سۋرەتتى تۇسىرگەن – رۋسلان كادىروۆ
اسەم اقىنوۆا باعالى تاستاردان اسەم بۇيىمداردى جاساۋعا ستۋدەنت كەزىنەن قۇمارتقان. ورال تاڭسىقباەۆ اتىنداعى الماتى ساندىك-قولدانبالى ونەر كوللەدجىندە جۇرگەندە ۇستازى شاكىرتىنىڭ تالانتىن بايقاپ, زەرگەرلىك بۇيىم جاساۋعا باۋليدى. ماماندىقتى وزگەرتۋگە كەڭەس بەرەدى. تالىمگەرىنىڭ تىلەگىن قالىس قالدىرماعان ستۋدەنت 3-كۋرستا «مەتالدى كوركەمدەپ وڭدەۋ» ماماندىعىنا اۋىسادى. وسىلايشا, اتالعان كاسىپتى جانىنا سەرىك ەتەدى.
ءوز قولىمەن جاساعان سىرعاسى العاش رەت الماتىدا وتكەن كورمەلەردىڭ بىرىندە ساتىلادى. بۇل العاشقى قادام كەيىن ۇلكەن كورمەلەرگە جول اشتى. تاجىريبەسى تولىسىپ, جەكە شەبەرحاناسىن اشقان اسەم «EXPO-2017» حالىقارالىق كورمەسىنىڭ اياسىندا اتاقتى زەرگەر بەرىك ءالىبايدىڭ جانىندا قولونەرشىنىڭ تىككەن كيىز ءۇيىنىڭ ىشىنە ءوز جۇمىستارىن قويىپ, قازاقتىڭ قولونەر تۋىندىلارىن تۋريستەرگە پاش ەتتى.
2022 جىلى مەملەكەتتەن 5 ملن تەڭگە گرانت الىپ, زەرگەرلىك بۇيىم جاساۋعا قاجەتتى قۇرال-جابدىقتار, اتاپ ايتقاندا, ويما جاساۋشى لازەر, پنەۆماتيكالىق گراۆەر ماشينكاسى, ميكروسكوپ سياقتى قۇرالداردى ساتىپ العان. ميكروسكوپ قىتايدان اكەلىنسە, پنەۆموگراۆەر ماشيناسىن امەريكادان تاپسىرىس بەرىپ الدىرىپتى.
كاسىپكەردىڭ كوكتالدا ءۇيىنىڭ جانىنان اشىلعان شاعىن شەبەرحاناسى بار. جۇمىس ۇدەرىسى وتە كۇردەلى. مۇندا ادامنىڭ شىدامدىلىعى سىنالادى. تەمىرگە ورنەك سالۋ وڭاي شارۋا ەمەس. ارينە, كوبىن تەحنيكا ىستەگەنىمەن, تۇتىنۋشى قالاعانداي ناتيجەگە جەتۋ ۇلكەن ەڭبەكتى قاجەت ەتەدى.
«اۋەلى جۇمىس ەسكيز سىزۋدان باستالادى. مۇنان سوڭ سىزبانى پىسىقتاپ, قولدىڭ, بىلەكتىڭ ولشەمدەرىن الامىن. كۇمىستى قۇيىپ, ەرىتىپ, بالقىتىپ, سوسىن جانشيتىن اپپاراتتا جالپاقتاپ دايارلايمىن, ءتيىستى ويۋلارىن قولمەن ويامىن. سوعىپ, تۇزەپ, كەيىن جازۋ قاجەت بولسا, ونى لازەرمەن جازامىن. سوڭعى جاعىندا اعارتۋ ۇدەرىسى جۇرەدى. جىلتىراتىپ, ۋلترادىبىس اپپاراتىمەن جۋىپ, تاسىن ورناتۋعا كىرىسەمىن. جالپى, مەنەن كەمپىراۋىز, قىشقاش, ەگەۋ سياقتى ەر ادامدار ۇستايتىن قۇرالدارمەن جۇمىس ىستەگەن قيىن ەمەس پە دەپ سۇراپ جاتادى. زەرگەرلىك جۇمىس شىندىعىندا قارا كۇشتى سونشالىقتى قاجەت ەتپەيدى. مۇندا تەك ەپتىلىك, توزىمدىلىك ماڭىزدى. جۇمىستىڭ قيىندىعى بۇيىمنىڭ كولەمىنە بايلانىستى ەمەس. قايتا مۇنداعى ەڭ قيىنى – بار زەيىنىڭدى سالىپ, ەڭ ۇساق تاستاردى ءدال ءوز ورنىنا قويۋ. مەن ۇساق تاستاردى قويۋ ءادىسىن جۋىردا الماتىدان ارنايى وقىپ, ۇيرەنىپ كەلدىم. ەندى سونى تاجىريبەمدە قولدانۋعا ماشىقتانىپ جاتىرمىن», دەيدى كاسىپكەر.
اشەكەي جاساۋعا كاسىبي تۇردە كىرىسكەن ول ۇلتتىق ناقىشتاعى ساقينا, سىرعا, القا سىندى جۇزدەگەن بۇيىم جاساعان. نەگىزىنەن كۇمىس اشەكەيلەرگە سۇرانىس كوپ ەكەنىن ايتادى. اسىرەسە ەر ادامداردىڭ كۇمىس ساقيناسىن جاساۋعا ءجيى تاپسىرىس بەرىلەدى ەكەن. زەرگەر جەڭىل ساقينالارعا 1-2 كۇن, كۇردەلى بولسا 4-5 كۇن, ال بىلەزىككە شامامەن 1 اپتا ۋاقىت جۇمسايدى. قازىر ول اشەكەي بۇيىمداردى جوندەۋمەن دە اينالىسادى.
«ۇلكەندەردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ناعاشىلارىم جاعىندا ەرتەرەكتە ارعى اتالارىمنىڭ ءبىرى ۇستا بولعان ەكەن. تەمىردەن ءتۇيىن ءتۇيىپ, قارۋ-جاراق, ىدىس-اياق جاساپتى. «وسى قولونەرلىك قاسيەت كەيىن قىزدان ءبىر ۇرپاعىما بەرىلەدى», دەگەن ەكەن. ناعاشى اجەم ۇنەمى «زەرگەرلىكتى تاستاما, بۇل – سەنىڭ ومىرلىك جولىڭ», دەپ ايتىپ وتىرادى», دەيدى جاس كاسىپكەر.
ەڭ ءبىر ەستە قالعان ەرەكشە تاپسىرىسى – بىردە اتىراۋلىق ازامات اناسىنا ارناپ وزگەشە بىلەزىك جاساتقان. وعان جارتاستارداعى كۇن باستى ادامنىڭ, ساداق تارتقان اڭشىنىڭ, سول سياقتى تاستاعى باسقا دا تاڭبالار مەن سۋرەتتەردى سالعىزعان, ءسويتىپ, بۇل ەرەكشە ەتنوۇلگىدەگى بىلەزىك بولىپ شىققان. بىلەزىككە اۋلەتتىڭ اناسىنىڭ اتىن, ودان ءارى كەلىنىنىڭ اتىن جازدىرىپ, ارى قاراي دا كەلىندەردىڭ اتىن جازىپ جالعاستىراتىنداي ورىن قالدىرتىپتى. تاپسىرىس بەرۋشىنىڭ مۇنداعى باستى نيەتى بىلەزىكتى اۋلەتتىڭ كەلىندەرى بىرىنەن بىرىنە بەرىپ وتىراتىن ايتۋلى جادىگەرگە اينالدىرۋ ەكەنىن بىردەن ۇعۋعا بولادى.
«مۇندا اۋلەتىمىز ءوسىپ-ءونسىن, كەلىندەر ەنەسىنىڭ جولىن جالعاسىن, وتباسىنىڭ بەرەكەسى بولسىن, ۇرپاق ساباقتاستىعىنا ءمان بەرسىن دەگەن جاقسى پەيىل بار. سوندىقتان اشەكەيدى جاي ساندىك دەپ قانا ەمەس, ۇلتتىق قۇندىلىق رەتىندە قارايتىن پاراساتتى ادامداردىڭ بولعانىنا قۋانامىن», دەيدى ءا.اقىنوۆا.
جۋرناليست ساعىنىش نامازشاموۆانىڭ ايتۋىنشا, شىعارماشىلىق يەسىنىڭ ومىرىندە تانىمال ادامدارمەن بايلانىستى دا ەرەكشە وقيعالار بولىپتى. ماسەلەن, قىتايدا وتكەن اتاقتى «I am a singer» تەلەجوباسىنان سوڭ, ديماش قۇدايبەرگەننىڭ فاناتتارىنىڭ ءبىرى, قىتايلىق قىز ديماشتىڭ اتى جازىلعان كۋلونعا تاپسىرىس بەرىپتى. تاپسىرىس بەرۋشىنىڭ ايتۋىنشا, بۇعان دەيىن ديماشتىڭ وزىندە مۋزىكالىق كىلت بەينەلەنىپ, ءانشىنىڭ ءوز اتى-ءجونى جازىلعان تۇمار بولعان ەكەن. قىتاي قىزى ۇلگى رەتىندە كۋلوننىڭ سۋرەتىن جىبەرىپ, ء«دال وسىنداي مەندە دە بولسا دەيمىن» دەپ تاپسىرىس بەرىپتى. ءانشىنىڭ فاناتى ءوز كۋميرىنىڭ ەسىمىن بويتۇمار ەتىپ تاعىپ ءجۇرۋدى قالاسا كەرەك.
ءسويتىپ, اسەم اقىنوۆا جاساعان اشەكەي بۇيىمدار ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنە عانا ەمەس, قىتايعا, رەسەيگە, ءتىپتى تايلاندقا دا جونەلتىلگەن. الداعى ۋاقىتتا اسەم ءوز لوگوتيپىن دايىنداپ, برەند قالىپتاستىرسام دەيدى.
«قازىر قازاق قولونەرى جاقسى دامىپ, زەرگەرلىكپەن اينالىساتىنداردىڭ قاتارى ارتىپ كەلەدى. ساننان ساپا شىعادى. سوندىقتان حالقىمىزدىڭ ءتول ونەرىنىڭ دامىعانىنا ءوز باسىم قۋانامىن. ۇلتتىق ناقىشتاعى اشەكەيلەردى جاڭا زامانمەن ۇيلەستىرە تۇرلەندىرىپ وتىرۋ كەرەك. سوندا ونى جاستار دا قىزىعۋشىلىقپەن تاعادى. اتاكاسىپتى جالعاستىرىپ, ۇرپاققا جەتكىزۋدى پارىز سانايمىن», دەيدى زەرگەر.
جەتىسۋلىق زەرگەر جەكە كاسىپكەرلەردى قولداۋعا بەرىلەتىن گرانتتىڭ ناتيجەسىندە شەبەرحاناسىنىڭ ماتەريالدىق بازاسىن نىعايتىپ, ءىسىن دوڭگەلەتىپ وتىر. بۇگىندە ول كونە جارتاستارداعى تاڭبالار مەن سۋرەتتەردى, ويۋلاردى ءوزىنىڭ ەتنوستيلدە جاساعان اشەكەي بۇيىمدارىندا جاڭاشا جاڭعىرتىپ جاتىر. الداعى ۋاقىتتا شەبەرحاناسىن ۇلكەيتىپ, اشەكەيلەرىن الەمگە تانىتۋعا نيەتتى.
جەتىسۋ وبلىسى
