فوتو: facebook.com
ەلدەگى ساياسي-ەكونوميكالىق رەفورمالار دا وسى يدەولوگيالىق وزگەرىستەرمەن قاتار, بىرگە ءجۇرۋى - جالپى قوعامدىق جاڭعىرتۋدىڭ نەگىزى.
الەمدەگى احۋالدىڭ شيەلەنىسىپ, حالىقارالىق جاعداي كۇن سايىن قۇبىلىپ جاتقانىنا كۋا بولىپ وتىرمىز. ءار ەل ارينە ءوز مۇددەسىن جوعارى قوياتىنى تۇسىنىكتى. سوندىقتان دا ارقايسىسى ءوز وكتەمدىگىن, ءوز ۇستانىمىن تەك ساياسات, ەكونوميكادا عانا ەمەس, رۋحانياتتا دا وزگەگە بايلاپ, ءوز تالابىنا يكەمدەۋگە تىرىسىپ جاتقانىن كوكىرەگى وياۋ, كوزى قاراقتى كوپشىلىك ءبىلىپ وتىر. وركەنيەتتەر, يدەيالار مەن ۇستانىمدار قاقتىعىسى كەزىندە وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ اداسپاۋى, قوعامنىڭ ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى دۇرىس باعامداۋى اسا ماڭىزدى. ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ قوعامدى ۇيىستىرۋ ميسسياسىنىڭ ءتۇپ نەگىزى وسى ەكەنى بەلگىلى.
قازاقستان بۇرىن-سوڭدى بولماعان دەڭگەيدە ءبىرتۇتاس بولۋ قاجەت. بۇل ءۇشىن ارينە سەنىم شەشۋشى فاكتور. بيلىك پەن حالىقتىڭ ءوزارا بايلانىسى مەن سەنىمىن كۇشەيتۋ باعىتىنداعى ەلدە قولعا الىنعان ينستيتۋتسيونالدى وزگەرىستەر وڭ ناتيجەسىن بەرە باستادى.
«حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» قاعيداتتارى بيلىك پەن قوعام اراسىنداعى ديالوگ پەن كونسەنسۋس ارقىلى ءوزارا بايلانىستىڭ جاڭا ۇلگىسىن قالىپتاستىرىپ جاتىر. ارينە, جىلدار بويى قالىپتاسقان «ادەتتى» جەڭۋ ەكى جاق ءۇشىن دە وڭاي ەمەس. دەگەنمەن, سوڭعى ءبىر-ەكى جىلدا بولىپ جاتقان وزگەرىستەردى كورمەۋ مۇمكىن ەمەس.
«ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ وتىرىستارى يدەولوگيا سالاسىنداعى ماسەلەلەردى, ۇلتتىڭ جاڭا ساپاسىن قالىپتاستىرۋ ءىسىن, قوعامنىڭ قۇندىلىقتار جۇيەسىن جاڭعىرتۋ جايىن تالقىلايتىن ءتيىمدى پىكىرتالاس ورنىنا اينالدى. بۇعان دەيىن جازدىگۇنى شاقىرىلىپ كەلە جاتقان قۇرىلتايدىڭ وتىرىسىن بيىل ءسال ەرتەرەك, كوكتەمدە وتكىزەتىن شىعارمىز», دەدى پرەزيدەنت «Egemen Qazaqstan» گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا.
2023 جىلدىڭ ەكىنشى جارتىسىندا مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ نەگىزگى باعىتى ۇلتتىق قۇندىلىقتار جۇيەسىن قايتا جاڭعىرتۋ ماسەلەلەرىنە ويىستى. بۇل جۇمىس مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ ەكىنشى وتىرىسىندا (17 ماۋسىم) تۇركىستاندا سويلەگەن سوزىنەن باستالدى, وندا ول نەگىزگى يدەولوگيالار تىزبەسى: تاۋەلسىزدىك پەن وتانسۇيگىشتىك, بىرلىك پەن تۇراقتىلىق, ادىلەتتىلىك پەن ىنتىماق, زاڭ جانە ءتارتىپ, سەنىم جانە جاۋاپكەرشىلىك, مادەني ءبىلىم جانە كاسىبيلىك جانە ەڭبەك سەكىلدى نەگىزگى يدەولوگيالاردى ناقتى اتاپ ايتقانى ايان.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن ەجەلگى زاماننان بۇگىنگە دەيىنگى ارالىقتى قامتيتىن جەتى تومدىق جيناقتىڭ ازىرلەنۋى - وسكەلەڭ ۇرپاققا مەملەكەتىمىزدىڭ تاريحي تامىرى تەرەڭدە ەكەنىن تانىتۋ, ۇلتتى ۇيىستىرىپ, مەملەكەت مۇددەسىن باعامداۋداعى ەڭ باستى باعدارىمىز بولىپ وتىر.
جاستاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن وياتۋ ماقساتىندا وتاندىق كىتاپ وندىرىسىنە, ادەبي شىعارماشىلىققا قولداۋ كورسەتۋ, وسى باعىتتا ارنايى زاڭنامالىق وزگەرىستەر قولعا الىنۋى دا ۇلتتىق قۇرىلتايدا كوتەرىلگەن ماسەلەلەردىڭ جۇيەلى شەشىم تابۋىنىڭ كورىنىسى.
ۇلتتىق قۇرىلتايداعى باستامانىڭ تاعى ءبىرى - كرەاتيۆتى يندۋستريانى ەلىمىزدە دامىتۋ ارقىلى ۇلتتىق بولمىسىمىزدى ايشىقتايتىن, الەمگە قازاقستاننىڭ جاڭا برەندتەرىن تانىتۋ مۇمكىندىگى. قازىر كرەاتيۆتى يندۋستريا بويىنشا ارنايى زاڭ جوباسى بويىنشا قىزۋ جۇمىس ءجۇرىپ جاتىر. سەنات قابىرعاسىندا ءوتىپ جاتقان زاڭ جوباسى بويىنشا جۇمىس توبىنا ازاماتتىق قوعام وكىلدەرىنىڭ بەلسەنە ارالاسۋى, قوعام مەن بيلىكتىڭ بىرلەسە جۇمىس ىستەۋى قۋانتادى.
ال, Quryltai ءموبيلدى قوسىمشاسى ىسكە قوسىلعالى, بۇل پلاتفورما ارقىلى ازاماتتار كوكەيلەرىندە جۇرگەن ماسەلەلەرگە قاتىستى ءوز ويلارى مەن ۇسىنىستارىن جولداپ, مەملەكەتتىك شەشىم قابىلداۋدا قوعامنىڭ بەلسەندىلىگىن ارتتىرا باستادى.
«حابار» جانە «Qazaqstan» تەلەارنالارىنداعى ارنايى باعدارلامالار دا قوعامداعى وتكىر ماسەلەلەر مەن ءوڭىر تۇرعىندارىن الاڭداتقان تاقىرىپتاردى قوزعاپ, ۇلتتىق قۇرىلتاي مۇشەلەرى مەن بيلىك وكىلدەرىنىڭ حالىقپەن بىرگە ورتاق شەشىم ىزدەۋگە مۇمكىندىك بەرىپ وتىر.
زاڭدىلىق پەن قۇقىق ءتارتىبىن ساقتاۋ, ايەلدەر مەن بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ, تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقپەن كۇرەسۋ, بۇزاقىلىق پەن مادەنيەتسىزدىككە قارسى تۇرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا قانشاما قوعامدىق تالقىلاۋلار ءوتتى. بۇل قوعامدا جەكە جانە قوعامدىق مادەنيەتتىڭ جاڭا نورمالارىن قالىپتاستىرۋ مەن ساقتاۋعا دەگەن سۇرانىستىڭ ارتىپ كەلە جاتقانىن كورسەتەدى.
ءبىر سوزبەن ايتقاندا, بيلىك تە, ازاماتتىق قوعام وكىلدەرى دە زاڭنامانى وزگەرتۋ نەمەسە جاڭا ينستيتۋتتار قۇرۋ جەتكىلىكسىز ەكەنىن ءتۇيسىندى. ارينە, قوعامدىق سانا ەۆوليۋتسياسىن الىپ, جەدەلدەتۋ مۇمكىن ەمەس. بۇل بىرتىندەپ, تابيعي تۇردە جۇرەتىن پروتسەسس.
سوندىقتان «تىڭداۋشى مەملەكەت» قاعيداتتارى بيلىك پەن قوعام اراسىنداعى ديالوگ پەن كونسەنسۋس ارقىلى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ جاڭا ۇلگىسىن قالىپتاستىردى دەپ ايتا الامىز. مىنە, ءدال وسى پرينتسيپتەر پرەزيدەنتتىك رەفورمالاردىڭ نەگىزىن قۇرادى. وڭىرلەر مەن سالا وكىلدەرىنەن قۇرالعان ۇلتتىق قۇرىلتاي اياسىندا بيلىك پەن قوعامنىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىنىڭ بىرەگەي تەتىگىنە اينالدى.
بىرلىكتى ساقتاۋ, جاسامپازدىق دامىتۋ جانە جاڭا الەۋمەتتىك ەتيكانى قالىپتاستىرۋ – بۇل ءبىزدىڭ بارشامىز ۇستانۋعا ءتيىس ىشكى كۇن ءتارتىبىمىز.
بيبىگۇل جەكسەنباي,
پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى
