فوتو: spk-turkistan.kz
اۋىل شارۋاشىلىعى, سۋ رەسۋرستارى جانە يرريگاتسيا مينيسترلىكتەرىنىڭ, ءتۇرلى وڭىرلەر مەن اۋدان اكىمدىكتەرىنىڭ, اوك سالاسىنداعى قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ, ينۆەستيتسيالىق جوبالاردىڭ باسشىلارى, فەرمەرلەر مەن وتاندىق تەحنيكا مەن سۋارۋ جۇيەلەرىن وندىرۋشىلەر باس قوسىپ, ءوز وڭىرلەرىندە ءتيىمدى سۋارۋ جوبالارىن ەنگىزۋ كەزىندەگى پەرسپەكتيۆالاردى, مۇمكىندىكتەر مەن قيىندىقتاردى تالقىلادى.
سەرىك جۇمانعارين پاۆلودار وبلىسىندا ەلىمىزدىڭ باستى سۋ جولدارىنىڭ ءبىرى – ەرتىس وزەنى وتەتىنىن اتاپ ءوتتى. وبلىستىڭ جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋدا جانە زاماناۋي سۋارۋ ادىستەرىن ەنگىزۋدە تاجىريبەسى مول. قازىرگى باستى مىندەت – جەڭىلدەتىلگەن نەسيە الاتىن يرريگاتسيالىق جوبالاردى تاڭداۋ تاسىلدەرىن زەردەلەۋ جانە انىقتاۋ.
بۇدان بولەك, ۆيتسە-پرەمەر بىلتىر ۇلكەن جوبا اياسىندا قولجەتىمدى قارجىلاندىرۋ تۇرىندەگى مەملەكەتتىك قولداۋ 65 تاۋارلى-ءسۇت فەرماسىن سالۋعا بولىنگەنىن ەسكە سالدى. بۇعان سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ 100 تاۋارلى-ءسۇت فەرماسىن سالۋداعى وڭ تاجىريبەسى مۇرىندىق بولدى.
«مەملەكەت باسشىسى 2023 جىلعى جولداۋىندا مەملەكەت پەن بيزنەس اراسىنداعى تابىستى ارىپتەستىكتىڭ بۇل ۇلگىسىن اتاپ ءوتىپ, نەگىزگى ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرى بويىنشا ەلدىڭ يمپورتقا تاۋەلدىلىگىن تومەندەتۋ ءۇشىن ونى اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ باسقا سالالارىندا قولدانۋعا تاپسىرما بەردى. بيىل ۇلكەن جوبا بويىنشا كوكونىس ساقتاۋ قويمالارىن, قۇس فابريكالارىن سالۋ مەن سۋارۋ, مال شارۋاشىلىعى جوبالارىن ىسكە اسىرۋعا 100 ملرد تەڭگە كولەمىندە قارجىلاندىرۋدىڭ ەكىنشى ترانشى ءبولىندى. بۇگىن ءبىز كەڭەسكە جۇمىس ىستەپ تۇرعان جانە الەۋەتتى وتاندىق سۋارۋ جۇيەلەرىنە ارنالعان جابدىقتاردى وندىرۋشىلەردى, سۋارۋ جوبالارى بويىنشا تاجىريبەسى بار فەرمەرلەردى شاقىردىق. جاڭبىرلاتۋ تەحنيكاسى مەن تامشىلاتىپ سۋارۋ جۇيەلەرىن تاڭداۋ كەزىندە وتاندىق وندىرۋشىلەرگە ارتىقشىلىق بەرۋ قاجەت. بىزدە «Metzer Kazakhstan», «BNK Irrigation», «Samal commodities», «كەلەت» اق سىندى تابىستى كاسىپورىندار بار», دەپ اتاپ ءوتتى سەرىك جۇمانعارين.
سۋارۋ ادiستەرi – تابيعي سۋ ايدىندارىنان سۋ جەتكiزۋ نەمەسە جاساندى سۋ قورلارىن سالۋ. اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-ءمينيسترى امانعالي بەرداليننىڭ ايتۋىنشا, بيىل قازاقستاندا 1,58 ملن گا سۋارمالى جەر يگەرىلەدى. ونىڭ ىشىندە 1,1 ملن گا نەمەسە 74%-ى جەر ءۇستى تاسىلىمەن سۋارىلادى, 97,9 مىڭ گا – بۇل كۇرىش القاپتارىن سۋعا باستىرۋ, 227,3 مىڭ گا نەمەسە 14,3%-ى, زاماناۋي جاڭبىرلاتىپ سۋارۋ جابدىقتارى پايدالانىلادى, 97,9 مىڭ گا نەمەسە 6,2%-ى – تامشىلاتىپ سۋارىلادى.
«كەيىنگى 5 جىلدا ەل اۋماعىندا سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن قولداناتىن سۋارمالى جەرلەردىڭ ۇلعايۋى بايقالادى. 2019 جىلدان باستاپ مۇنداي اۋماق 33%-عا ۇلعايىپ, 210,6 مىڭ گەكتاردان 279,6 مىڭ گەكتارعا دەيىن جەتتى. 2023 جىلى بۇل كورسەتكىش 312,2 مىڭ گەكتارعا دەيىن جەتكىزىلدى», دەدى امانعالي بەردالين.
سۋ رەسۋرستارى جانە يرريگاتسيا ۆيتسە-ءمينيسترى نۇرلان الدامجاروۆ اتاپ وتكەندەي, بۇگىندە اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ سۋدى تۇتىنۋ ۇلەسى جالپى سۋدى پايدالانۋدىڭ 65%-ىن قۇرايدى. بارلىق سۋ تۇتىنۋدىڭ 97%-ى نەمەسە ەل بويىنشا بارلىق سۋارمالى القاپتىڭ 78%-ى نەمەسە جالپى اۋماعى 1,4 ملن گا سۋارمالى جەرى بار ەلدىڭ وڭتۇستىگىندەگى الماتى, جەتىسۋ, جامبىل, تۇركىستان جانە قىزىلوردا وبلىستارىنا تيەسىلى. سۋارمالى ەگىستىك سۋدى ءتيىمدى پايدالانۋدىڭ تومەن كوەففيتسيەنتىمەن سيپاتتالادى. سۋدىڭ نەگىزگى شىعىنى دا وسى سالالاردا ورىن الادى.
«2023 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 1,8 ملن گەكتار سۋارمالى جەردىڭ 17%-ىنا (312 مىڭ گا) عانا سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگياسى قولدانىلادى, بۇل راسىمەن وتە تومەنگى دەڭگەي», دەپ اتاپ ءوتتى سۋ رەسۋرستارى جانە يرريگاتسيا ۆيتسە-ءمينيسترى.
جيىندا وتاندىق جانە شەتەلدىك وندىرۋشىلەر سۋارۋ جۇيەلەرى مەن جابدىقتاردىڭ وندىرىستىك مۇمكىندىكتەرى مەن تەحنولوگياسىن تانىستىردى. اتاپ ايتقاندا, «كەلەت» اق ۆيتسە-پرەزيدەنتى الەكساندر پاپ سورعى ستانسالارىن پايدالانۋ تاجىريبەسىنە توقتالدى. بۇگىنگى تاڭدا پاۆلودار وبلىسىندا 45 سۋارمالى جوبادا وتاندىق ءوندىرۋشىنىڭ سورعىلارى پايدالانىلسا, جامبىل وبلىسىنداعى قانت قىزىلشاسىن ءوندىرۋشى «قىزىلشا ج» جشس دا ولاردى پايدالانادى, سونداي-اق سورعى ستانسالارىنىڭ سانىن كوبەيتۋدى جوسپارلاپ وتىر.
«BNK Irrigation» جاڭبىرلاتۋ ماشينالارىن جاساۋمەن اينالىسادى. زاۋىت تۇركىستان وبلىسىندا ورنالاسقان. بيىل اكك-مەن بىرلەسىپ جاڭبىرلاتۋ ماشيناسىنىڭ ءاربىر تۇيىسكەن جەرىن روبوتتار دانەكەرلەيتىن جاڭا اۆتوماتتاندىرىلعان تسەح ىسكە قوسىلدى. زاۋىت جىلىنا 1 000 ماشيناعا دەيىن شىعاراتىن قۋاتتىلىققا يە. 2024 جىلى تاعى ءبىر تسەحتى ىسكە قوسۋ جوسپارلانعان, وندا مىرىشتاۋ جەلىسى سالىنادى. كومپانيا وكىلى ءنيازالى بەيسەنباەۆ اتاپ وتكەندەي, بۇل سۋارۋعا قاجەتتىنىڭ بارلىعىن ءوندىرىپ, سۋارۋ جوبالارىن ىسكە قوساتىن قازاقستانداعى جالعىز كاسىپورىن.