ماسەلە • 04 ءساۋىر, 2023

جۇيكەنى جۇقارتقان جالاقى «جىرى»

417 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

كەيىنگى ۋاقىتتا جامبىلدا جالاقى «جىرى» ماناستىڭ ىرىنان كەم تۇسپەي تۇر. الەۋمەتتىك تەڭسىزدىكتەن قاجىعان حالىق شايلىققا جەتپەيتىن ايلىقتىڭ ماسەلەسىن كوتەرۋدەن جالىعار ەمەس. جارىتىمدى جالاقىنى ارمانداعان جاماعات بيلىك باسىنداعىلار مەن ولاردىڭ قاسىنداعىلار جانايقايىمىزعا قۇلاق اساتىن كۇن تۋسا دەگەن ارماننىڭ جەتەگىندە جۇرگەنى جاسىرىن ەمەس.

جۇيكەنى جۇقارتقان جالاقى «جىرى»

جۇرتتىڭ جانايقايى ەل­ «اۆتوبان» اتاپ كەتكەن­ «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» اۆتو­دا­لىزىنەن قۇمىعىپ شىعادى. ايعا­ جەتپەس ۋاقىت بۇرىن «شىم­كەنت سپەتسستروي» جشس-عا قاراستى قىزمەتكەرلەر جا­­لا­­قىنىڭ ازدىعىن ايتىپ­ داۋ شىعارعان ەدى. ەندى «شىم­كەنتسپەتسكومپلەكس» جشس-نىڭ­ جۇمىسشىلارى ايلىق ماسە­لە­سىن­ العا تارتىپ, جانايقايىن جايىپ سالدى.

ۆار

ەڭبەكاقىنىڭ ازدىعى جۇي­كە­سىنە ابدەن شي جۇگىرتسە كەرەك,­ جول تازالىعىنا جاۋاپتى­ سەرىكتەستىك قىزمەتكەرلەرى اي­لىق­تى 30 پايىزعا كوبەيتۋدى تا­لاپ ەتتى. باس كوتەرگەن جۇ­مىس­شىلاردىڭ ۋاجىنە سەنسەك,­ كەيىنگى ۋاقىتتا جالاقى كەشىك­تى­رىلىپ بەرىلىپ كەلگەن. ول از دە­سەڭىز, زەينەتاقى تولەمى توق­تا­عان. ال قىزمەتكەرلەر 170 مىڭ­ تەڭگە ەڭبەكاقىنى ازسىنىپ­ وتىر. ايتۋىنشا, الاتىن­ جالاقىلارى جان باعۋعا جەت­پەي­دى. ال اتقاراتىن جۇمىس اۋ­قىمى از ەمەس.

قىسقاسى, «شىم­كەنت­سپەتس­­­­­­كومپلەكس» جشس قىز­­­­­­مەت­كەر­لە­رىمەن ءوزارا كەلى­سىمگە كەلە الماي وتىرعان سەكىلدى. سودان دا بولسا كەرەك, ايلىقتىڭ ماسە­­لە­سىن كوتەرگەن وتىزدان­ اسا جۇمىسشى قۋدالاۋعا ۇشى­را­دىق دەپ نارازىلىق تانىتىپ وتىر. وسىندايدا «ارقا جايلى بولسا, ارقار اۋىپ نەسى بار» دەگەن ماقال ەرىكسىز ەسكە تۇسەدى ەكەن.

جۋالى اۋدانى مەن مەر­كى­­ اۋ­دانى ارالىعىنداعى رەس­­­­­­پۋب­­­­­­­لي­­­كالىق اقىلى جولدى كۇ­­تىپ­ ۇس­تاۋدىڭ مەحناتى زور ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. جول بويىنداعى تازالىققا جاۋاپ بەرەتىن قىزمەتكەرلەر ءتيىستى قۇ­رىلعىلارمەن قامتىلۋى كەرەك-اق. الايدا ولار قور­شاۋ­­ بىتكەننىڭ قاداسىن ەكسكا­ۆا­توردىڭ شومىشىمەن قاعىپ ءجۇر­مىز دەيدى. ايتۋىنشا, قاجەتتى قۇ­رىل­عىلار جوقتىڭ قاسى كو­رى­­­نەدى.

«بىزدەگى قىزمەتكەرلەر دە, جۇر­گىزۋشىلەر دە, مەحانيزاتورلار دا قولمەن جۇمىس ىستەۋگە ءماج­بۇر بولىپ ءجۇر. ەشقانداي تەح­نيكا جوق دەۋگە دە بولادى. با­سىمىزدى بايگەگە تىگىپ, بار دە­گەن قاۋىپتى تەحنيكالارمەن جۇ­مىس ىستەپ جاتىرمىز. وسى ماسە­لەگە باس اۋىرتاتىن جان تابى­لار ما ەكەن؟», دەيدى جۇك كولىگىنىڭ جۇرگىزۋشىسى ماقسات اجىباەۆ اشىنىپ.

دەرەكتەرگە سەنسەك, اۆتو ءدا­لىز­­دىڭ تازالىعىنا جاۋاپتى­ مەكەمەنىڭ ىشكى جۇمىسىنا «قاز­اۆتوجول» مەكەمەسى ارا­لاسا المايتىن كورىنەدى. جالا­قىنى تولەۋ ماسەلەسىن تاپ­سىرىس العان سەرىكتەستىك ءوزى شە­شەدى. ال سەرىكتەستىك باسشىلارى جالاقى بەرىلمەيدى دەگەن اڭگىمەنى جوققا شىعارىپ وتىر. ولار الەۋمەتتىك تولەم دە توق­­­تاماعانىن ايتادى. ايتسە دە,­ جول جوندەۋ جۇمىسىندا تەك­­سەرۋلەر ورىن الاتىنى ءما­لىم.­ ءتيىستى تەكسەرىستەردەن كە­يىن عانا جالاقى قىزمەت­كەر­­­لەردىڭ شوتىنا اۋدارى­لا­­تىنىن, سالدارىنان ەڭبەك­اقى­­­نىڭ كەشىگەتىنىن جوققا شى­عارمايدى. بەلگىلىسى سول, جۇمىس­­شىلاردىڭ تالابى­ جا­قىن ارادا ورىندالمايتىن­ سياقتى. سەرىكتەستىك جەتەك­شى­لە­رى ەڭبەكاقىنى جۋىق ارادا ءوسىرۋ­ مۇمكىن ەمەس دەگەندى العا تار­­تىپ وتىر. ال ءوز مىندەتىن ءتيىس­­تى دەڭگەيدە ورىنداماعان ال­تى قىزمەتكەر جۇمىستان بوساعان ەكەن.

«قىزمەتكەرلەردىڭ جۇمى­سىن­ جۇيەلەيتىن شەبەرلەردىڭ قاتە­­لىگىنەن ەڭبەكاقى كەشىك­تى­رى­لىپ بەرىلىپ جاتىر. وكىنىشكە قاراي, قالعان ادامدار سولار­دىڭ سوڭىنا ەرىپ, جۇمىس ورنىن­ تاستاپ كەتكەندىكتەن, زاڭ­ جۇزىن­دە اكت تولتىرىلىپ, مىن­دە­­تىن دۇرىس اتقارماعاندار جۇ­مىس­­تان بوسادى. ول كىسىلەر جۇ­مىستارىن ارمەن قاراي جال­عاستىرۋعا نيەتتى بولسا, سەرىك­تەس­تىك باسشىلارى ولاردى قاي­تادان جۇمىسقا قابىلداۋعا ەش قارسى ەمەس», دەيدى «شىم­كەنت­سپەتسكومپلەكس» جشس ديرەك­تو­رىنىڭ ورىنباسارى ماقسات قۇرمانتاي.

قالاي دەسەك تە, ءاۆتو­دا­­­لىز­ بويىن تازالاۋ جۇ­­­­­­مىس­­­تارىنىڭ وڭاي ەمەس ەكە­نى انىق. قىزمەتكەرلەر ءتيىس­تى قۇرىلعىلارمەن قام­تى­لىپ, ۋاقىت تالابىنا ساي ەڭ­بەك ەتسە, ودان سەرىكتەستىك باس­شىلارىنىڭ ۇتىلمايتىنى داۋ­سىز. ال جالاقىنى كوتەرۋ ما­سەلەسى جۋىق ارادا شەشىمىن تاپ­­پايدى دەپ قاراپ وتىرۋ قان­شا­لىقتى اقىلعا قونىمدى؟ قىم­باتشىلىق قوس بۇيىردەن قىس­قان ۋاقىتتا جۇمىسشىلار دا­ لايىقتى ەڭبەكاقى الۋعا ءتيىس ەمەس­ پە؟ بالكىم, سەرىكتەستىك باس­شىلارى بۇل ماسەلەنى دە وڭى­نان شەشۋگە دەن قويعانى ءجون­ شىعار.

جۇمىسشىلار كوتەرگەن داۋ­دان كەيىن «قازاۆتوجول» ۇلت­تىق كومپانياسىنىڭ رەس­مي­­ وكىلى ءلاززات ستامعازيەۆا ءۇن­­ قاتقان. ونىڭ سوزىنەن تۇسىن­گە­نىمىز, ەڭبەكاقىنى كوتە­رۋ­ ماسەلەسىن, جوعارىدا ايت­قا­نىمىزداي, قازىرگى كەزدەگى زاڭ­ناماعا سايكەس جاۋاپتى سەرى­كتەستىك باسشىلىعى ءوزى شە­شەدى. ال ۇلتتىق كومپانيا­ مەن مەردىگەر مەكەمە­ ارا­سىن­داعى كەلىسىمشارتقا قا­تىس­­تى تولىققاندى تەكسەرۋ­ جۇمىستارى جۇرگىزىلمەك. ناتي­جەسى ۋاقىتى كەلگەندە­ جاريا­لان­باق. قىسقاسى, جو­عارى لاۋا­زىمدى تۇل­عا­­لار ارالاسپا­يىنشا, جۇ­مىس­­شىلاردىڭ جا­لا­قىسىن كوتەرۋ ماسەلەسى ەكى­تا­لاي بولىپ تۇر.

 

جامبىل وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار