بۇل مادەني وشاقتار – جاستاردىڭ رۋحاني دامۋى مەن كەلەشەك ۇرپاقتىڭ جاقسى ونەگە-تاربيە الۋىنا ىقپالى زور ورتالىقتار. مۇنى ەل ەرتەڭىنە, قوعامنىڭ ونەر ءارى مادەني باعىتىنا ءمان بەرگەن قالا بيلىگىنىڭ وتە دۇرىس شەشىمى دەلىك. سوندا دا وسى مادەني ورتالىقتارعا, تەاترلارعا بايلانىستى ەلوردا تۇرعىندارى مەن قوناقتارىنا قاتىستى قولايسىز ءبىر جايت بار. مادەنيەت وشاقتارىنىڭ ۇشەۋىنىڭ دە نەگىزىن «جاستار» دەگەن ءسوز قۇراپ تۇرعاندىقتان, «جاستار تەاترى» دەپ قىسقارتىپ ايتقاندا, كورەرمەننىڭ ءبىرازى شاتىسىپ كوزدەگەن تەاتردىڭ ورنىنا جاستاردىڭ باسقا عيماراتىنىڭ ەسىگىن قاعاتىنىنا كۋا بولىپ ءجۇرمىز. كەيدە ءوزىمىز دە شاتاسىپ قالاتىن كەزدەر بولادى. بۇل بۇقارا حالىققا ۇلكەن قولايسىزدىق تۋدىرادى.
بۇدان بولەك, رۋحاني بايلىعىمىزدى كەڭىنەن قامتىپ, قۇرمەتتەۋ تۇرعىسىنان قاراساق, اتالعان ءۇش مادەنيەت وشاعىنا ءتان ءبىر تاريحي كەمشىلىك ويعا كەلەدى... قازىر «جاستار تەاترى» ورنالاسقان عيماراتتا 2000 جىلى «اق وردا» وپەرا جانە بالەت تەاترى اشىلعان ەدى. وسى جىلى تەاتر ۇلتتىق مارتەبەگە يە بولىپ, وعان قازاقتىڭ جاھانعا ايگىلى كۇمىس كومەي, جەزتاڭداي ءانشىسى, 24 جاسىندا-اق «كسرو حالىق ءارتىسى» اتاعىن العان كۇلاش بايسەيىتوۆا ەسىمى بەرىلدى. تەاتردىڭ العاشقى ماۋسىمى 2000 جىلدىڭ 14 قازانىندا م.تولەباەۆتىڭ ء«بىرجان-سارا» وپەراسىمەن اشىلدى. وپەرانى ساحناعا كسرو حالىق ءارتىسى, مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, حالىق قاھارمانى, رەجيسسەر ءازىربايجان مامبەتوۆ شىعاردى. ايرىقشا اتاپ وتەتىن جايت, 2004 جىلى كۇلاش بەيسەيىتوۆا اتىنداعى ۇلتتىق وپەرا جانە بالەت تەاترى حالىقارالىق مۋزىكالىق تەاترلاردىڭ اسسوتسياتسياسىنىڭ قۇرامىنا مۇشە بولدى. بۇل تەاتر ارتىستەرى ەڭبەگىنە بەرىلگەن جوعارى باعا ەدى. ال 2013 جىلى جاڭادان «استانا وپەرا» مەملەكەتتىك وپەرا جانە بالەت تەاترى ەڭسەلى عيماراتى پايدالانۋعا بەرىلىپ, اتالعان تەاتر ۇجىمى سول جاققا كوشىرىلگەندە, اتاقتى ءانشىمىز كۇلاش بايسەيىتوۆا ەسىمى قالىڭ قاۋىمعا بەلگىسىز سەبەپتەرمەن «ۇمىتىلىپ», ەسكەرىلمەي قالدى. دۇنيە جۇزىنە تانىلعان ءانشى ەسىمى جاڭا وپەرا جانە بالەت تەاترىنا دا بىرگە كوشىرىلىپ, كۇلاش بايسەيىتوۆا اتىنداعى وپەرا تەاترى اتالۋى زاڭدى بولار ەدى. بىراق شەشىم دۇرىس قابىلدانبادى. مۇمكىن ءالى دە كەش ەمەس شىعار... ال بۇل ۇسىنىس شەشىمىن تاپپاسا, «جاستار تەاترىن» «كۇلاش بايسەيىتوۆا اتىنداعى جاستار تەاترى» دەپ اتاعان دۇرىس بولار ەدى.
«جاستار سارايى» تۋرالى. اسا كورنەكتى اقىنىمىز, ستاليندىك قۋعىن-سۇرگىننىڭ جازىقسىز قۇربانى ماعجان جۇماباەۆتىڭ «مەن جاستارعا سەنەمىن» دەگەن ولەڭىنىڭ تاربيەلىك ءمانى زور ەكەنى بەلگىلى. جالىندى اقىن وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ كەمەلدەنىپ قالىپتاسۋىن قۇپتادى, ولاردىڭ ايبىندى دا قايسار جاسامپازدىقتارىنان ۇلكەن ءۇمىت كۇتتى. سوندىقتان «جاستار سارايى» ماعجان جۇماباەۆ اتىمەن اتالسا, قالىڭ جۇرتتىڭ وي-ارمانىنان شىعارى داۋسىز.
ال «مۋزىكالىق جاس كورەرمەن تەاترى» قادىر مىرزا ءالى اتىنداعى «مۋزىكالىق جاس كورەرمەن تەاترى» دەپ اتالسا, ابىرويلى ءىس بولار دەگەن ويدامىز. وسى ۇسىنىستار جۇزەگە اسسا, حالقىمىز ارداقتاعان كۇلاش بايسەيىتوۆا, ماعجان جۇماباەۆ پەن قادىر مىرزا الىگە ارنالعان لايىقتى قۇرمەت بولارى ءسوزسىز. سونىمەن قاتار كورەرمەن قاۋىم دا ءۇش تەاتردى شاتاستىرماي, ۋاقتىلى وزىنە كەرەك مادەنيەت وشاعىنا جول تابار ەدى. وسى ۇسىنىستى قالىڭ جۇرتشىلىق, زيالى قاۋىم مەن استانا قالاسىنىڭ اكىمى قولدايدى دەگەن ۇمىتتەمىز. ويتكەنى ۇلت پەرزەنتتەرىن قۇرمەت تۇتۋ, ەلگە دەگەن جەمىستى دە قايىرلى ەڭبەكتەرىن لايىقتى ۇلىقتاۋ – بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ پارىزى.
ناقىپبەك سادۋاقاستەگى,
زاڭگەر, پۋبليتسيست
