وڭىردەگى ءبىلىم سالاسىن داعى بىلىق ءəلى دە ەل اۋزىندا ءجۇر. جەمقورلىق دەگەن جەگى قۇرتتىڭ اسقىنعان جەرى دە, وكىنىشكە قاراي, وسى سالا. كوڭىل كۇپتى بولسا دا, وقۋداعى مəسەلەلەرگە توقتال ماسقا شارا جوق. Əۋەلى 6 مەكتەپتىڭ جايىن ايتايىق. ونىڭ ىشىندە, 4 مەكتەپتە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى بيىل باستالعان. بولىنگەن قارجى از ەمەس, 4,1 ملرد تەڭگە. قالعان ەكەۋى كوپ ۇزاماي يگىلىككە بەرىلەدى. سونىڭ بەسەۋىنىڭ وقۋ جىلى باستالعانعا دەيىن ەسىگى اشىلادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. اتاپ ايتساق, بۇل قاتاردا الاكول اۋدانىنىڭ اقجار اۋىلىنداعى ورتا مەكتەپ, ءۇشارال قالاسىنداعى №1 ورتا مەكتەپ, كەربۇلاق اۋدانىنداعى №49 ورتا مەكتەپ, قاراتال اۋدانى كəلپە اۋىلىنىڭ ورتا مەكتەبى جəنە اقسۋ اۋدانىنىڭ سىدىقوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپ بار. كەلىسىمشارت مەرزىمى 1 قازانعا دەيىن. دەگەنمەن اۋىل بالالارى جاڭا وقۋ جىلىن جاڭا مەكتەپتە قارسى الۋعا اسىعىپ ءجۇر. بۇگىندە وڭىرلىك ءبىلىم سالاسىندا ساپانى قامتاماسىز ەتۋ دەپارتامەنتى əر 10 كۇن سايىن دايىندىق دəرەجەسىنە مونيتورينگ جۇرگىزەدى.
– 21 نىسانعا اعىمداعى جوندەۋ جۇمىس تارى ءۇشىن 1,1 ملرد تەڭگە ءبولىندى. بار لىق نىسان بويىنشا جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر, وقۋ جىلى باس[1]تال عانعا دەيىن اياقتالادى. جاڭا مەكتەپتەردى ليتسەنزيالاۋ مəسەلەسى ەرەكشە نازار اۋدارۋدى تالاپ ەتەدى. بيىل جاڭادان اشىلعان تالدىقورعان قالاسىنىڭ №29 مەكتەپ-ليتسەيىنە ليتسەنزيا الۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ وتىر. سەبەبى وبلىستىڭ ەكىگە بولىنۋىنە بايلانىستى الماتى وبلىسى əكىمدىگىنىڭ عيماراتتى وتكىزىپ بەرۋ قاۋلىسى قاجەت. بۇل سۇراق دەپارتامەنتتىڭ تۇراقتى باقىلاۋىندا, – دەدى جەتىسۋ وبلىسىنىڭ ءبىلىم سالاسىندا ساپانى قامتاماسىز ەتۋ دەپار تا مەن ءتىنىڭ باسشىسى ا.باشاروۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, اتالعان مەكتەپتەر 1 قىركۇيەككە دەيىن اياقتالماسا, وقۋشىلار ۋاقىتشا ماڭايداعى كوللەدجدەرگە نەمەسە كورشى اۋىلداعى ءبىلىم شاڭىراقتارىنا بارادى. بۇل رەتتە ارنايى كولىكتەر ۇيىمداستىرىلىپ, بارلىق جاعداي جاسالماق. بۇگىندە وڭىردە 339 مەملەكەتتىك جالپى ءبىلىم بەرەتىن ۇيىم بار, ونىڭ ىشىندە باستاۋىش مەكتەپ – 35, نەگىزگى مەكتەپ – 36, ورتا مەكتەپ – 268. مۇنىڭ 281-ءى اۋىلدىق جەردە ورنالاسقان, ونىڭ 150-ءى – شاعىن جيناقتى ءبىلىم ورداسى. وبلىس بويىنشا ءبىلىم ساپاسى 64,6 پايىزدى قۇراپ وتىر. بىراق اتالعان كورسەتكىش ءبىلىم الۋشىلاردىڭ ءبىلىم جەتىستىكتەرىنىڭ مونيتورينگى, ۇبت, سالىستىرمالى حالىقارالىق زەرتتەۋلەر كەزىندە دəلەلدەنبەگەن. بيىلعى 4 جəنە 9-سىنىپ وقۋشىلارى اراسىندا ءبىلىم جەتىستىكتەرىنىڭ مونيتورين گىندە جەتىسۋ وبلىسى تومەن ۇپاي جيناعان. كوكسۋ, ەسكەلدى, سارقان, الاكول اۋداندارىنىڭ ءبىلىم سالاسىنداعى نəتيجەسى كوڭىل كونشىتپەيدى. ءتىپتى ءۇشارال قالاسىنداعى №2 مەكتەپتە مونيتورينگ ەرەجەسىنىڭ بۇزىلۋىنا بايلانىستى اكت تول تىرىلىپ, ءبىلىم الۋشىلاردىڭ نəتيجەلەرى جويىلعان. ول ول ما, 2022-2023 وقۋ جىلىن 6 545 تۇلەك اياقتاسا, سونىڭ 5 170-ءى ۇلتتىق بىرىڭعاي تەست تاپسىرعان. نəتيجەسىندە, 299-ى شەكتىك دەڭگەيدەن وتپەگەن. ۇبت-نىڭ ورتاشا بالى – 83,4 ۇپاي. «التىن بەلگى» يەگەرلەرى اراسىندا تەك 1 تۇلەك قانا 130 بالل جيناعان. قازىر بۇل مəسەلەنى شەشۋ ءۇشىن ء«بىلىم بەرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ جəنە ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋدىڭ رەجىمى» جوباسى, «نəتيجەسى تومەن مەكتەپتەرگە مىقتى مەكتەپتەردىڭ قام قورلىعى» əلەۋمەتتىك جوباسى قولعا الىنىپ جاتىر. ودان بولەك, سول باعىتتا قوسىمشا جۇمىستار جۇرگىزىلمەك. ەندىگى مəسەلە – ينتەرنەت جەلىسىنىڭ باياۋلىعى. قازىر كەز كەلگەن مەكتەپ ينتەرنەت ءسىز جۇمىس جۇرگىزە المايدى. Əيتكەنمەن جەتىسۋدا ينتەرنەتسىز اۋىلدار بار. ءبىر عانا كوكجار اۋىلىنىڭ جايى كوپكە بەلگىلى. ۇستازداردىڭ كورشى اۋىلعا بارىپ ينتەرنەت كۇزەتەتىنى جايىندا باسىلىم بەتتەرىندە جازىلعان ەدى. دەگەنمەن وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى مارات سۇلەيمەنوۆ مەكتەپتەر ينتەرنەت جەلىسىنە 100 پايىز قوسىلعان دەپ سەندىردى. – 221 مەكتەپ 50 مبيت/سەكۋندتان 100 مبيت/سەكۋندقا دەيىنگى جوعارى جىلدامدىقتا ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتىلگەن. 91 مەكتەپ 10 مبيت/سەكۋندتان 40 مبيت/سەكۋندقا دەيىنگى, 27 مەكتەپ 4 مبيت/ سەكۋندتان 8 مبيت/سەكۋندقا دەيىنگى ينتەرنەتپەن قامتىلعان. 27 اۋىلدىق مەكتەپتە (9 435 وقۋشى) ينتەرنەت جەلىسىنىڭ جىلدامدىعى – 8 مبيت/سەكۋند. كەڭ جولاقتى ينتەرنەتتىڭ جوقتىعى اۋىل مەكتەپ تەرىندەگى ءبىلىم الۋشىلاردىڭ تسيفرلىق رەسۋرستارعا قولجەتىمدىلىگىن شەكتەيدى. وپتيكالىق تالشىق نەمەسە راديورەلە تەحنولوگياسى بويىنشا ينتەرنەت جەلىسىنە قوسۋ كەرەك. الدىن الا ەسەپتەۋلەر بويىنشا جەرگىلىكتى جەلىنى جۇرگىزۋ قۇنى 278 ملن تەڭگەنى قۇرايدى. STEM ءتəسىلىن ىسكە اسىرۋ ماڭىزدى, – دەيدى م.سۇلەيمەنوۆ.
ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ 2029 جىلعا دەيىنگى سايلاۋالدى باعدارلاماسىندا 1-4 سىنىپ وقۋشىلا رىن تولىق مەكتەپ تاماعىمەن قامتۋ جوسپارلانعانى جونىندە ايتىلعان ەدى. پرەزيدەنتتىڭ بۇل باستاماسى ءوز كەزە گىندە بالالاردىڭ دەنساۋلىعىنا, جاق سى دامۋىنا, وقۋ ۇلگەرىمىن جəنە əلاۋقاتىن جاقسارتۋىنا وڭ əسەر ەتەتىنى ءسوزسىز. وسى باعىتتا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن قىركۇيەك-جەلتوقسان ايلارىنا 41 895 وقۋشىعا قوسىمشا 1,7 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان. وبلىستا 52 616 وقۋشى 1-4 سىنىپتا وقيدى. سوعان وراي 258 مەكتەپتە ىستىق تاماق ۇيىمداستىرىلعان. دەگەنمەن اسحاناسى جوق – 41 مەكتەپ, بۋفەتتىك تاماقتاندىرۋى جوق 40 مەكتەپ انىقتالىپ وتىر. ولاردىڭ مəسەلەسىن شەشۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر.
– جاڭا وقۋ جىلىندا 3 باستاۋىش مەكتەپ جابىلادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. اتاپ ايتساق, اقسۋ اۋدانىندا شولاقوزەك جəنە بالاساز, قاراتال اۋدانىندا بالقاش ءبىلىم وردالارىنىڭ قىز مەتى توقتاتىلماق. 4 بەيىمدەلگەن مەكتەپتىڭ ورنىنا جاڭا وقۋ جىلىندا جاڭا مەكتەپ عيماراتى پايدالانۋعا بەرىلەدى. قالعان 74 مەكتەپتىڭ ىشىندە 25 مەكتەپتە كونكۋرس جاريالانىپ تاماق تان دىرۋ ۇيىمداستىرىلادى, 49 مەكتەپكە جاقىن ورنالاسقان مەكتەپتەردەن تاسىمالدانادى, – دەيدى باسقارما باسشىسى. قازىر وڭىردە مامان تاپشىلىعى دا سەزىلىپ وتىر. مəسەلەن, وبلىس كولەمىندە 15 691 پەداگوگ قىزمەت ەتەدى. دەسە دە, بيىلعى وقۋ جىلىندا 157 مامانعا سۇرانىس ارتقان. Əسىرەسە ماتەماتيكا, ورىس ءتىلى مەن əدەبيەتى, فيزيكا, حيميا ءپəنىنىڭ مۇعالىمدەرىنە قاجەتتىلىك ۇلعايعان. بۇگىندە وسى مəسەلەنى شەشۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن ءبىلىم بەرۋ گرانتتارى تاعايىندالىپ جاتىر. ايتا كەتەيىك, بيىل اۋىلدىق جەرلەر دەگى دارىندى بالالاردى قولداۋ ماقساتىندا «دارىندى اۋىل وقۋشىلارى» جوباسى ىسكە استى. وعان 2024 وقۋشى قاتىسقان, ونىڭ ىشىندە 1 561 بالا اۋىلدان كەلىپتى. وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارىنا قازىلار القاسى رەتىندە, سونداي-اق ساباقتاردى وتكىزۋ ءۇشىن 19 عىلىم دوكتورى, 52 عىلىم كانديداتى, 43 PhD جاتتىقتىرۋشى رەتىندە شاقىرىلعان. «اۋىلدىق جەرلەردەگى دارىندى بالالاردى ەرتە جاستان انىقتاۋ ماق ساتىندا 2-4 سىنىپتار اراسىندا پəندىك وليمپيادا وتكىزىلدى. وبلىس بويىنشا 71 وقۋشى مەن 13 مۇعالىمگە 100 مىڭ تەڭگەدەن, 4 وبلىستىق مەكەمە, 4 اۋدان جəنە 1 قالاعا 1 ملن تەڭگە كولەمىندە قولداۋ ءəرى ىنتالاندىرۋ شاراسى بەلگىلەندى. جەڭىمپازداردى دايىنداعان اۋىلدىق مەكتەپتەردىڭ مۇعالىمدەرىن قولداۋ ءۇشىن «دارىندى اۋىل بالالارىنا – تالانتتى ۇستاز» نوميناتسياسىندا 1 ملن تەڭگە كولەمىندە قولداۋ كورسەتىلدى», دەيدى باسقارما ماماندارى. جالپى العاندا, وڭىردە ءبىلىم سالاسى اقساپ تۇر. جۇيەلى جۇمىس كەرەك-اق. سوڭعى ۋاقىتتا جەمقورلىق مəسەلەسى ۋشىعىپ, مامانداردىڭ جاۋاپسىزدىعى جەتىسۋلىقتاردى دۇرلىكتىرگەن ەدى. قايتا ەس جيناۋ ءۇشىن باسقارما قىزمەتكەرلەرى بارىنشا قارەكەت ەتىپ جاتىر. قايتا ابىروي جيناپ, سالانى دامىتۋعا بار كۇش جىگەرىن سالماسا بولمايدى.
