سۋرەتتەردى تۇسىرگەن دميتري ەروفەەۆ
مىڭعا جۋىق بالاعا ارنالعان ورتا مەكتەپ كوزدەگەن وقۋشىنىڭ ەكىدەن ءبىرىن دە جيناي الماعان. نەگىزى, جيناي دا المايدى. نەگە دەسەڭىز, كالپە اۋىلىنىڭ 2 مىڭنان اسا عانا تۇرعىنى بار. مۇنى كوزبەن كورگەن باسشىسى بەيبىت يساباەۆ مامانداردىڭ ءىسىنىڭ شالالىعىنا قايران قالدى.
– بىرەۋ تويىپ سەكىرەدى, بىرەۋ توڭىپ سەكىرەدى. كەيبىر وبلىستاردا بالالار ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتە وقىپ ءجۇر. ال مۇندا 960 بالاعا ارنالعان ءبىلىم وشاعىندا مەكتەپكە دەيىنگى بۇلدىرشىندەردى قوسقاندا 400-گە جۋىق بالا عانا بار. 60% ورىن بوس. سوندىقتان مەكتەپتى كورشى اۋىلدىڭ بالالارى قىزىعىپ كەلەتىندەي, دارىندى بالالار ءبىلىم الاتىنداي جاساۋ كەرەك. ول ءۇشىن مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ ناقتى جوسپارى بولۋى شارت. قۇرىلىسشىلارعا مىنا كابينەتتە دومبىرادان, قولونەر, بيدەن ۇيىرمە اشامىن, بولمەنى بىلاي جاساڭىز دەپ تۇرۋىڭىز كەرەك. مەن ءسىزدى جوسپارى دايىن, تىڭ يدەيالارى بار شىعار دەپ ارنايى شاقىردىم. ءسىز نە جاسايتىنىڭىزدى ءالى بىلمەيسىز. كەلەسى ايدا اكىمىڭىزبەن بىرگە كەلىپ, ناقتى قانداي جۇمىستار اتقارىلاتىنىن بايانداڭىز, – دەدى ب.يساباەۆ.
ءۇش قاباتتى عيمارات 6 بلوكتان تۇرادى (وقۋ بلوگى, سپورت زال, اكىمشىلىك بلوگى, ت.ب.). مەكتەپ 960 ورىنعا ارنالعانىمەن, قازىر مۇندا نەبارى 300-دەي عانا بالا وقيدى. وسىعان بايلانىستى وبلىس اكىمى عيماراتتىڭ پايدالى الاڭىن ءتيىمدى قولدانۋدىڭ ناقتى جوسپارىن جاساۋدى, سول قاتاردا ۇيىرمەلەر جۇمىسىن دامىتۋدى تاپسىردى.
مەكتەپ ديرەكتورى سالتانات قالىقوۆانىڭ ايتۋىنشا, مەكتەپ جانىندا مەكتەپكە دەيىنگى شاعىن ورتالىق جۇمىس ىستەمەك. ۆولەيبولدان, كۇرەستەن قوسىمشا ساباقتار جوسپارلانىپ وتىر, پەداگوگتەر وقۋشىلاردى دومبىرا تارتۋعا ۇيرەتىپ, بي ۇيىرمەسىن اشۋعا نيەتتى. وبلىس اكىمى بۇل اۋقىمنىڭ ءالى دە جەتكىلىكسىز ەكەنىن, سوندىقتان كورشى اۋىلداردىڭ بالالارىن دا قوسىمشا ءبىلىم بەرۋگە تارتىپ, قىزىقتىرۋ ءۇشىن جوسپاردى بۇگە-شىگەسىنە دەيىن ويلاستىرىپ, كەڭىنەن قاراستىرۋ كەرەك ەكەنىن جەتكىزدى.
كالپە ورتا مەكتەبىنە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىسى اقپان ايىندا باستالعان. مۇندا سەيسموكۇشەيتۋ جۇمىستارى قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر. «Sheberbuild» جشس بۇگىندە جۇمىستاردىڭ جالپى كولەمىنىڭ 30 پايىزىن ورىنداعان. سەرىكتەستىكتىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى مەيرام سۇيىندىكوۆتىڭ ايتۋىنشا, كەستە بويىنشا قۇرىلىس جۇمىستارى قاڭتار ايىندا بىتۋگە ءتيىس, دەگەنمەن مەكتەپتى وعان دەيىن, ياعني جاڭا وقۋ جىلى قارساڭىندا تاپسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
قازىر جۇمىسقا 75 ادام جۇمىلدىرىلىپ, 3 بىرلىك تەحنيكا تارتىلعان. ناتيجەسىندە, بولشەكتەۋ جۇمىستارى اياقتالعان, تەرەزەلەر اۋىستىرىلىپ, ەلەكتر سىمدارى تارتىلىپ, وعان قوسا قابىرعالارىنا سەيسموكۇشەيتۋ جاسالۋدا, ماڭايىن اباتتاندىرۋعا دا دايىندىق جاسالىپ جاتىر. جوندەۋ جۇمىستارى ۋاقىتىلى, كەستە بويىنشا جۇرگىزىلىپ جاتىر.
ءبىلىم ورداسىن تولىق ارالاپ شىققان وبلىس باسشىسى قۇرىلىس جۇمىستارىن ساپالى ءارى ۋاقىتىلى اياقتاۋدى, ءىشى جىلى بولۋى كەرەك ەكەنىن ايتتى. سونداي-اق اۋدان اكىمىنە مەكتەپ اۋلاسىنداعى اعاشتاردى تۇرعىندارمەن جانە ەكولوگتارمەن كەلىسە وتىرىپ كەسۋ, اۋلاعا جاس اعاش كوشەتتەرىن وتىرعىزۋ, اباتتاندىرۋ-كوگالداندىرۋ جۇمىسىن جۇرگىزۋدى جۇكتەدى.
«Sheber Build» مەردىگەر كومپانياسى كالپە اۋىلىندا 200 ورىندىق مادەنيەت ءۇيىن دە سالىپ جاتىر. مۇندا قازىر 15 ادام جۇمىس ىستەپ ءجۇر. جۇمىستار اقپان ايىندا باستالعان, بىراق جوباعا تۇزەتۋلەر ەنگىزىلۋىنە بايلانىستى كەستەدەن 20 كۇندەي كەشىگۋدە. اتقارۋشى ديرەكتور مامىر ايىندا قۇرىلىس قارقىنى ارتىپ, كەستەنى قۋىپ جەتەتىنىن, ءسويتىپ, نىساننىڭ مەرزىمىندە ىسكە قوسىلاتىنىنا سەندىردى. قىركۇيەكتە مادەنيەت ءۇيى پايدالانۋعا بەرىلەدى دەگەن جوسپار بار.
ءبىر قاباتتى عيماراتتىڭ جالپى الاڭى شامامەن 740 شارشى مەتر, عيماراتتا ءماجىلىس زالى, ۇيىرمەلەرگە ارنالعان بولمەلەر قاراستىرىلعان. سول سياقتى كومپانيا نىسان اۋماعىن اباتتاندىرۋ, كوگالداندىرۋ جۇمىستارىن دا اتقارادى. وسى نىساننىڭ ءدال جانىنان جاڭا سپورت عيماراتى سالىنادى. بلوكتى-ءمودۋلدى سپورت كەشەنى شىلدەنىڭ سوڭىنا قاراي اشىلادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر.
وبلىس اكىمى كەلەسى كەزەكتە قانابەك اۋىلىندا ورنالاسقان, قاتتى داۋىلدان كەيىن شاتىرىن جەل ۇشىرىپ كەتكەن ق.بايسەيىتوۆ ورتا مەكتەبىنە باس سۇقتى. 1991 جىلى سالىنعان مەكتەپتىڭ شاتىرىنا 2013 جىلى كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپتى. مەكتەپتىڭ قابىرعالارى قىزىل كىرپىشتەن, شاتىرى تەمىر شيفەرمەن جابىلعان. شاتىردىڭ جالپى اۋدانى – 1 645,6 شارشى مەتر. قاتتى سوققان داۋىل شامامەن 700 شارشى مەتر شاتىردى ۇشىرىپ كەتكەن. قازىر نىساندا شاتىردىڭ ب ۇلىنگەن بولىگىن اۋىستىرۋ جۇمىستارى قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر, كارنيزدەر دە اۋىستىرىلۋدا. ب.يساباەۆ جاۋاپتى ماماندارعا قۇرىلىستى ساپالى جاساۋدى, مەكتەپتىڭ اينالاسىن رەتكە كەلتىرۋدى جۇكتەدى.
ساپار بارىسىندا ءوڭىر باسشىسى ۇشتوبە قالاسىنداعى 100 ورىندى گۋمانيتارلىق كوللەدج بەن 30 ورىندى جاتاقحانانىڭ قۇرىلىسىمەن دە تانىستى. مۇندا 96 ادام جۇمىس ىستەيدى ەكەن. كوللەدج عيماراتى وتكەلدەرمەن بايلانىسقان 5 بلوكتان تۇرادى. 1-بلوكتا ءۇش قاباتتى عيمارات, ءپان كابينەتتەرى مەن زەرتحانالار ورنالاسادى. 2-بلوك – ەكى قاباتتى عيمارات. 1-2-قاباتتاردا اكىمشىلىك-شارۋاشىلىق, مەديتسينالىق كابينەتتەر ورنالاسادى. 3-4-5-بلوكتار – ەكى قاباتتى عيماراتتار, وندا سپورت زال, اسحانا, اكت زالى, وقۋ زالى قاراستىرىلعان. ءبىلىم وشاعىنىڭ جاتاقحاناسىن تولىقتاي ارالاپ شىققان وبلىس اكىمى قۇرىلىستىڭ ساپاسىنا كوڭىلى تولمايتىنىن جەتكىزىپ, جاۋاپتى ادامداردى سىنعا الدى.
– كالپەدە سوناۋ 1970 جىلى سالىنعان مەكتەپ عيماراتىنىڭ مۇرتى دا بۇزىلماعان. ال سەندەردىڭ كەشە قۇيعان بەتوندارىڭ بۇگىن ۇگىتىلەيىن دەپ تۇر. كىرپىش تە تالاپقا ساي قالانباعان. ويماقتاي عانا جەردى قىستا قۇيعانبىز دەپ سىلتاۋ ايتىپ تۇرسىڭدار. قۇرىلىس ساپاسى ناشار. مەن ەسكەرتكەن جەرلەردى قايتا جاساڭىزدار, – دەدى ول.
وبلىس اكىمى گۋمانيتارلىق باعىتتاعى كوللەدجدىڭ ەڭبەك نارىعىنا بەيىمدەلۋى كەرەك ەكەنىن ەسكەرتتى. «اۋداندا مەتاللۋرگيالىق كرەمني وندىرىسىنە, ءسۇت جانە ەت فەرمالارىنا, بالىق شارۋاشىلىعىنا قانداي ماماندار قاجەتتىگىن ەسكەرە وتىرىپ, جاڭا ماماندىقتاردى وقىتۋدى قولعا الىڭىزدار. سوعان ساي كەرەكتى قۇرال-جابدىقتاردى الىڭىزدار. ايتەۋىر اشىلسا بولدى دەپ كەز كەلگەن ماماندىقتى وقىتۋعا بولمايدى. كاسىپورىندارعا كەرەك مامان دايارلاڭىزدار, – دەدى ب.يساباەۆ.
كەلەسى كەزەكتە ۇشتوبە قالاسىنداعى ولكەتانۋ مۇراجايىنىڭ قۇرىلىس جۇمىستارىن كوردى. جەرتولەسى بار 2 قاباتتى عيماراتتىڭ جالپى اۋدانى – 2 520 شارشى مەتر. مۇراجايدا ءۇش كورمە زالى قاراستىرىلعان. ونىڭ ەكسپوزيتسيالىق زالدارىندا 185 ەكسپونات ساقتالادى. 2021 جىلدىڭ 21 جەلتوقسانىندا باستالعان قۇرىلىس جۇمىستارى كەستەدەن 30 كۇنگە كەشىگىپ كەلەدى. قازىر ىرگەتاسى ءۇشىن قازانشۇڭقىر قازىلىپ, قۇرىلىسشىلار ىسكە كىرىسكەن. ازىرگە مۇندا 25 ادام جۇمىس ىستەۋدە. مەردىگەر «Sheberbuild» جشس قۇرىلىستى ۋاقىتىلى ءبىتىرۋ ءۇشىن بار كۇشىمىزدى سالامىز دەپ وتىر.
وبلىس باسشىسى مۇراجاي قاسبەتىنە قانداي ماتەريال قولدانىلاتىنى ماڭىزدى ەكەنىن قاداپ ايتتى. «مۇراجاي – تاريحي-مادەني ورىنعا اينالاتىن ىرگەلى نىسان. سوندىقتان ونىڭ ىشكى قۇرىلىمىمەن قاتار سىرتقى كەيپىنىڭ ايشىقتى بولۋى دا اسا ماڭىزدى. قاسبەتكە پايدالانىلاتىن ماتەريالدارعا ءجىتى قاراۋ كەرەك. جانە قاسبەتتى بەزەندىرۋ ىسىمەن جەكە بريگادا اينالىسۋعا ءتيىس», دەگەن ءوڭىر باسشىسى قاسبەتكە تراۆەرتين قولدانۋ كەرەك دەگەن شەشىمگە توقتالدى.
ودان بولەك الداعى ۋاقىتتا اۋداندا سالىناتىن قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ جوباسى تانىستىرىلدى. اتاپ ايتساق, كالپە اۋىلىندا بلوكتىق-مودۋلدىك سپورت كەشەنى, كوپبىرلىك اۋىلىندا سپورتتىق مودۋلدىك عيمارات, ەلتاي جانە ايتۋ بي اۋىلىندا سپورت-ويىن الاڭدارى سالىنىپ, ك.توقاەۆ اتىنداعى ساياباقتى, ۇشتوبە قالاسىنداعى ساياباقتاردى كۇردەلى جوندەۋ, ويان مەن كالپە اۋىلىندا اباتتاندىرۋ, جارىقتاندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلمەك. ۇشتوبە قالاسىندا بيىل بارلىعى 13 شاقىرىم جول جوندەلىپ, اباتتاندىرىلادى. جوندەۋى ۇزاققا سوزىلىپ كەتكەن تولە بي كوشەسىنە كەلەتىن بولساق, وعان قاجەتتى قاراجات ءبولىندى, وسى ايدا گاز جەلىلەرىن تارتۋ جۇمىستارى اياقتالعاننان كەيىن كوشەگە اسفالت توسەلەدى.
مەتسەناتتار دا وسى جەردە ءوز جوبالارىن ۇسىندى. قۇرىلىس كومپانيالارى اۋداننىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا قولداۋ كورسەتۋ ماقساتىندا ءوز قاراجاتى ەسەبىنەن ءتۇرلى ەلدى مەكەندەردە سپورت نىساندارىن سالۋعا, الەۋمەتتىك نىسانداردى جوندەۋگە جانە از قامتىلعان وتباسىلار ءۇشىن تۇرعىن ءۇي سالۋعا نيەتتى.
جەتىسۋ وبلىسى
