فوتو: اسەل سابىرجانقىزىنىڭ جەكە ارحيۆىنەن
« ۇلى دالانىڭ كورنەكتى ايەلدەرى»
- كىلەمگە سۋرەت سالۋ يدەياسى قالاي تۋدى؟ قاي كەيىپكەرلەردەن شابىت الدىڭىز؟
- بەينەلەۋ ونەرى - مەنىڭ تاعدىرىم دەپ ەسەپتەيمىن. ءار ادام ءوز تاعدىرى مەن ءومىرىنىڭ سۋرەتشىسى, مەن ءوز ومىرىمە تەك شابىت قوستىم. يدەيام دا وسى دەپ ايتا الامىن. مەنىڭ جۇمىسىم شىعارماشىلىق ەكسپەريمەنتتەرگە تولى بولدى. ماسەلەن, كارانتين كەزىندە كىلەم بەتىنە العاش رەت سۋرەت سالىپ كوردىم. كىلەم بەتىنە سالىنعان ايەل بەينەسىن بۇرىن-سوڭدى ەشكىم كورمەگەن, سوندىقتان بۇل ونەر سۇيەر قاۋىمنىڭ كوڭىلىنەن شىعىپ, الەۋمەتتىك جەلى قولدانۋشىلارىنىڭ وڭ پىكىرىن جينادى. كەيىن ءوزىمدى ءدال وسى باعىتتا دامىتا الاتىنىمدى, قىلقالامىمدى جەتىلدىرە الاتىنىمدى ءتۇسىندىم.
شابىت تۋرالى ايتار بولساق, شابىت ءنارىن ادام بالاسىنان الامىن, پورترەتشىمىن عوي. بايقاساڭىز, كىلەمدەردە دە تەك ادام بەينەسى سالىنعان. بۇل جاعدايدا تۇركى حالىقتارى ايەلدەرىنىڭ بەينەسىنەن شابىتتاندىم. ەسكەرەتىن جايت, شابىت جوق جەردەن تۋا سالمايدى. كەيىپكەردىڭ بەت-الپەتىنە قاراپ ءبىراز دۇنيەنى بىلۋگە بولادى. بويجەتكەننىڭ جالىنداعان وت كوزدەرى, شيەدەي قىزىل ەرنى, ۇزىن بۇرىمى نەمەسە دانا انالاردىڭ بەتىنە تۇسكەن ءاجىمى... جالپى, ومىرلىك تاجىريبەسى مول, جىگەرى مىقتى, ءتۇر-سيپاتى ەرەكشە ادامداردى, سونداي-اق قاريالاردى جاقسى كورەمىن. ولاردىڭ ەنەرگياسىنان, حاريزماسىنان, سىرت كەلبەتىنەن, ءتىپتى, تەرىسىنىڭ تۇسىنەن دە ەنەرگيا الامىن. الايدا, كەيىپكەردىڭ سۇلۋلىعىنا عانا تامسانىپ قاراۋ جەتكىلىكسىز. داناگوي انالارىمىز بەن باتىر اپالارىمىزدىڭ بەينەسىن سالۋ ءۇشىن تۇركى حالىقتارىنىڭ ميفولوگياسىن, تاريحىن, حالىق ەرتەگىلەرى مەن داستۇرلەرىن زەرتتەدىم. سوندىقتان كىلەم بەتىنە تۇسكەن ءار بوياۋ, ءار سىزىق, ءار كەسكىن تاريحقا نەگىزدەلگەن. بۇل جاي عانا كىلەمدەگى سۋرەتتەر ەمەس, بۇل – كەشەگى كۇننىڭ ءماندى ماعلۇماتى, كەيىنگى ۇرپاقتىڭ قۇندى جادىگەرى.
قازىر 15 كىلەمنەن تۇراتىن توپتاما دايىن. ولاردا كوك ءبورى, ۇماي, ايبيكە باتىر, ساق پاتشايىمى, ءرابيا سۇلتان, بوپاي, ايعانىم, سۇيىمبيكە, گاۋھار باتىر, قۇرمانجان داتقا, ايتولقىن باتىر جانە باسقا دا ۇلى دالانىڭ كورنەكتى ايەلدەرىنىڭ وبرازدارى بەينەلەنگەن.
- نەگە تەك ايەلدەر بەينەسى؟
- جوعارى اتاپ وتكەنىمدەي, جانىم بەينەلەۋ ونەرىنىڭ پورترەت جانرىن جاقسى كورەدى. 5 جىلدان بەرى گيپەررەاليزم جانرىندا شەبەرلىگىمدى شىڭداپ كەلەمىن. گيپەررەاليزم – نىساندى فوتورەاليزاتسياعا نەگىزدەلگەن سۋرەت سالۋ مەن مۇسىندەۋدىڭ ءستيلى. دالىرەك ايتقاندا, بۇل – شىنايى بەينەنى قاعازعا ءتۇسىرۋ.
ىسكە كىرىسپەس بۇرىن ءتۇرلى قولجازبالار مەن باسقا دا كارتينالاردى زەرتتەدىم. كونە زاماندا فوتواپپارات بولماعان, ەشكىم سۋرەتكە تۇسپەگەن. بابالارىمىزدان قالعان اسىل سوزدەر عانا بار, فانتازيانى 100 پايىزعا قوسۋ كەرەك بولدى. كەيىپكەرلەردىڭ كيىمدەرىن, زەرگەرلىك بۇيىمدارىن جانە ءستيلىن زەرتتەۋگە تۋرا كەلدى.
نەگە تەك ايەلدەر بەينەسى؟ سەبەبى بولاشاق ۇرپاق تاريحتا ءوز ءىزىن قالدىرعان ۇلى ايەلدەردى ەستە ساقتاپ, ءبىلۋى كەرەك. ارعى ۇرپاققا دا مۇرا قالدىرۋىمىز كەرەك قوي.
قازاق ايەلدەرى مەملەكەتتى باسقاردى, ساياساتپەن اينالىستى, اعالارىمەن, كۇيەۋلەرىمەن جانە اكەلەرىمەن تەڭ دارەجەدە شايقاستى. كىلەمگە تۇسكەن كەز كەلگەن كەيىپكەر تۋرالى تىڭ دەرەك بار. سول دەرەكتەردى بارىنشا ساقتاۋىمىز كەرەك. قازاق ايەلدەرىنىڭ ەرەندىگى مەن ۇلەسى ەلەنىپ, ۇمىت بولماۋى قاجەت.
- جاقىندا التى قارىنداشپەن ءبىر ۋاقىتتا التى ادامنىڭ پورترەتىن سالىپ, جۇرتتى تاڭعالدىرعان ەدىڭىز. اسەل حانىم, وسى ورايدا ءوزىڭىز جايلى اقپارات بەرە كەتسەڭىز. بەينەلەۋ ونەرىنە قالاي كەلدىڭىز, ءبىلىمىڭىز بار ما؟
- مەن كاسىبي پورترەت سۋرەتشىسىمىن. جالپى, شىعارماشىلىعىم بلوگەرلىكتەن باستالعان. لاقاپ اتىم - اسسول. Instagram جانە TikTok جەلىلەرىندە بەلسەندىمىن, ۇلكەن اۋديتوريام بار. تۋىندىلارىمدى العاش رەت الەۋجەلىگە جۇكتەگەنىمدە حالىقتىڭ سۇيىسپەنشىلىگىنە يە بولدىم. ءوزىم سياقتى ازاماتتاردان قولداۋ كورمەسەم, بالكىم قازىر وسىلاي سۇحبات بەرمەس پە ەدىم..
قاعاز بەن قارىنداشقا كىشكەنتاي كەزىمنەن باستاپ جاقىن ەدىم. بالاباقشاداعى تاربيەشىلەر, مەكتەپتەگى ۇستازدار بەينەلەۋگە دەگەن قۇمارلىعىمدى ءجيى بايقاپ وتىراتىن.
وسىلايشا, استاناداعى كوركەمسۋرەت مەكتەبىن ءبىتىردىم. سودان كەيىن كوللەدجگە «ستانوكتىق كەسكىندەمە» ماماندىعىنا ءتۇستىم. ماگيستر دارەجەسىن دە الدىم. ديسسەرتاتسيانى «قازاقستاننىڭ قازىرگى زامانعى پورترەتىندەگى تاريحي تۇلعانىڭ بەينەسى» تاقىرىبىندا قورعادىم. ءوزىم ۇيىمداستىرعان كورمەلەردە ۇسىنىلعان جۇمىستار اكادەميالىق بىلىممەن ورىلگەن.
شىعارماشىلىق جولىندا ءوزىمدى ءارتۇرلى باعىتتار مەن ستيلدەردە سىناپ كوردىم. بۇل ناتيۋرمورت, پەيزاجدار, پورترەتتەر جانە ەكسپەريمەنتتىك جوبالار سياقتى كلاسسيكالىق فورماتتار بولدى, ءتىپتى كولىكتەر مەن, كيىمگە دە سۋرەت سالدىم. ءوز بلوگىمدا قولىممەن, اياقتارىممەن دە سۋرەت سالدىم, سونىمەن قاتار 3 جانە 6 پورترەتتى ءبىر ۋاقىتتا سالىپ, ءتۇرلى تاجىريبە جاسادىم. وسىلايشا, اۋديتوريام كۇننەن كۇنگە كوبەيىپ, ونەرگە قىزىعاتىن جانداردىڭ سانى ارتتى. مۇنداعى ماقساتىم شىعارماشىلىقتى ناسيحاتتاۋ, ونەرگە دەگەن قىزىعۋشىلىقتى جاستار اراسىندا «ترەندكە» اينالدىرۋ بولدى. اقىرى, تاجىريبە بارىسىندا ءوزىمدى كىلەمدە سۋرەت سالۋ ىسىنەن تاپتىم. بۇل يدەيامدى Forte Kulanshi Art Space گالەرەياسىنىڭ ديرەكتورى لەيلا ماحات قولدادى. ول تالىمگەرىم, كوللەدجدە ساباق بەرگەن. وسىلايشا, لەيلا ماحاتتىڭ ۇسىنىسىمەن استانادا كورمە وتكىزگەن جايىمىز بار. كىلەمدەردى ەلوردالىقتاردىڭ نازارىنا ۇسىندىق.
«ۇلتتىق بوياۋى قانىق قازاق مادەنيەتى»
- ءسىزدىڭ ونەرىڭىز بەن قازاقتىڭ سالت-ءداستۇرى ءبىر-بىرىمەن قانشالىقتى ۇشتاسادى؟ تۋىندىلارىڭىزدا «ۇلتتىق رۋحتىڭ» سيپاتى بار ما؟
- ارينە! شىعارماشىلىعىم ۇلتتىق قۇندىلىققا تولى دەپ ايتا الامىن. سۋرەت سالۋ ىسىندە زاماناۋي تەحنيكا مەن ءستيلدى قولدانامىن جانە الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى ۇلتتىق رۋحىمىزدى ناسيحاتتايمىن. جەلىگە جۇكتەگەن كونتەنت 5-تەن 13 ميلليونعا دەيىن قارالىم جينايدى. بۇل قازاق ونەرى بۇكىل الەمدە باعالاناتىنىن بىلدىرەدى.
كىلەمنىڭ ءوزى تۇركى حالقى ءۇشىن قاسيەتتى مانگە يە: بۇل جاي عانا كەنەپ ەمەس, ۇلتتىق بىرەگەيلىكتىڭ ءبىر بولىگى, ەلدىڭ مادەني كودىن سكانەرلەۋگە بولاتىن ەلەمەنت. ءبىزدىڭ اتا-بابالارىمىز كيىز ۇيلەردى بەزەندىرۋ ءۇشىن كىلەمنىڭ سان ءتۇرىن توقىپ, تۇرمىستا پايدالانعان. بىرنەشە عاسىر بۇرىن كىلەم قۇندى سىيلىق رەتىندە داۋلەتتى تۇلعالارعا تارتۋ ەتىلگەن. قازىر كيىز ۇيدە تۇرماساق تا ارقايسىمىز كىلەم ساتىپ الامىز, ءالى دە تۇرمىستا پايدالانامىز, بولمەلەردى بەزەندىرەمىز. بۇل بىرنەشە عاسىرلار بويى ءبىزدىڭ كۇندەلىكتى ءومىرىمىزدىڭ بولىگى بولىپ قالا بەرەتىن اتريبۋتيكا. تۇركى ءسيمۆوليزمى مەن وتكەن شاقپەن, تاريحپەن بايلانىس مەنى كىلەمدەرگە سۋرەت سالۋعا ودان ءارى يتەرمەلەدى. قازاق مادەنيەتى الەمگە تانىلۋى ءۇشىن ۇلتتىق بوياۋى قانىق دۇنيەلەردى شىعارۋ قاجەت, بۇل مەنىڭ ۇستانىمىم.
- وسى كۇنگە دەيىن قانداي كورمەلەردى وتكىزدىڭىز؟ ەڭبەگىڭىزدىڭ جەمىسىن قالاي باعالايسىز؟
- كىلەمدەگى سۋرەتتەرىم استانا, بەرلين, باكۋ جانە پاريج قالالارىندا ۇيىمداستىرىلعان كورمەلەردە قويىلدى. اۆتورلىق كارتينالارىمدى, مىنا كىلەمدەردى دە ساتاتىنىمدى جاسىرمايمىن, ارينە. تاپسىرىس تۇسسە كىسىنىڭ كوڭىلىن قالدىرماي جازىپ بەرەمىن. ودان بولەك, بلوگىمدا برەندتەردى جارنامالايمىن, ونەر تۋىندىلارىن جاسايمىن, كەيدە سۋرەت سالۋ كۋرستارىن وتكىزەمىن.
شىنى كەرەك, ونەر ادامدارى ەشقاشان اقشا تۋرالى ويلامايدى, ماتەريالدى دۇنيەگە قۇنىقپايدى. ءوزىم دە سوندايمىن. مەن ءۇشىن تەك ونەر ماڭىزدى. ال كوممەرتسيالىق سۇراقتارعا, ۇيىمداستىرۋ ماسەلەلەرىنە, كەلىسسوزدەرگە كۇيەۋىم جاۋاپ بەرەدى. ول مەنىڭ پروديۋسەرىم - نۇرداۋلەت.
قازىر كىلەمدەگى سۋرەتتەرگە ۇلكەن سۇرانىس بار, قولىمدا تەك 6 سۋرەت قالدى, الدىڭعى جارتى جىلعا تاپسىرىس كەزەگى بار. كارتينالاردىڭ قۇنى 3 000 دوللاردان باستالادى.
- ءار ءىستىڭ ءوز قيىندىقتارى بولاتىنىن حاق. كىلەم - كادىمگى اق قاعاز ەمەس, قيىنعا سوققان بولار؟
- مەن دەمالىسسىز جۇمىس ىستەيمىن, سەبەبى جاڭا يدەيالار مەن ولاردى جۇزەگە اسىرۋ جولدارىن ويلايمىن. شابىت كەلە قالسا, قاعاز بەن قارىنداشىم دايىن تۇرادى. ءتىپتى 2-3 كۇن قاتارىنان ۇيقىسىز سۋرەت سالعان ساتتەر دە بولعان. جوسپارىمدى جۇزەگە اسىرعاننان كەيىن عانا ساپالى دەمالۋعا تىرىسامىن. ونىڭ ۇستىنە بىرەۋگە جار, بىرەۋگە انامىن, وتباسىلىق مىندەتتەردى دە قاتار الىپ جۇرۋگە تىرىسامىن. جۇبايىم ەكەۋمىز ارقاشان بىرگەمىز, بارلىق ماڭىزدى اسپەكتىلەردى تەڭەستىرىپ, بىرگە جۇمىس ىستەيمىز.
ءدال قازىر ەڭ قيىن سۋرەتتى سالىپ جاتىرمىن, كىلەمنىڭ ەنى - 7 مەتر, ۇزىندىعى - 3 مەتر, وتە ۇلكەن. ونى شىمكەنتتەگى تەكستيل زاۋىتىنان ارنايى الدىرتتىم. وتاندىق ءونىمدى پايدالانىپ, ۇلتتىق ورنەكتەرمەن بەزەندىرىلگەن سۋرەت سالعىم كەلدى. قازاقستاندى الەمگە تانىتىپ جۇرگەن ازاماتتار بارشىلىق, مەن دە سولاردىڭ قاتارىنان كورىنگىم كەلەدى. سول ءۇشىن گيننەستىڭ رەكوردتار كىتابىنا ەنگەن كىلەمدەگى ەڭ ۇلكەن سۋرەتتىڭ اۆتورى اتانۋ جوسپارلانىپ وتىر. بىراق قارجىلاندىرۋ ماسەلەسى ءىستىڭ قارقىنىن باياۋلاتىپ وتىر. دەمەۋشىلەردى ىزدەپ جاتىرمىز. مەنىڭ ويىمشا, بۇل كەرەمەت جوبا بولادى.
«قازاق مادەنيەتىن زاماناۋي تاسىلمەن ناسيحاتتاۋ»
- بولاشاقتا تاعى قانداي يدەيالاردى جۇزەگە اسىرعىڭىز كەلەدى؟ كىلەم بەتىندە تاعى كىمدەردى كورەمىز؟
- قازىر الماتىدا وتەتىن كورمەگە دايىندالىپ جاتىرمىز. كورمەگە باتىرلار, حاندار بەينەسىن, قازاقي وتباسى بەينەسىن جانە ابستراكتسيانى قويعىم كەلەدى. بولاشاقتا ءالى تالاي كورمەلەر مەن بايقاۋلاردا باق سىنايمىن دەپ ۇمىتتەنەمىن. بەرليندە, لوندوندا, نيۋ-يوركتە كورمە وتكىزىپ, مادەنيەتىمىزدى تانىتىپ, تاريحىمىزدا قانداي تۇلعالار بولعانىن نەگە كورسەتپەسكە؟
سوڭعى ۋاقىتتا قورشاعان ورتانى قورعاۋ جوبالارى تۋرالى كوپ ويلايمىن. ەكولوگيانى ونەرمەن ۇشتاستىرىپ, زاماناۋي يدەيا ۇسىنعىم كەلەدى. ول ءۇشىن الەۋمەتتىك جوبالاردى ىسكە قوسۋىمىز قاجەت. ماسەلەن, الىس وڭىرلەردە تۇراتىن بالالارعا ارنالعان سۋرەت سالۋ ۇيىرمەلەرىن اشۋ جوسپاردا بار. سونداي-اق ەكولوگيانى قورعاۋ جونىندەگى جوبالاردى دا ىسكە اسىرامىز دەگەن ويدامىن.
ال كىلەم بەتىنە تاعى كىمدەردىڭ بەينەسىن سالاتىنىم, ازىرگە, قۇپيا بولىپ قالسىن. مەن جاستارعا قازاقتىڭ ۇمىت بولعان باتىر قىزدارىن, تاريحىمىزداعى مىقتى ايەل وبرازدارىن كورسەتكىم كەلدى. سەبەبى باتىر انالارىمىزدىڭ رۋحى ەشقاشان وشپەگەن, ولار وتان ءۇشىن كۇرەسكەن.
- جۇبايىڭىزبەن بىرگە سۋرەتشىلەرگە ارنالعان «Boyau House» قاۋىمداستىعىن قۇرعانىڭىز بەلگىلى بولدى. جوبا قازاقتىڭ جاس سۋرەتشىلەرىنە قانداي مۇمكىندىك بەرەدى؟
- قازاقستاندا بەينەلەۋ ونەرىن دامىتۋ ماقساتىندا ساباق بەرۋدى ۇيعاردىم. ءوزىم سياقتى ءتۇرلى ءتۇستى بوياۋلاردى جاقسى كورەتىن ادامدار وتە كوپ. اسىرەسە, ەلىمىزدە دارىندى جاستاردىڭ سانى كۇن سايىن ارتىپ باراتىنى بارشا ايان. باسقالارمەن دە نەگە تاجىريبە بولىسپەسكە؟ بيىل 3 وفلاين كۋرس وتكىزدىم, ناتيجەسىندە 38 ادامدى گيپەررەاليزم جانرىندا پورترەت سالۋعا ۇيرەتتىم. ولارعا ءوز قابىلەتتەرىنە سەنىمدىلىك ۇيالاتا الدىم دەگەن ۇمىتتەمىن. وعان قوسا ونلاين كۋرستاردى دا ءجيى وتكىزىپ تۇرامىن, قازىر ونى قازاقستاننىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن 90-نان استام وقۋشى اياقتادى, سونداي-اق تمد-دان, ءتىپتى ەۋروپا مەن امەريكادان دا وقۋشىلار بار.
وسى ءىستى ىلگەرىتۋ ماقساتىندا جۋىردا جۇبايىم ەكەۋمىز سۋرەتشىلەر قاۋىمداستىعىن قۇردىق, ونى «Boyau House» دەپ اتادىق, سۋرەتشىلەردىڭ دامۋىنا كومەكتەسكىمىز كەلەدى. سوندىقتان ءبىز دۇرىس باعىتتا كەلە جاتىرمىز دەپ ەسەپتەيمىن. قازىر ۇلتتىق بىرەگەيلىككە ترەند ءجۇرىپ جاتىر. مەنىڭ اينالام دا بۇعان ىقپال ەتۋگە تىرىسادى. ەڭ باستىسى - جاڭا تەحنولوگيالار مەن الەۋمەتتىك جەلىلەر تۋرالى ۇمىتپاۋ قاجەت. ونەر ادامى قاشاندا ترەندتە بولىپ, قازاق مادەنيەتىن, ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى زاماناۋي تاسىلدەرمەن ناسيحاتتاۋ كەرەك.
ەڭ باستىسى, مەن قوعامعا پايدا اكەلۋگە, ونەردى ناسيحاتتاۋعا, جاس بۋىنعا سۋرەتشى قىزدىڭ دا تابىستى بولا الاتىندىعىن كورسەتۋگە تىرىسامىن.
- ءسىز پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ماراپاتىنا يە بولدىڭىز. بۇل ماراپات شىعارماشىلىعىڭىزعا جاڭا سەرپىن بەردى مە؟
- ءيا, مەملەكەت باسشىسىنان «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدال الۋ مارتەبەسى بۇيىردى. بۇعان دەيىن دە پرەزيدەنتتەن قازاق ونەرىن الەمگە تانىمال ەتۋگە قوسقان ۇلەسى ءۇشىن العىس حات پەن جەكە حات العان ەدىم. بۇل مەن ءۇشىن ۇلكەن جەتىستىك ءارى كۇشتى موتيۆاتسيا.
مەملەكەت ونەرمەن ۇشتاسقان جوبالاردى قولداعانىن قالايمىن. ماسەلەن, مەملەكەت تاراپى ۇلتتىق ونەردى قولداۋ ماقساتىندا مەن ءۇشىن الماتى قالاسىنان شەبەرحانا اشۋدى ۇسىندى, سونداي-اق قارجىلاندىرۋ ماسەلەسىنە دە قول ۇشىن تيگىزۋگە ۋادە بەردى.
- باق وكىلدەرىنە بەرگەن سۇحباتىڭىزدىڭ بىرىندە: «جاس سۋرەتشىلەرگە ۇلگى بولعىم كەلەدى» دەگەن ەدىڭىز. وسى تۇستا قازاقتىڭ جاس سۋرەتشىلەرىنە قانداي اقىل-كەڭەس بەرەر ەدىڭىز؟
- جاس بۋىنعا جەرگىلىكتى جانە حالىقارالىق كونكۋرستارعا قاتىسۋعا كەڭەس بەرەمىن. بۇل قىلقالامىڭىزدى شىڭداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. دالىرەك ايتقاندا, كوپ سۋرەت سالۋ كەرەك. جەكە تاجىريبەمدە مىڭنان اسا سۋرەت سالعان ەكەنمىن, بۇل قولىمدى جاتتىقتىردى. قولىڭىزدان تۋعان بارلىق تۋىندىلاردى كامەراعا ءتۇسىرىپ, الەۋمەتتىك جەلىگە جۇكتەڭىز.
تاعى ءبىر ماڭىزدى كەڭەس - اعىلشىن ءتىلىن ۇيرەنىڭىز. سەبەبى, الەم سۋرەتشىلەرىنىڭ كوللەكتسياسى وتە باي, Alec Monopoly نەمەسە Greg Mike سياقتى زاماناۋي امەريكالىق سۋرەتشىلەردىڭ جۇمىستارىمەن تانىسىپ كورۋگە بولادى.
«قازاقستاندا سۋرەتشىنىڭ ەڭبەگى باعالانبايدى» دەپ ايتا بەرگەننەن تۇك شىقپايدى. ءاربىر سۋرەتشى جەكە برەندىن ءوزى دامىتۋى كەرەك. سۋرەتتەردىڭ قۇندىلىعىن كورسەتۋ ارقىلى ەڭبەگىڭىزدى ناسيحاتتايسىز. بارلىعى ءوز قولىڭىزدا.
- شىعارماشىلىعىڭىزعا شابىت پەن تابىس تىلەيمىز! اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
