مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوزىنىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىندا ەلىمىزدە 7 جىل ىشىندە 111 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي سالۋ كەرەكتىگىن اتاپ وتكەن ەدى. وسى ماقساتتا ءۇشارال قالاسىندا سالىنعان كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇيدىڭ كىلتى كەزەگى كەلگەن اۋدان ازاماتتارىنا تابىس ەتىلدى. تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق دامۋدىڭ 2020-2025 جىلدارعا ارنالعان «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا بوي كوتەرگەن باسپانانى اۋداندىق قۇرىلىس, ساۋلەت جانە قالا قۇرىلىسى ءبولىمىنىڭ تاپسىرىسى نەگىزىندە مەردىگەر «باعالى – الاكول» جشس سالعان.
جالپى, اۋدان كولەمىندە تۇرعىن ءۇي كەزەگىندە 4 سانات بويىنشا 1 646 ازامات تىركەلگەن. 5 قاباتتى ءزاۋلىم باسپاناعا يە بولعانداردىڭ باسىم بولىگى – الەۋمەتتىك جاعىنان از قامتىلعان جانە جىلدار بويى پاتەر كەزەگىندە تۇرعان وتباسىلار. قونىستويدىڭ سالتاناتتى جيىنىندا تۇرعىن ءۇي كىلتتەرىن تابىستاپ, اۋدان اكىمى الماس ابدينوۆ قۇتتىقتاۋ ءسوز سويلەدى.
«حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن جاقسارتۋ, ولاردى باسپانامەن قامتۋ – مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك ساياساتىنىڭ باستى باعىتتارىنىڭ ءبىرى. وسى ورايدا, جىل باسىندا 40 وتباسى باسپانامەن قامتىلسا, بۇگىن مىنە 60 وتباسىنىڭ قۋانىشىنا كۋا بولىپ وتىرمىز», دەدى ا.ابدينوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, اۋدان حالقىنىڭ الەۋمەتتىك احۋالىن جاقسارتۋ, تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ اياسىندا بيىل تاعى دا 60 پاتەرلى تۇرعىن ءۇي قولدانىسقا بەرىلەدى. سونداي-اق حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتاعى ازاماتتارىنا تۇرعىن ءۇي كەزەگىنە سايكەس ارنايى 39 پاتەر بەرۋ جوسپارلانعان. وتباسىلاردى تۇرعىن ۇيمەن قولداۋدىڭ كەشەندى مودەلى ءالى دە جالعاساتىن بولادى.
وبلىستىڭ بارلىق اۋدانى مەن قالاسىندا «رەنوۆاتسيا باعدارلاماسى» بەكىتىلدى. بۇگىندە ايماقتا 1 648 كوپپاتەرلى تۇرعىن ءۇي بار, ونىڭ 38-ءى اپاتتى جاعدايدا. وسىنداي ۇيلەردە تۇراتىن ءۇي يەلەرىن جاڭا باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا 2023-2029 جىلدارعا ارنالعان جول كارتاسى بەكىتىلدى. وسىعان سايكەس تەكەلى قالاسىندا – 6, اقسۋ اۋدانىندا 3 اپاتتى تۇرعىن ءۇي بۇزىلدى. بىلتىر وسىنداي ۇيلەردىڭ تۇرعىندارى ءۇشىن پاتەر ساتىپ الۋعا بيۋدجەتتەن 1,2 ملرد تەڭگە بولىنگەن. بۇگىندە 129 باسپانا ءوز يەسىن تاپتى. وتكەن جىلدىڭ 1 جەلتوقسانداعى جاعداي بويىنشا وبلىستا 30 153 ادام تۇرعىن ءۇي كەزەگىندە تۇر. ونىڭ ىشىندە حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارى – 13 179, مەملەكەتتىك سەكتور قىزمەتكەرلەرى – 8 600, جەتىم جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالار – 3 118, كوپبالالى انالار – 5 151, مۇگەدەكتەر مەن سوعىس ارداگەرلەرى – 5. ال تۇرعىن ءۇيى اپاتتى دەپ تانىلعان ادامدار سانى – 100. بىلتىر بارلىق باعىت بويىنشا 3 147 وتباسىن تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ جوسپارلانىپ, ونىڭ 1205-ءى باسپانالى بولدى.
وبلىستىق بيۋدجەتتەن تۇرعىن ءۇي باعدارلامالارىنا قاتىسۋشىلار ءۇشىن تۇرعىن ءۇي سەرتيفيكاتتارىن ۇسىنۋعا 303,0 ملن تەڭگە قاراستىرىلعان. وتكەن جىلى 38,3 ملن تەڭگەگە 31 تۇرعىن ءۇي سەرتيفيكاتى بەرىلگەن. جالداۋ تولەمدەرى بويىنشا سۋبسيديا الۋعا 29 800 ادام كەزەكتە, ونىڭ ىشىندە ءتورت سانات بويىنشا 12 221 ازامات ۇمىتكەر. تابىسى كۇنكورىس دەڭگەيىنەن اسپايتىن ەڭ تومەنگى تابىسى بار ازاماتتار سانى 3 562 ادامدى قۇرايدى.
جەكە تۇرعىن ءۇي قورىنان جالعا الىنعان تۇرعىن ءۇي ءۇشىن ازاماتتاردىڭ جەكەلەگەن ساناتتارىنا تولەمدەردى جۇزەگە اسىرۋعا بىلتىر جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن قارجى قاراستىرىلىپ, شارت كەستەسىنە سايكەس «وتباسى بانك» اق-عا 400 ملن تەڭگە اۋدارىلعان. سوعان ساي 200 ازاماتقا تۇرعىن ءۇيدى جالعا الۋ شارتى جاسالدى.
وبلىس بويىنشا جاستاردى قولداۋ ماقساتىندا وڭىرلىك «جەتىسۋ جاستارى 0-5-25» باعدارلاماسى ىسكە اسىرىلۋدا. اتالعان شارالارعا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن بىلتىر 400 ملن تەڭگە قارجى قاراستىرىلعان. بۇگىندە «وتباسى بانك» اق-نا 180 ازاماتتىڭ ءتىزىمى انىقتالىپ, 24 ازامات تۇرعىن ۇيمەن قامتىلدى. سونىمەن بىرگە 2024 جىلعا اتالعان باعدارلاماعا 500 ملن تەڭگە قاراستىرىلىپ, قازىرگى كەزدە «وتباسى بانك» اق نەسيەلىك شارت قارالىپ جاتىر.
ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس مينيسترلىگىنىڭ جوسپارى بويىنشا 321,9 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇيدى قولدانىسقا بەرۋ جوسپارلانعان. ونىڭ ىشىندە 162,1 مىڭ شارشى مەتر جالگەرلىك جانە نەسيەلىك تۇرعىن ءۇي مەن جاتاقحانا بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن, جەكە قۇرىلىس سالۋشىلار ەسەبىنەن 22,6 مىڭ شارشى مەتر, دەمەۋشىلەر ەسەبىنەن 15,5 مىڭ شارشى مەتر, جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى ەسەبىنەن 121,8 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي سالۋ جوسپارلانعان. وسى جوسپاردى ورىنداۋ ءۇشىن وبلىس بيۋدجەتىنەن 14,9 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ, جەلتوقسان ايىنداعى جاعداي بويىنشا 9,7 ملرد تەڭگە يگەرىلگەن. بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن 237,9 مىڭ شارشى مەتر 2 810 پاتەردەن تۇراتىن 281 تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى سالىنادى. وسى رەتتە اقسۋ, الاكول, كەربۇلاق, كوكسۋ, ەسكەلدى, قاراتال, پانفيلوۆ اۋداندارى مەن تەكەلى, تالدىقورعان قالالارىندا جالپى الاڭى 162,1 مىڭ شارشى مەتر نەسيەلىك جانە جالعا بەرىلەتىن 1922 پاتەردەن تۇراتىن 57 ءۇي پايدالانۋعا بەرىلەدى.
جەتىسۋ وبلىسى
