«World Intellectual Property Organization», ياعني دۇنيەجۇزىلىك زياتكەرلىك مەنشىك ۇيىمى دايىنداعان 2023 جىلعى جاھاندىق يننوۆاتسيالىق يندەكستىڭ نەگىزگى ماقساتى – الەمدىك ەكونوميكانىڭ يننوۆاتسيالىق دامۋ تۇرعىسىنان ۇزدىك ەلدەردى باعالاۋ, ولاردىڭ يننوۆاتسيالىق قىزمەتىنىڭ كورسەتكىشتەرى نەگىزىندە رەيتينگ قۇرۋ جانە مەملەكەتتەردىڭ كۇشتى جانە ءالسىز جاقتارىن اتاپ ءوتۋ. سونىمەن قاتار زەرتتەۋدە جاھاندىق اۋقىمداعى ەڭ ءىرى 100 عىلىمي-تەحنيكالىق كلاستەر كورسەتىلگەن. دۇنيەجۇزىنىڭ ءارتۇرلى ەلدەرىنىڭ ۇكىمەتتەرى يننوۆاتسيالىق قىزمەتتى سالىستىرمالى باعالاۋ, يننوۆاتسيا كورسەتكىشتەرىن جاقسارتۋ جانە عىلىمي نەگىزدەلگەن يننوۆاتسيالىق ساياساتتى قالىپتاستىرۋ ءۇشىن اتالعان يندەكس دەرەكتەرىن پايدالانادى. 2019 جىلدان باستاپ بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ تۇراقتى دامۋ ماقساتتارى كونتەكستىندە يننوۆاتسيالىق قىزمەت مالىمەتتەرىن, ونىڭ ىشىندە پاندەميا اياقتالعاننان كەيىنگى اعىمداعى جاعدايدى باعالاۋدا جاھاندىق يننوۆاتسيالىق يندەكس دەرەكتەرى ۇلگى رەتىندە تانىلادى.
زەرتتەۋ جۇمىسىندا الەمنىڭ 132 ەلىنىڭ ەكونوميكاسى مەن يننوۆاتسيانىڭ جاھاندىق ۇردىستەرى تالدانىپ, رەيتينگتى قۇراستىرۋ كەزىندە 80 ءتۇرلى كورسەتكىش پايدالانىلعان.
2023 جىلعى جاھاندىق يننوۆاتسيالىق رەيتينگتەگى ۇزدىك ۇشتىكتى شۆەيتساريا, شۆەتسيا جانە اقش باستاپ تۇر. يننوۆاتسيا سالاسىنداعى 25 جەتەكشى ەلدىڭ 16-سى, ياعني باسىم بولىگى ەۋروپادا ورنالاسقان. بۇل 2022 جىلمەن سالىستىرعاندا ءبىر مەملەكەتكە كوپ. 2023 جىلعى رەيتينگتە ەۋروپادان قاراستىرىلىپ وتىرعان 39 ەكونوميكانىڭ 19-ى ءوز پوزيتسيالارىن جاقسارتا العان.
اقش يننوۆاتسيالىق قىزمەتتىڭ 80 كورسەتكىشىنىڭ 13-ءى بويىنشا رەيتينگتىك كەستەدە كوش باستاعان. اقش «جاھاندىق كورپوراتيۆتىك ينۆەستورلار», «الىنعان ۆەنچۋرلىق ينۆەستيتسيالار», «ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ ساپاسى», «كورپوراتيۆتىك ماتەريالدىق ەمەس اكتيۆتەردى پايدالانۋ قارقىندىلىعى» سەكىلدى بىرقاتار اسا ماڭىزدى ساناتتا ءبىرىنشى ورىندا.
ازيا ەلدەرىنەن العاشقى وندىققا سينگاپۋر, وڭتۇستىك كورەيا ەلدەرى ەنگەن. قىتاي 12-ورىنعا تۇراقتاسا, مالايزيا – 36, تۇركيا – 39, ءۇندىستان 40-پوزيتسياعا ورنالاسقان.
ءۇندىستان جالپى رەيتينگتە 40-ورىندى ساقتاپ, ورتاشا تابىسى تومەن ەلدەر توبىن باسقارادى. ءۇندىستان – 13 جىل قاتارىنان ەلدىڭ ەكونوميكالىق دەڭگەيىنەن وزىق قارقىنمەن يننوۆاتسيالاردى دامىتقان مەملەكەت مارتەبەسىن ساقتاعان رەكوردتىق كورسەتكىشتىڭ يەگەرى. ءۇندى ەلى «الىنعان ۆەنچۋرلىق ينۆەستيتسيالار» (6-ورىن), «جاراتىلىستانۋ جانە ينجەنەرلىك عىلىمدار تۇلەكتەرى» (11-ورىن) ساناتتارىندا جوعارى ۇپايعا يە.
جاھاندىق رەيتينگتە رەسەي – 51, يران – 62, بەلارۋس 80-ورىندا تۇراقتاسا, قازاقستان 81-ورىندى يەلەنگەن. كورشىلەس مەملەكەتتەردەن وزبەكستان – 82, ازەربايجان – 89, قىرعىزستان – 106, تاجىكستان 101-ورىنعا تۇراقتاعان.
قورىتىندىلاي العاندا, بۇگىنگىدەي تەحنولوگيا قارقىندى دامىعان, ءوندىرىستى باسقارۋدىڭ يننوۆاتسيالىق ادىستەرى ءۇشىن ءوزارا باسەكە قىزعان شارتتاردا ءاربىر مەملەكەت الەمدىك دامۋدىڭ كوشىنەن قالماي, بارىنشا ءتيىمدى يننوۆاتسيالىق دامۋ جولدارىن قالىپتاستىرۋعا تىرىسادى. الەمنىڭ دامۋ كورسەتكىشتەرىن يننوۆاتسيالىق ساياسات تۇرعىسىنان زەرتتەگەن جاھاندىق يننوۆاتسيالىق يندەكس زەرتتەۋى ماماندار مەن تاقىرىپقا قىزىعۋشى قاۋىمعا تاجىريبەلىك كومەكشى قۇرال بولا الادى.
باۋىرجان سەرىكباەۆ,
قازاقستان قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتىنىڭ ساراپشىسى
