سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەجەڭىس ىسقاباي
بۇل كۇننىڭ نە ماڭىزى بار دەيسىز عوي. الدىمەن قالا مەن اۋىل اراسىنداعى شارۋالار ءوزارا تاجىريبە الماسادى. ودان بولەك, ۇلكەن قوجالىقتارمەن كىشى قوجالىقتار ەگىن ماسەلەسىندەگى ولقىلىقتاردى تۇگەندەپ, جاڭا تەحنولوگيالارىن كورسەتەدى. وبلىس اكىمدىگىنە ارىز-شاعىمىن ايتا الادى. جەتكەن جەتىستىكتەرىن دە جاريالاۋعا مۇمكىندىك تۋادى.
اتاۋلى كۇن ەسكەلدى اۋدانىنداعى «حيلنيچەنكو ي ك» سەنىم سەرىكتەستىگىنە قاراستى قانت قىزىلشاسى ەگىستىگىنىڭ باسىندا ءوتتى. مۇندا ەسكەلدى, كوكسۋ, قاراتال, اقسۋ اۋداندارى مەن تالدىقورعان قالاسىنداعى شارۋا قوجالىقتارىنىڭ جەتەكشىلەرى جينالدى. شارۋالار اگرارلىق سالانى دامىتۋعا قاتىستى ۇسىنىس-پىكىرلەرىن جەتكىزىپ, قارجىلىق ينستيتۋتتاردان جەڭىلدەتىلگەن نەسيە الۋداعى كەيبىر قاعازباستىلىق ماسەلەلەرىن جەڭىلدەتۋ جايىن قوزعادى. جەرگىلىكتى اكىمدىك, قارجىلىق ينستيتۋت وكىلدەرى جانە شارۋاشىلىق جەتەكشىلەرى وسى تاقىرىپ توڭىرەگىندە ۇشجاقتى تالقىلاۋ جاساپ, ورتاق ماسەلەلەردىڭ شەشىمى جايلى ويلارىن ورتاعا سالدى.
اۋەلى وبلىس اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى الىبەك جاقانباەۆ وڭىردەگى ەگىس ناۋقانىنىڭ بارىسى, تۇقىممەن, مينەرالدى تىڭايتقىشپەن تەحنيكامەن قامتاماسىز ەتۋ دەڭگەيى, متس-تاردى جاڭارتۋ, مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى تۋرالى ماڭىزدى مالىمەتتەردى ايتتى.
«بۇگىندە وبلىستا 22,3 مىڭ بىرلىك اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارى تىركەلگەن. شىنتۋايىنا كەلگەندە, سونىڭ كوپشىلىگىنىڭ توزىعى جەتكەن. سوندىقتان سىزدەرگە, شارۋا قوجالىقتارىنا, وزدەرىڭىزدەگى تىركەلىپ تۇرعان تەحنيكانىڭ جارامسىزىن ەسەپتەن شىعارۋ كەرەك. بيىل ءبىز قىزىلشا باعىتىندا 8 سەرۆيستىك دايىنداۋ ورتالىعىن قۇرىپ جاتىرمىز. سەپكىشتەردى اۋداندارعا تاراتىپ بەردىك. كومبايندار كۇزگى جيىن-تەرىمگە دەيىن اكەلىنەدى. جالپى سانى 62 بىرلىك تەحنيكا الۋ جوسپارلانىپ وتىر», دەدى ءا.جاقانباەۆ.
ايتۋىنشا, ەگىس القابىن ءارتاراپتاندىرۋ اياسىندا ءداندى داقىلدار 10,5 مىڭ گەكتارعا, كارتوپ 880 گەكتارعا قىسقارىپ, باسىمدى داقىلداردىڭ ەگىس كولەمى جالپى 18,1 مىڭ گەكتارعا ۇلعايادى. قازىرگى ۋاقىتتا 274,7 مىڭ گا نەمەسە 69,8 پايىز جازدىق داقىلدار سەبىلدى. شارۋاشىلىقتار 18,5 مىڭ سەبۋ بىرلىك بولاتىن قانت قىزىلشاسى تۇقىمىمەن قامتىلدى. وسى جىلى قولدانىلاتىن ەليتالىق تۇقىم ۇلەسىن 2,6 پايىزعا جەتكىزۋ جوسپارلانعان. ماسەلەن, وتكەن جىلى وبلىستا 350 مىڭ توننا قانت قىزىلشاسى وڭدەلسە, بيىل بۇل كورسەتكىشتى 500 مىڭ تونناعا جەتكىزۋ كوزدەلىپ وتىر.
وسى جيىندا اگرارلىق سالاعا قولداۋ كورسەتەتىن قارجىلىق ينستيتۋتتاردىڭ وكىلدەرى جەڭىلدىكتى نەسيەلەر بەرۋ مەن مەملەكەتتىك باعدارلامالارعا قاتىسۋ شارتتارى تۋرالى باياندادى. سول سياقتى جەتكىزۋشى كومپانيالار وزدەرى ۇسىناتىن تىڭايتقىشتار مەن بيولوگيالىق قوسپالاردىڭ, جاڭا اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىنىڭ تيىمدىلىگىن, ونىمدىلىكتى ارتتىرۋداعى مۇمكىندىكتەرىن تانىستىرىپ, كورمە ۇيىمداستىردى.
«تىرشىلىكتىڭ نەگىزگى كوزى ەت, ءسۇت, كوكونىس پەن جەمىس دەسەك, سونىڭ ءبارىنىڭ ءونىمدى بولۋى جەرمەن ءتيىمدى جۇمىس ىستەي بىلۋىمىزگە تىكەلەي بايلانىستى. ماسەلەن, وتكەن جىلى 325 مىڭ گەكتار ەگىس القابىنان 3914 مىڭ تونناداي ءداندى داقىل جينادىق. بۇل ءداندى داقىلداردىڭ كولەمى بويىنشا رەسپۋبليكادا 4-كورسەتكىش. ياعني جەر كولەمى ايتارلىقتاي ۇلكەن بولماسا دا, ودان جينالعان ءونىم كولەمى جاعىنان العاش رەت تورتتىكتىڭ قاتارىنان كورىندىك. بۇل بىرىنشىدەن, ولكەمىزدىڭ توپىراعى قۇنارلى, سۋى بار, كليماتى قولايلى ەكەنىن بىلدىرسە, ەكىنشىدەن, وزدەرىڭىزدەي شارۋالاردىڭ اگروتەحنولوگيالىق شارالاردى دەر كەزىندە جۇرگىزىپ, تىنباي ەڭبەكتەنۋىنىڭ ناتيجەسى. وتكەن جىلى جۇگەرىنى وتكىزۋ جاعىنان ءبىرشاما قيىندىق تۋىندادى. دەگەنمەن بۇل ماسەلەنى ءبىر رەتكە كەلتىردىك. ءبىز بيىل ەگىستىكتى ءارتاراپتاندىرۋ اياسىندا جۇگەرى القابىن ازايتىپ, ەسەسىنە بۇگىنگى كۇنى تابىستى بولىپ وتىرعان قانت قىزىلشاسىنىڭ, مايلى داقىلداردىڭ, مال ازىعىنىڭ ەگىستىك اۋماعىن ۇلعايتتىق. ءونىمنىڭ شىعىمى جاقسى بولۋىنا مەملەكەت بارىنشا قولداۋ كورسەتىپ وتىر. بيىل دا قولداۋ شارالارىن جالعاستىرامىز. وسى باسقوسۋدا كوتەرگەن قارجىلاي قولداۋ پروتسەدۋرالارىن جەڭىلدەتۋ تۋرالى ۇسىنىستارىڭىزدى دەپۋتاتتارمەن بىرگە ءتيىستى ورگاندارعا جەتكىزەتىن بولامىز», دەدى وبلىس اكىمى بەيبىت يساباەۆ.
شارۋاشىلىق جەتەكشىلەرى وزدەرىن تولعاندىرعان كوكتەمگى دالا جۇمىستارىن قارجىلاندىرۋ, جەڭىلدەتىلگەن نەسيە الۋ ءۇشىن كەپىلدىك قويۋدىڭ ءمان-جايى, اگرارلىق سالادا جاڭا بيزنەس اشۋ مۇمكىندىكتەرى, باق شارۋاشىلىعىن, سونىڭ ىشىندە قۇلپىناي ءوسىرۋدى دامىتۋعا قاتىستى قارجىلىق ينستيتۋتتاردىڭ وكىلدەرىنە سۇراقتارىن قويىپ, وسى ماسەلەلەرگە قاتىستى ۇسىنىستارىن جەتكىزدى.
ءوڭىر اكىمىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە, بيىل اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنىڭ ەگىس كولەمى 7,0 مىڭ گەكتارعا ۇلعايتىلىپ, 524,8 مىڭ گەكتاردى قۇراپ وتىر. سونىڭ ىشىندە قانت قىزىلشاسىن 11,5 مىڭ گەكتارعا سەۋىپ, 500 مىڭ توننا ءونىم جيناۋ جوسپارلانعان. بۇل رەتتە ءوز بازاسىندا القاپ كۇنىن وتكىزۋگە مۇرىندىق بولعان «حيلنيچەنكو ي ك» سس قىزىلشانى 301 گەكتارعا سەپكەن.
جەتىسۋ وبلىسى
