ماۋلەن اشىمباەۆ بۇگىنگىدەي گەوساياسي تۇراقسىزدىق جاعدايىندا جانە حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ جۇمىس تيىمدىلىگى تومەندەگەن كەزەڭدە اتالعان كونفەرەنتسيانى وتكىزۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن ايتتى.
«تاياۋ شىعىستا جانە باسقا دا ايماقتاردا قاقتىعىستار ۋشىعىپ تۇرعان كەزدە رۋحاني ليدەرلەردىڭ كەزدەسىپ, سۇحبات قۇرۋى ءوزارا تۇسىنىستىك پەن قۇرمەتكە نەگىزدەلگەن ديالوگتى دامىتۋعا ۇلكەن ۇلەس قوسادى. قازىرگى تاڭدا الەم ءۇشىن ءدىن كوشباسشىلارىنىڭ جاسامپاز ءرولى اسا قاجەت. وسى ورايدا بۇگىنگى كونفەرەنتسيا بارشا حالىقتىڭ يگىلىگى ءۇشىن جانە ورتاق سىن-قاتەرلەردى ەڭسەرۋ جولىندا شىنايى ىنتىماقتاستىقتى دارىپتەيدى. مۇنداي كەزدەسۋلەر كونفەسسياارالىق ديالوگتى نىعايتىپ, الەمدى الاڭداتىپ وتىرعان وزەكتى پروبلەمالاردى شەشۋدىڭ ءتيىمدى جولدارىن ىزدەۋگە ىقپال ەتەدى دەپ سەنەمىن», دەدى سەنات توراعاسى.
سونىمەن قاتار ماۋلەن اشىمباەۆ بۇل فورۋم قازاقستان وتكىزىپ كەلە جاتقان الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارى سەزىنىڭ ميسسياسىمەن كوپتەگەن اسپەكتىلەر بويىنشا ۇندەسەتىنىن ايتتى. قازاقستان دىنارالىق ديالوگتىڭ بەلسەندى قاتىسۋشىسى ەكەنىن دە تىلگە تيەك ەتتى. سونداي-اق ول قازان ايىندا استانادا وتكەن سەزد حاتشىلىعىنىڭ وتىرىسىندا قابىلدانعان سەزدى 2033 جىلعا دەيىنگى دامىتۋ تۇجىرىمداماسىنىڭ نەگىزگى تارماقتارىنا كەڭىنەن توقتالىپ ءوتتى.
«سەزد الداعى جىلداردا ەڭ وزەكتى ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن ءدىن ليدەرلەرىنىڭ كۇش-جىگەرىن جانە رۋحاني ديپلوماتيانىڭ جاسامپاز الەۋەتىن ءتيىمدى پايدالانۋدى ماقسات تۇتىپ وتىر. الەمدىك رۋحاني كوشباسشىلار بىرلەسە وتىرىپ, ادامزات الدىندا تۇرعان ەكزيستەنتسيالدى تۇيتكىلدەردى شەشۋگە ايتارلىقتاي ۇلەس قوسا الادى. ونىڭ ىشىندە كليماتتىق سىن-قاتەرلەردى ەڭسەرۋ, كەدەيلىك پەن تەڭسىزدىكتى تومەندەتۋ, ەكسترەميزمگە قارسى كۇرەس, قاقتىعىستاردى توقتاتۋ سياقتى ماڭىزدى ماسەلەلەر بار», دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.
ايتا كەتەيىك, اتالعان كونفەرەنتسيانى مۇسىلمان اقساقالدار كەڭەسى سور28 پرەزيدەنتتىگىمەن, قاسيەتتى تاقپەن, بۇۇ قورشاعان ورتانى قورعاۋ باعدارلاماسىمەن بىرلەسىپ ۇيىمداستىرىپ وتىر. سونداي-اق بۇل ءىس-شارا الداعى Cور28 كليماتتىق كونفەرەنتسياسى اياسىندا وتكىزىلىپ جاتىر. سوندىقتان جاھاندىق ەكولوگيالىق ماسەلەلەردى شەشۋگە ءدىن كوشباسشىلارىن جۇمىلدىرۋ ماسەلەسى كونفەرەنتسيادا تالقىلانعان نەگىزگى تاقىرىپتاردىڭ ءبىرى بولدى.
وسىعان وراي ماۋلەن اشىمباەۆ كليماتتىڭ وزگەرۋىنە بايلانىستى حالىقارالىق دەڭگەيدە اتقارىلىپ جاتقان جۇمىسقا قازاقستاننىڭ قوسقان ۇلەسى تۋرالى ايتىپ بەردى. ول ءبىزدىڭ ەلىمىز پاريج كەلىسىمىن العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ راتيفيكاتسيالاعانىن, سونداي-اق 2060 جىلعا قاراي كومىرتەگى ءىزىن ازايتۋ جانە كومىرتەگى بەيتاراپتىعىن قامتاماسىز ەتۋ ساياساتىن جۇزەگە اسىرىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. سەنات سپيكەرى قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ 78-سەسسياسىندا وسى سالادا ناقتى باستامالار ۇسىنعانىنا دا نازار اۋداردى. ولاردىڭ ىشىندە الماتىدا بۇۇ-نىڭ كليماتتىڭ وزگەرۋى جانە جاسىل ەنەرگەتيكا جونىندەگى وڭىرلىك كەڭسەسىن اشۋ ماسەلەسى بار ەكەنى بەلگىلى.
كونفەرەنتسياعا ءتۇرلى ءدىني كونفەسسيالاردىڭ ليدەرلەرى, ساراپشىلار قاۋىمداستىعىنىڭ وكىلدەرى, عالىمدار, ساياسي قايراتكەرلەر جانە بەلسەندى جاستار قاتىستى.
سونداي-اق ساپار كەزىندە ماۋلەن اشىمباەۆ ارىپتەسى – بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى فەدەرالدى ۇلتتىق كەڭەسىنىڭ توراعاسى ساكر ءال-گوباشپەن كەزدەستى. سۇحبات بارىسىندا تاراپتار قازاقستان مەن ءباا اراسىنداعى پارلامەنتارالىق ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى دامىتۋ پەرسپەكتيۆاسىن تالقىلادى. سەنات سپيكەرى ەكى ەلدىڭ بايلانىسى تاتۋ جانە ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك قاعيداتتارىنا نەگىزدەلگەنىن, مەملەكەت باسشىلارىنىڭ تۇراقتى جانە دوستىق قارىم-قاتىناسىنىڭ ارقاسىندا جوعارى دەڭگەيدەگى ىنتىماقتاستىققا قول جەتكىزىلگەنىن اتاپ ءوتتى.
ودان بولەك, ماۋلەن اشىمباەۆ مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن قازاقستاندا ىسكە اسىرىلىپ جاتقان اۋقىمدى وزگەرىستەرگە توقتالدى. بۇل رەتتە ەكونوميكالىق دامۋدىڭ جاڭا ۇلگىسىن قالىپتاستىرۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلىپ وتىرعانىنا باسا ءمان بەرىلدى. وسىعان بايلانىستى سەنات توراعاسى الداعى كەزەڭدە ەكى ەلدىڭ پارلامەنتتەرى اراسىندا زاڭ شىعارۋ سالاسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدى ودان ءارى دامىتۋعا مۇددەلى ەكەنىن ءبىلدىردى.
«قازاقستاننىڭ جاڭا ەكونوميكالىق مودەلىن قالىپتاستىرۋ جولىنداعى ماڭىزدى قادام – قاجەتتى زاڭنامالىق بازا قۇرۋ. وسى رەتتە ءبىز بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنىڭ تسيفرلاندىرۋ, يننوۆاتسيانى ەنگىزۋ, جاساندى ينتەللەكت سياقتى سالالاردى دامىتۋعا باعىتتالعان زاڭ شىعارۋ تاجىريبەسىن زەرتتەۋگە مۇددەلىمىز. ينۆەستيتسيالاردى تارتۋعا, يننوۆاتسيالىق ينفراقۇرىلىمدار قۇرۋعا قاتىستى وزىق تاجىريبەلەرىڭىزدى دە يگەرۋ ەلىمىز ءۇشىن پايدالى بولار ەدى», – دەدى پالاتا سپيكەرى.
ءوز كەزەگىندە, ءباا فەدەرالدى ۇلتتىق كەڭەسىنىڭ توراعاسى قازاقستاندا جۇرگىزىلىپ جاتقان قوعامدىق-ساياسي وزگەرىستەردى جوعارى باعالادى جانە بارلىق باعىت بويىنشا ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى كەڭەيتۋگە مۇددەلى ەكەنىن جەتكىزدى.
سونىمەن بىرگە ماۋلەن اشىمباەۆ حالىقارالىق فورۋم الاڭىندا قاسيەتتى تاقتىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى كاردينال پەترو پارولينمەن كەزدەستى. وندا رۋحاني ديپلوماتيانى دامىتۋدىڭ ماڭىزدىلىعى تالقىلاندى. الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارى سەزى حاتشىلىعىنىڭ باسشىسى ماۋلەن اشىمباەۆ ريم پاپاسى فرانتسيسك پەن قاسيەتتى تاققا VII سەزگە ارنايى قاتىسقانى جانە قازاقستاندىق ءدىني فورۋمنىڭ باستامالارىن بەلسەندى قولداپ, دارىپتەپ كەلە جاتقانى ءۇشىن العىس ءبىلدىردى.
ء«بىز قاسيەتتى تاقپەن قارىم-قاتىناسىمىزدى جوعارى باعالايمىز. بىلتىر قازاقستان مەن ۆاتيكان اراسىنداعى ديپلوماتيالىق قاتىناستاردىڭ ورناعانىنا 30 جىل تولعانىن اتاپ وتتىك. وسى جىلدار ىشىندە ءبىز ءوزارا تۇسىنىستىك پەن سەنىمگە نەگىزدەلگەن سىندارلى ديالوگ ورناتتىق. ريم پاپاسى فرانتسيسكتىڭ ءبىزدىڭ ەلگە اپوستولدىق ساپارى قازاقستان ءۇشىن عانا ەمەس, بۇكىل ءوڭىر ءۇشىن ماڭىزدى وقيعا بولدى. ءبىز بەيبىتشىلىك, سەنىم جانە ديالوگ مادەنيەتىن دارىپتەۋ جولىندا ءوزارا ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى دامىتۋعا ءاردايىم دايىنبىز», دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.
بۇدان باسقا, ماۋلەن اشىمباەۆ دۇنيەجۇزىلىك شىركەۋلەر كەڭەسىنىڭ باس حاتشىسى دجەرري پيللەيمەن كەزدەستى. تاراپتار 2023-2033 جىلدارعا ارنالعان الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارى سەزىن دامىتۋ تۇجىرىمداماسىن تالقىلادى. قازاقستان سەناتىنىڭ سپيكەرى دىنارالىق ديالوگتى دامىتۋ جانە ادامگەرشىلىك قۇندىلىقتاردى نىعايتۋ بويىنشا بىرلەسكەن كۇش-جىگەردى ءارى قاراي جانداندىرۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىنە ەرەكشە نازار اۋداردى. سونداي-اق ماۋلەن اشىمباەۆ ءتۇرلى حالىقارالىق جانە ءدىني ۇيىمداردىڭ وكىلدەرىمەن دە بىرقاتار ەكىجاقتى كەزدەسۋ وتكىزدى.
كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار ەتنوسارالىق جانە كونفەسسياارالىق كەلىسىمنىڭ قازاقستاندىق مودەلىن جوعارى باعالادى. ولار وسى باعىتتاعى جۇيەلى جۇمىسى ءۇشىن قازاقستان باسشىلىعىنا العىستارىن ءبىلدىردى.
