قوعام • 25 شىلدە, 2023

كۇيگەن القاپ, كۇيىنگەن شارۋا

11970 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

بيىلعى قۇرعاقشىلىق جامبىلدىق شارۋالاردى القىمنان الىپ-اق تۇر. جەر ەمگەن ديقانداردىڭ جۇيكەسى سىر بەردى. بۇعان دەيىن بايزاقتىق اعايىن اعىن سۋدىڭ ازابىن شەگىپ وتىرعانىن جايىپ سالسا, ەندى مەركىلىك شارۋالار شۋ شىعاردى. جاناي­قايىن جايىپ سالعان قاراپايىم حالىق ۇكىمەت ءبىر امالىن تاپپاسا, شىعىنعا باتقالى تۇرعانىن ايتىپ اشىندى. ولار توتەنشە جاعداي جاريالانۋىن تالاپ ەتىپ وتىر.

كۇيگەن القاپ, كۇيىنگەن شارۋا

وڭىردە ون اۋدان بار بولسا, ونىڭ التاۋىنداعى جاعداي ءماز ەمەس. ال شارۋا­نىڭ مۇڭى از ەمەس. اسىرەسە قورداي, مەركى, بايزاق, تالاس, جامبىل اۋدانىنداعى اعايىن بيىل قاتتى قامىعىپ وتىر. ال وڭىر­دەگى قانت قىزىلشاسىنىڭ لوكوموتيۆىنە اينالعان مەركى اۋدانىندا مىڭ گەكتارعا جەتەقابىل القاپ قۋراپ قالعان.

اعىن سۋدىڭ ماسەلەسى جىلدا كوتەرىل­گەنى­مەن, كەيىنگى كەزدە شارۋالار ءدال بيىل­عىداي دابىل قاقپاعان بولاتىن. ال بيىل شىعىنعا باتقان جۇرتتىڭ شىدامى تاۋ­سىلدى. مەركىلىك ازاماتتار ورتالىق ستاديونعا جينالىپ, ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن بارماعان جەر, باسپاعان تاۋى قالماعانىن ايتىپ, كوكەيكەستى پروبلەمانى جايىپ سالدى. قۇرعاقشىلىق قىسپاققا العانىن ايتقان ولار سۋسىز سولعان قانت قىزىلشاسىن وزدەرىمەن الا كەلگەن.

راسىندا دا بيىلعى قۇرعاقشىلىق جامبىلدىق ديقانداردى تىعىرىققا تىرەدى. ايتسە دە سول قۇرعاقشىلىقتان قۇتىلۋدىڭ توتە جولىن ىزدەگەن مەركىلىك شارۋالار قول قۋسىرىپ قاراپ وتىرماعان. بارىنشا قامدانىپ باققان. ءتىپتى قىلشا ءتۇبىرىن ءبىر ەمەس, ءۇش مارتە ەگىپ كورىپتى. تىرشىلىك ءنارى تاپشى بولعاندىقتان بۇل ارەكەتتەرىنەن دە تۇك ونبەگەن.

كوكتەمدە ۇسىكپەن, جازدا زيانكەسپەن كۇرەسكەن ولار كەشىككەن سۋبسيديا دا تىرشىلىكتى تىكتەۋگە كەرى اسەرىن تيگىزگەنىن كۇيىنە ايتىپ وتىر. قىسقاسى, قارا جەرگە ۇمىتپەن قاراعان قاراپايىم حالىق تابىس تابامىز دەپ, تاقىرعا وتىرۋعا شاق تۇرعاندارىنا قاتتى كۇيىنەدى. ارينە, نەسيەگە كىرىپ, تاۋەكەلگە بەل بايلاعان ازاماتتاردىڭ اشىناتىن ءجونى بار.

«شىنىن ايتقاندا, وڭىردە توتەنشە جاعداي جاريالانۋى كەرەك دەپ ەسەپ­تەيمىز. ويتكەنى ەڭسەسىن تىكتەۋ, تىر­شىلىگىن دۇ­رىس­تاۋ ءۇشىن نەسيە العاندار بار­شىلىق. توتەنشە جاعداي جاريالانسا, قولعا العان ىسىمىزگە قولداۋ بولار ەدى. ويتكەنى قارجى ماسەلەسى قاي-قايسىمىزعا دا وڭاي ءتيىپ تۇرعان جوق. جاعداي قيىن», دەيدى ديقانداردىڭ ءبىرى ارنۇر ءسابيت ماسەلەنىڭ ۋشىعىپ تۇرعانىن مەڭزەپ.

جالپى, جامبىلدىق شارۋا­لار­دىڭ كۇنى الاتاۋدىڭ ار جاعىن قونىس ەتكەن قۇدايى كورشىمىز قىرعىز اعايىنعا قاراپ تۇرعانى جاسىرىن ەمەس. اعىن سۋدىڭ تاپ­شىلىعىن العا تارتقان كور­شى­لەردىڭ بىزگە جانى اشي قويۋى دا ەكىتالاي. ءوز قوتىرىڭدى ءوزىڭ قاسى دەپ وتىرعانى بەلگىلى. سال­دا­رىنان وڭىردەگى قۋاڭشىلىق شارۋالاردىڭ شىمبايىنا باتىپ-اق تۇر.

«انىعىراق ايتساق, بىزگە ەك دەگەننەن كەيىن قارا جەرگە ءونىم ورنالاستىردىق. ول جۇمىستارعا قوماقتى قاراجات سال­عانىمىز دا بەلگىلى. ونىمىز ءۇشىن ءبىز ارزۋ ايتىپ, ارتىق قاراجات سۇراپ وتىرعانىمىز جوق. ۇكى­مەت جاعدايعا دەن قويىپ, شارۋالارعا سۋبسيديانى بەرە مە؟ وسى جاعى قالاي بولادى دەپ الاڭداپ وتىرعان جايىمىز بار», دەيدى مەركىلىك ديقان سانسىزباي يمانبەتوۆ ارىپتەستەرىنىڭ جاعدايىن ءتۇسىندىرىپ.

راسىندا دا شىعىنعا باتۋدىڭ الدىندا تۇرعان شارۋالاردىڭ شىرىلدايتىنداي ءجونى بار. سالعان قارجى مەن ەككەن ءونىم قاتار جەلگە ۇشقالى تۇر. ولار ءۇشىن بۇدان اسقان تراگەديا جوق ەكەنى الىمساقتان ايان. ال بۇل ماسەلە دەر كەزىندە شەشىمىن تابا ما؟

اۋدان اكىمى جورابەك باۋبەكوۆ قىرعىز تاۋىنداعى مۇزدىقتاردىڭ ەرىمەي جاتقانىن العا تارتىپ وتىر. اعىن سۋدان تارىققان بارلىق اۋدانداعى شارۋالاردىڭ جايى ءماز ەمەس ەكەنىن تىلگە تيەك ەتكەن ول كەمەدەگىنىڭ جانى ءبىر ەكەنىن بىلەدى. ال بىرەر كۇن بۇرىن وڭىرگە كەلگەن جاۋاپتى مينيسترلىكتىڭ ماماندارى جاعدايدى قال-قادىرىنشە زەردەلەپ كورگەن. شار­ۋانىڭ جايىنا قانىققان ولار شىعىن كولەمىن اۋقىمدى دەپ تاني ما؟ ول جاعى ازىرگە بەلگىسىز. كوميس­سيا مۇشەلەرى شارۋالاردىڭ جاناي­قايىن ۇكى­مەتكە دۇرىستاپ جەت­كىزسە عانا توتەن­شە جاعداي جاريا­لان­ۋى ىق­تيمال.

«اعىن سۋ قىرعىزدار جاعىنان كەلۋى ءتيىس. شارت بويىنشا ولار 1,5 كۋب سۋ بەرۋى كەرەك. بۇگىنگى تاڭدا ول جاقتان ءبىر تامشى سۋ جوق. جۇت, قۇرعاقشىلىق, تاپشىلىق جىلى دەگەن بار عوي. سونداي جىلدىڭ ءبىرى بولعالى تۇر. ۇكىمەت تاراپىنان شەشىم قابىلدانىپ, توتەنشە جاعداي جاريالانسا عانا جاعداي دۇرىستالادى», دەيدى مەركى اۋدانىنىڭ اكىمى جورابەك باۋبەكوۆ.

كەرەك دەرەككە كوز جۇگىرتسەك, اۋدان بويىنشا ەگىلگەن قانت قىزىل­شاسىنىڭ كولەمى ءۇش مىڭ گەكتارعا جۋىقتايدى. قانت قىزىلشاسى القابىنىڭ جارتىسىنا عانا سۋ بەرىلگەن. «شارۋا­لاردىڭ جارتىسى «قاز­سۋشار» مەكەمەسىمەن شارت جاساسپاي, ءوز بەتىنشە ەگىپ تاستاعان» دەيدى اۋدان بيلىگى. شىعىنعا باتتىق دەپ شىر-پىر بولعان ديقاندار ەندى ۇزىلۋگە شاق قالعان ءۇمىتتى ۇكىمەت جالعايدى دەپ سەنىپ وتىر.

سوڭعى جاڭالىقتار