ء«بىزدىڭ ماقساتىمىز ايقىن ءارى ناقتى. كاپيتالدىڭ تۇراقتى جانە ۇزاقمەرزىمدى وسۋىنە ءوزىمىزدىڭ ۇلەسىمىزدى قوسۋ ارقىلى قيىندىققا كەزىككەن وتاندىق جانە شەتەلدىك كومپانيالاردىڭ ىسكەرلىك ماقساتقا جەتۋىنە شاما-شارقىنشا كومەكتەسەمىز. ولاردىڭ كەلەشەكتە ەل ەكونوميكاسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان باسىمدىقتارىن زەردەلەي وتىرىپ, العا قويعان مىندەتتەرگە ءتيىمدى تۇردە جاۋاپ بەرەتىندەي باسقارۋعا نازار اۋدارامىز», دەيدى AIX باسقارما باسشىسى اسەل مۇقاجانوۆا.
قازىر AIX-ءتىڭ رەسمي تىزىمىنە 94 ءتۇرلى ەميتەنت بويىنشا باعالى قاعازداردىڭ 150 شىعارىلىمى ەنگەن. بيرجا قۇرىلعان ۋاعىنان بەرى, تارتىلعان قارىز كاپيتالىنىڭ جالپى كولەمى 4,2 ملرد دوللاردى جانە مەنشىكتى كاپيتال كولەمى 365 ملن دوللاردى قۇراعان. وتكەن جىلى جالپى ساۋدا كولەمىنىڭ اراسىندا اكتسيالار, وبليگاتسيالار, ETN جانە ETF الدىڭعى جىلعى 173 ملن دوللاردان 582 ملن دوللارعا, ياعني ءۇش ەسە وسكەندىگىن كورسەتىپ وتىر. اكتسيالاردىڭ ساۋداداعى كولەمى – 130 ملن دوللار. ول الدىڭعى جىلمەن سالىستىرعاندا ەكى ەسەگە جۋىق ۇلعايعان. بۇگىندەرى قارجى ورتالىعىندا 37 ساۋدا مۇشەسىنىڭ اراسىندا قازاقستان, قىتاي جانە ەۋروپا ەلدەرىنىڭ بروكەرلەرى بار.
AIX ورتالىق دەپوزيتاريىندە 1,5 ميلليوننان استام شوتتىڭ ەڭ كوپ ساتىلعان اكتسيالارى Polymetal International بولدى. ول AIX جالپى ساۋدا كولەمىنىڭ 31,1%-ىن قۇرايدى. بۇل دا الدىڭعى جىلمەن سالىستىرعاندا 2,5%-عا وسكەن.
ەكىنشى ورىندا – «قازمۇنايگاز» ۇك اكتسيالارىنىڭ ساۋداسى – 30,7%.ءۇشىنشى ورىندا 18,2%-دىق كورسەتكىشپەن «قازاتومونەركاسىپ» ۇاك» اق اكتسيالارى. بيرجالىق ساۋداداعى بەيرەزيدەنتتەردىڭ ۇلەسى – 31%. ەلىمىزدە بيزنەس جۇرگىزەتىن 10 كومپانيانىڭ باعالى قاعازى 948,36-دان 1217,38 تارماققا دەيىن ءوسىپ, 28,37%-دى قۇراعان.
ەگەر 2022 جىلى AIX تىزىمىنە 14 باعالى قاعاز ەنسە, وتكەن جىلى 63 ليستينگتىڭ 56 بورىشتىق جانە 7 ەميسسيالىق باعالى قاعازى بيرجادان ورىن سايلادى. سونىمەن قاتار بىلتىر 2 ميلليارد دوللار شاماسىندا قارىز كاپيتالى تارتىلىپ, 2022 جىلمەن سالىستىرعاندا 3,5 ەسە ءوستى. قارىز قۇرالدارىن ورنالاستىرعان ەميتەنتتەردىڭ تىزىمىنە ءتۇرلى سالاداعى ۇيىمدار كىرگەن. ماسەلەن, بانك ءىسى, تاۋ-كەن ونەركاسىبى, كولىك جانە لوگيستيكا سالاسىندا جۇمىس ىستەيتىن كومپانيالار. 2023 جىلى AIX رەسمي تىزىمىنە ءباا, ليۋكسەمبۋرگ, ۇلىبريتانيا جانە كيپر كومپانيالارى قوسىلدى. شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىككە ارنالعان وبليگاتسيالار ەندى. بۇگىندە ينۆەستور شوتىنىڭ سانى 2021 جىلمەن سالىستىرعاندا 9 ەسە ءوسىپ, 1,5 ميلليونعا جەتىپتى. Tabys ءموبيلدى قوسىمشاسى ارقىلى Exchange Traded Notes ساۋدا-ساتتىق كولەمى 5,5 ملن جانە باسقارۋداعى قورلار 4,1 ملن دوللاردى قۇرايدى. Tabys قوسىمشاسىنداعى بەلسەندى ينۆەستورلاردىڭ جالپى سانى 14,9 مىڭنان اسىپ جىعىلادى.
قازىرگى ۋاقىتتا ينستيتۋتسيونالدىق جانە بولشەك ساۋدا دا شەتەلدىك ينۆەستورلار AIX CSD-دەگى جالپى سوماسى 1,3 ميلليارد دوللاردى قۇرايتىن Polymetal اكتسيالارىنىڭ 1,2 ميلليارد دوللارىنا يە. وسى رەتتە الەمنىڭ 40-قا جۋىق ەلىنىڭ بولشەك ينۆەستورلارى AIX CSD-دە شوت اشقان.
استانا حالىقارالىق بيرجاسىندا ءابۋ-دابي قور بيرجاسى AIX ءۇشىن Tabadul Digital Exchange ساۋدا ورتالىعىنا قوسىلۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويدى. Tabadul-ءدىڭ مۇشەلەرىنە باحرەين قور بيرجاسى, ورتالىق ازيا بيرجاسى (تاجىكستان) جانە ماسكات باعالى قاعازدار نارىعى (ومان) كىرەدى. Tabadul Hub تەڭ دارەجەلى ساۋدا ۇلگىسىنە نەگىزدەلگەن العاشقى تسيفرلىق الماسۋ حابى ايماقتىق جانە جاھاندىق دەڭگەيدەگى مۇشە بيرجالارى اراسىنداعى ساۋدادا تسيفرلىق الماسۋ پلاتفورماسىن ۇسىنادى.
بيىل قاڭتار ايىندا ءباا-ءنىڭ BHM Capital بروكەرى AIX ساۋدا مۇشەسى اتاندى. قازىر AIX بيزنەس پەن ينۆەستورلارعا يننوۆاتسيالىق ونىمدەر مەن قىزمەتتەردى ۇسىنۋ ارقىلى ورتالىق ازيادا جانە ودان تىسقارى جەرلەرگە سەنىمدى ءارى ءوتىمدى كاپيتال نارىعىن دامىتۋدى كوزدەپ وتىر.
