەسىمەن قوسا «سمولل», «ماگنۋم», «تويمارت» ساۋدا جەلىلەرى بار. سونىمەن قاتار ء«ۇي جانىنداعى» دۇكەندەر ارقىلى قالىپتاستىرىلعان قورلارعا ۇزدىكسىز تاۋار ينتەرۆەنتسيالارى جۇرگىزىلەدى. «Sardar Export» جشس-نىڭ الەۋمەتتىك قالىپتى نانى تالدىقورعان قالاسىنا, جاقىن ورنالاسقان اۋداندارداعى ء«ۇي جانىنداعى» جۇزدەن استام دۇكەنگە جەتكىزىلەدى. ودان بولەك, «لياززات-2016» جشس-نىڭ ءسۇت ونىمدەرى وبلىس ورتالىعىنداعى 49 ساۋدا نۇكتەسىنە تىكەلەي تاسىمالدانادى. ءبىرىنشى سۇرىپتى جۇمىرتقا قالاداعى 10 ساۋدا وبەكتىسىنە, ۇلكەن سۋپەرماركەتتەرگە اپارىلادى. «Sardar Export» جشس الەۋمەتتىك نانعا باعانى تۇراقتاندىرۋ اياسىندا وبلىستىڭ 22 ناۋبايحاناسىنا ارزان, ۇن جەتكىزۋدى قامتاماسىز ەتەدى.
كورسەتىلگەن مەرزىمدە كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بەرۋگە 8 ملرد تەڭگە بولىنگەن. بۇل «جەتىسۋ» الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسى» وڭىرلىك دامۋ ينستيتۋتى» اكتسيونەرلىك قوعامى فەرمەرلەردەن ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىن كەيىننەن نارىق باعاسىنان تومەن باعامەن ساتىپ الۋعا بەلگىلەنگەن باعامەن كەلىسىمشارت جاساۋعا مۇمكىندىك بەردى.
«بيىل 32 گەكتار جەرگە كارتوپ ەكتىم. 130 توننا ەگىننىڭ كيلوسىن 120 تەڭگەدەن ساتامىن. ويتكەنى كوكتەمدە «جەتىسۋ» الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسى» وڭىرلىك دامۋ ينستيتۋتى» اكتسيونەرلىك قوعامىنان 0,01 پايىزبەن نەسيە الدىم. بۇل وتە قولايلى بولدى. سەبەبى پايىزدىق مولشەرلەمەسى از. سوندىقتان ءبىر ايدىڭ ىشىندە بۇكىل نەسيەنى جابۋدى جوسپارلاپ وتىرمىن», دەيدى كوكسۋ اۋدانىنداعى شارۋا قوجالىعىنىڭ جەتەكشىسى قيزات ءابيروۆ.
كوكونىس وسىرۋمەن اينالىساتىن شارۋا قوجالىعىنىڭ مەڭگەرۋشiسi ءتورت جىلدان بەرi الەۋمەتتiك كاسiپكەرلiك كورپوراتسياسىمەن تىعىز بايلانىستا جۇمىس ىستەپ كەلەدi. ونىڭ ايتۋىنشا, شارۋاشىلىق 10 گەكتاردان 400-500 توننا ءسابىز الادى.
جالپى, كەلiسiمشارتقا وتىرعان كاسىپورىنداردىڭ iشiندە اقسۋ قانت زاۋىتى, جۇمىرتقا, قۇس فابريكالارى, ءسۇت زاۋىتى, ناۋبايحانا, بiرقاتار شارۋا قوجالىعى, مال بورداقىلاۋ الاڭدارى بار. ماۋسىمدىق كوكونiستەر ءساۋىر-قاراشا ايلارىندا ساتىلا باستايدى. بۇل جۇمىس الەۋمەتتىك دۇكەندەر مەن ساۋدا نۇكتەلەرى ارقىلى جۇزەگە اسادى.
ساۋدا ورىندارىندا ساتىلاتىن تاۋارلاردىڭ باعاسى نارىق باعاسىنان ورتا ەسەپپەن 10-15 پايىزعا تومەن. مىسالى, بۇگىندە دۇكەن سورەلەرىندە 1-ساناتتاعى جۇمىرتقانىڭ قۇنى 460 تەڭگەدەن, كۇنباعىس مايىنىڭ 1 ءليترى 510 تەڭگە بولسا, كۇرىشتىڭ كيلوسى 340 تەڭگە, ءبىرىنشى سورتتى بيداي ۇنىنىڭ كيلوسى 180 تەڭگە, اس تۇزى 60 تەڭگەدەن اسپايدى. كارتوپ – 190, پياز – 110, ءسابىز 160 تەڭگەگە باعالانعان.
«قازىر ازىق-ت ۇلىك باعاسى شارىقتاپ تۇر. بۇل رەتتە الەۋمەتتىك دۇكەننىڭ كومەگى كوپ. بۇگىن مەن جارما, كوكونىستەر مەن جۇمىرتقا الۋعا كەلدىم. شىنىندا دا, نارىقتاعىدان تومەن باعادا ەكەن. دۇكەن قولايلى جەردە, ايالداماعا جاقىن ورنالاسقان. ءبىزدىڭ اۋداندا ەگدە جاستاعىلار كوپ تۇرادى. ەندى بىزگە ورتالىق بازارعا ءجيى بارۋدىڭ قاجەتى بولمايدى», دەيدى گۇلگۇل قاناپياقىزى.
ايتا كەتەيىك, بۇگىندە «جەتىسۋ» اكك-ءنىڭ 8 الەۋمەتتىك ساۋدا ورىندارى جۇمىس ىستەيدى. ونىڭ تورتەۋى تالدىقورعاندا بىرەۋى ۇشتوبە قالاسىندا, سونداي-اق تالدىقورعانداعى كوممۋنالدىق بازاردا, ورتالىقتاعى بازاردا, «كوكبازار» ساۋدا ۇيىندە ورنالاسقان. اتالعان ساۋدا ورىندارىنا جەتكىزىلەتىن تاۋارلاردىڭ قۇنى نارىقتان ءبىرشاما ارزان.
جەتىسۋ وبلىسى
