قازاقستان رەسپۋبليكاسى كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى №945

2013 جىلعى 26 قاراشا, استانا قالاسى «جولعا ارنالعان تەحنيكالاردى پايدالانۋ جانە جوندەۋ» كاسىبي ستاندارتىن بەكىتۋ تۋرالى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2007 جىلعى 15 مامىرداعى ەڭبەك كودەكسىنىڭ 138-5-بابىنىڭ 3-تارماعىنا سايكەس بۇيىرامىن: 1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان «جولعا ارنالعان تەحنيكالاردى پايدالانۋ جانە جوندەۋ» كاسىبي ستاندارتى بەكىتىلسىن: 2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا مينيسترلىگىنىڭ كادر جانە اكىمشىلىك جۇمىس دەپارتامەنتى (ە.ە.حاسەنوۆ): 1) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن مەملەكەتتىك تىركەلۋىن; 2) وسى بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا رەسمي جاريالانۋىن, سونىڭ ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا مينيسترلىگىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىندا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك ورگاندارىنىڭ ينتەرنەت-پورتالىندا ورنالاستىرۋدى: 3) وسى بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە «قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىنىڭ رەسپۋبليكالىق قۇقىقتىق اقپارات ورتالىعى» شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ قۇقىعىنداعى «ادىلەت» رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك كاسىپورنىنىڭ اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىندە رەسمي جاريالاۋعا كوشىرمەسىن جىبەرۋدى; 4) وسى بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن بەس جۇمىس كۇنى ىشىندە مەملەكەتتىك تىركەۋ تۋرالى جانە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا جاريالاۋعا جىبەرۋ تۋرالى مالىمەتتەردى قازاقستان رەسپۋبليكاسى كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا مينيسترلىگىنىڭ زاڭ دەپارتامەنتىنە ۇسىنۋدى قامتاماسىز ەتسىن. 3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋدى وزىمە قالدىرامىن. 4. وسى بۇيرىق العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. مينستر ا.جۇماعاليەۆ. «كەلىسىلدى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ____________ ق.ءابساتتاروۆ. 2013 جىلعى 4 قاراشا قازاقستان رەسپۋبليكاسى كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا ءمينيسترىنىڭ 2013 جىلعى 26 قاراشاداعى № 945 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن «جولعا ارنالعان تەحنيكالاردى پايدالانۋ جانە جوندەۋ» كاسىبي ستاندارتى 1. جالپى ءبولىم 1. «جولعا ارنالعان تەحنيكالاردى پايدالانۋ جانە جوندەۋ» كاسىبي ستاندارتى (ودان ءارى – كس) «ماشينالاردى جانە جابدىقتاردى جوندەۋ» كاسىبي قىزمەت سالاسىنداعى بىلىكتىلىك دەڭگەيىنە, قۇزىرەتىنە, مازمۇنىنا, ساپاسىنا جانە ەڭبەك جاعدايلارىنا قويىلاتىن تالاپتاردى انىقتايدى جانە: 1) ەڭبەك سالاسى مەن كاسىبي ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ ءوزارا قارىم-قاتىناسىن رەتتەۋگە; 2) دايارلاۋ, بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ جانە كاسىبي قايتا دايارلاۋ باعدارلامالارىن ازىرلەۋ تالاپتارىن رەگلامەنتتەۋگە; 3) پەرسونالدى اتتەستاتتاۋ جانە سەرتيفيكاتتاۋ كەزىندە جۇمىسشىلاردىڭ قۇزىرەتتەرىن باعالاۋ تالاپتارىن رەگلامەنتتەۋگە ارنالعان. 2. كس نەگىزگى پايدالانۋشىلارى: 1) ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ تۇلەكتەرى, قىزمەتكەرلەر; 2) ۇيىمداردىڭ باسشىلارى, ۇيىمداردىڭ پەرسونالىن باسقارۋ بولىمشەلەرىنىڭ باسشىلارى مەن ماماندارى; 3) ءبىلىم بەرۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلامالارىن ازىرلەيتىن ماماندار; 4) مامانداردىڭ كاسىبي دايارلىعىن باعالاۋ جانە بىلىكتىلىگىنە سايكەستىگىن راستاۋ سالاسىنداعى ماماندار بولىپ تابىلادى. 3. كس نەگىزىندە بىلىكتىلىك سيپاتتامالارى, لاۋازىمدىق نۇسقاۋلىقتار, ۇيىمداردىڭ ۇلگىلىك وقىتۋ باعدارلامالارى, ۇلگىلىك وقىتۋ جوسپارلارى, ۇجىمدىق ستاندارتتار ازىرلەنەدى. 4. وسى كس مىناداي تەرميندەر مەن انىقتامالار قولدانىلادى: 1) بىلىكتىلىك – قىزمەتكەردىڭ ەڭبەك قىزمەتىنىڭ بەلگىلى ءبىر ءتۇرى شەڭبەرىندە ناقتى فۋنكتسيالاردى ساپالى ورىنداۋعا دايىندىعى; 2) بىلىكتىلىك دەڭگەيى – كۇردەلىلىگى, ەڭبەك قىزمەتتەرىنىڭ ستاندارتتى ەمەستىگى, جاۋاپكەرشىلىگى جانە دەربەستىلىگى پارامەترلەرى بويىنشا جۇكتەلەتىن قىزمەتكەرلەردىڭ قۇزىرەتىنە قويىلاتىن تالاپتار جيىنتىعى; 3) ەڭبەك زاتتارى – بەلگىلى ءبىر ەڭبەك قۇرالدارىنىڭ كومەگىمەن ءونىم جاساۋ ماقساتىندا قىزمەتكەردىڭ ءىس-قيمىلى باعىتتالعان زات; 4) ەڭبەك قۇرالدارى – جۇمىسشىنىڭ ەڭبەك زاتتارىن باستاپقى كۇيدەن ونىمگە اينالدىرۋ ءۇشىن پايدالاناتىن قۇرالدار; 5) ەڭبەك قىزمەتىنىڭ ءتۇرى – ەڭبەك فۋنكتسيالارى مەن ولاردى ورىنداۋعا قاجەتتى قۇزىرەتتىكتەردىڭ تۇتاس جيىنىمەن قۇرالعان كاسىبي قىزمەت سالاسىنىڭ قۇرامداس بولىگى; 6) ەڭبەك فۋنكتسياسى – بيزنەس-ۇدەرىسپەن انىقتالاتىن جانە ولاردى ورىنداۋعا قاجەتتى قۇزىرەتتەردىڭ بولۋىن بولجامايتىن ەڭبەك قىزمەتىنىڭ بىرىكتىرىلگەن جانە دەربەس جيىنتىعىن كورسەتەتىن ەڭبەك قىزمەتى تۇرلەرىنىڭ ءبىر بولىگى; 7) كاسىبي قىزمەت سالاسى – جالپى ينتەگراتسيالىق نەگىزى (مىندەتى, نىساندارى, تەحنولوگيالارى, سونىڭ ىشىندە ەڭبەك قۇرالدارى ۇقساس نەمەسە جاقىن) بار جانە ۇقساس ەڭبەك فۋنكتسيالارى مەن ولاردى ورىندايتىن قۇزىرەتتىلىكتەرىنىڭ بولجالدى جيىنىنان تۇراتىن سالانىڭ ەڭبەك قىزمەتى تۇرلەرىنىڭ جيىنتىعى; 8) كاسىبي ستاندارتتىڭ بىرلىگى – وسى قىزمەت ءتۇرى ءۇشىن تۇتاس, اياقتالعان, قاتىسىمدى دەربەس جانە ماڭىزدى بولىپ تابىلاتىن ناقتى ەڭبەك فۋنكتسياسىنىڭ اشىق سيپاتتاماسى تۇراتىن كاسىبي ستاندارتتىڭ قۇرىلىمدىق ەلەمەنتى; 9) كاسىپ – ارنايى دايىندىقتىڭ, جۇمىس تاجىريبەسىنىڭ ناتيجەسىندە پايدا بولعان ارنايى تەوريالىق ءبىلىم مەن پراكتيكالىق داعدىلار كەشەنىن ءبىلۋدى تالاپ ەتەتىن ەڭبەك قىزمەتىنىڭ ءتۇرى; 10) قۇزىرەتتىلىك – ەڭبەك قىزمەتىندە ءبىلىمىن, بىلىگى جانە تاجىريبەسىن قولدانۋ قابىلەتى; 11) لاۋازىم – لاۋازىمدىق ۋاكىلەتتىكتەر جانە لاۋازىمدىق مىندەتتەر شەڭبەرىن جۇكتەيتىن جۇمىس بەرۋشىنىڭ قۇرىلىمدىق بىرلىگى; 12) مىندەت – ناقتى ءبىر ەڭبەك زاتتارى مەن قۇرالدارىن پايدالانا وتىرىپ ەڭبەك فۋنكتسياسىن ىسكە اسىرۋمەن جانە ناتيجەگە قول جەتكىزۋمەن بايلانىستى ءىس-قيمىل جيىنتىعى; 13) سالا – وندىرەتىن ءونىم, ءوندىرىس تەحنولوگياسى, نەگىزگى قورلار مەن جۇمىس جاساۋشىلاردىڭ كاسىبي بىلىكتەرى ورتاق ۇيىمدار جيىنتىعى; 14) سالالىق بىلىكتىلىك شەڭبەرى (بۇدان ءارى - سبش) – سالادا تانىلاتىن بىلىكتىلىك دەڭگەيلەرىنىڭ قۇرىلىمدىق سيپاتتاماسى; 15) ۇلتتىق بىلىكتىلىك شەڭبەرى (بۇدان ءارى - ۇبش) – ەڭبەك نارىعىندا تانىلاتىن بىلىكتىلىك دەڭگەيلەرىنىڭ قۇرىلىمدىق سيپاتتاماسى; 16) فۋنكتسيونالدىق كارتا – سول نەمەسە وزگە دە كاسىبي قىزمەت سالاسى شەڭبەرىندە بەلگىلى ءبىر قىزمەت ءتۇرىن ورىندايتىن جۇمىسشىنىڭ ەڭبەك فۋنكتسيالارى مەن مىندەتتەرىنىڭ قۇرىلىمدىق سيپاتتاماسى. 2. كس پاسپورتى 5. كس پاسپورتى مىنانى انىقتايدى: 1) ەكونوميكالىق قىزمەت ءتۇرى (كاسىپتىك قىزمەت سالاسى): ەكونوميكالىق قىزمەت تۇرلەرىنىڭ جالپى جىكتەۋىشى (بۇدان ءارى - 03-2007 قر مج) «33.12ماشينالاردى جانە جابدىقتاردى جوندەۋ»; 2) ەكونوميكالىق قىزمەت ءتۇرىنىڭ (كاسىپتىك قىزمەت سالاسىنىڭ) نەگىزگى ماقساتى: جول تەحنيكاسىن پايدالانۋ جانە جوندەۋ; 3) وسى كس 1-قوسىمشاسىنا سايكەس بىلىكتىلىك دەڭگەيلەرى بويىنشا ەڭبەك قىزمەتىنىڭ (كاسىپتىڭ) تۇرلەرى. 3. ەڭبەك قىزمەتى تۇرلەرىنىڭ (كاسىپتىڭ) كارتوچكالارى 1-پاراگراف «باس مەحانيك» 6. ەڭبەك قىزمەت ءتۇرىنىڭ (كاسىپتىڭ) كارتوچكاسى مىنادان تۇرادى: 1) بىلىكتىلىك دەڭگەيى: ۇبش بويىنشا – 6, سبش بويىنشا – 6; 2) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كاسىپتەردىڭ مەملەكەتتىك جىكتەگىشى (بۇدان ءارى - قر 01-2005 مج) بويىنشا بازالىق توبى: 1226 «كولىك جانە بايلانىس ۇيىمدارىنداعى, ماتەريالدى-تەحنيكالىق جابدىق جانە وتىمدەردەگى مامانداندىرىلعان (وندىرىستىك-پايدالانۋ) بولىمشەلەر (قىزمەت ورنى) باسشىلارى»; 3) لاۋازىمنىڭ (كاسىپتىڭ) ىقتيمال اتاۋلارى: باس مەحانيك; 4) اتقارىلاتىن ەڭبەك قىزمەتىنىڭ جيىنتىق سيپاتتاماسى - ۆاگوندىق دەپولارىندا جوسپارلى جانە اعىمداعى جوندەۋلەردى جۇرگىزۋ ءۇشىن, ۆاگونداردى پايدالانۋ مەرزىمىن ۇزارتۋ ءۇشىن جاعداي جاساۋ; 5) ىقتيمال جۇمىس ورىندارى, جۇمىسشىنىڭ كاسىبي ءبىلىمى مەن وقۋىنا قويىلاتىن تالاپتار, بىلىكتىلىكتى راستايتىن سەرتيفيكاتتاردىڭ قاجەتتىلىگى, پراكتيكالىق جۇمىس تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتار, جۇمىسقا رۇقسات بەرۋدىڭ ەرەكشە تالاپتارى وسى كس 2-قوسىمشاسىنىڭ «كاسىپ بويىنشا ىقتيمال جۇمىس ورىندارى. باس مەحانيكتىڭ ەڭبەك جاعدايىنا, ءبىلىمى جانە جۇمىس تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتار» دەگەن 1-كەستەسىندە كەلتىرىلگەن. 2-پاراگراف «مەحانيزمدەر مەن كولىكتەردى جوندەۋ جانە پايدالانۋ بويىنشا شەبەر» 7. ەڭبەك قىزمەت ءتۇرىنىڭ (كاسىپتىڭ) كارتوچكاسى مىنادان تۇرادى: 1) بىلىكتىلىك دەڭگەيى: ۇبش بويىنشا – 5, سبش بويىنشا – 5; 2) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كاسىپتەردىڭ مەملەكەتتىك جىكتەگىشى (بۇدان ءارى - قر 01-2005 مج) بويىنشا بازالىق توبى: 1226 «كولىك جانە بايلانىس ۇيىمدارىنداعى, ماتەريالدى-تەحنيكالىق جابدىق جانە وتىمدەردەگى مامانداندىرىلعان (وندىرىستىك-پايدالانۋ) بولىمشەلەر (قىزمەت ورنى) باسشىلارى»; 3) لاۋازىمنىڭ (كاسىپتىڭ) ىقتيمال اتاۋلارى: مەحانيزمدەر مەن كولىكتەردى جوندەۋ جانە پايدالانۋ بويىنشا شەبەر; 4) اتقارىلاتىن ەڭبەك قىزمەتىنىڭ جيىنتىق سيپاتتاماسى - جول-قۇرىلىستىق كولىكتەر شىعارىلىمدى جانە تەحنيكالىق-جارامدى كۇيدەگى جولعا مەحانيزمدەردى ءوندىرۋ; 5) ىقتيمال جۇمىس ورىندارى, جۇمىسشىنىڭ كاسىبي ءبىلىمى مەن وقۋىنا قويىلاتىن تالاپتار, بىلىكتىلىكتى راستايتىن سەرتيفيكاتتاردىڭ قاجەتتىلىگى, پراكتيكالىق جۇمىس تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتار, جۇمىسقا رۇقسات بەرۋدىڭ ەرەكشە تالاپتارى وسى كس 2-قوسىمشاسىنىڭ «كاسىپ بويىنشا ىقتيمال جۇمىس ورىندارى. مەحانيزمدەر مەن كولىكتەردى جوندەۋ جانە پايدالانۋ بويىنشا شەبەردىڭ ەڭبەك شارتتارىنا, ءبىلىمى جانە جۇمىس تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتار» 2-كەستەسىندە كەلتىرىلگەن. 3-پاراگراف «جول كولىگى باسشىسى» 8. ەڭبەك قىزمەت ءتۇرىنىڭ (كاسىپتىڭ) كارتوچكاسى مىنادان تۇرادى: 1) بىلىكتىلىك دەڭگەيى: ۇبش بويىنشا – 5, سبش بويىنشا – 5; 2) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كاسىپتەردىڭ مەملەكەتتىك جىكتەگىشى (بۇدان ءارى - قر 01-2005 مج) بويىنشا بازالىق توبى: 8163 «سۋ اينالىمى جانە انالوگتىك جابدىق قوندىرعىلارى اپپاراتشىلارى مەن وپەراتورلارى»; 3) لاۋازىمنىڭ (كاسىپتىڭ) ىقتيمال اتاۋلارى: جول كولىگى باسشىسى; 4) اتقارىلاتىن ەڭبەك قىزمەتىنىڭ جيىنتىق سيپاتتاماسى - جول ماشينالارىنا قىزمەت كورسەتىپ جۇرگەن بريگاداعا باسشىلىق ەتۋ, ورىندالىپ جۇرگەن جۇمىستار ساپاسىنا ەسەپ جانە تەحنولوگيالىق پروتسەسستەردى ساقتاۋدى جۇزەگە اسىرۋ; 5) ىقتيمال جۇمىس ورىندارى, جۇمىسشىنىڭ كاسىبي ءبىلىمى مەن وقۋىنا قويىلاتىن تالاپتار, بىلىكتىلىكتى راستايتىن سەرتيفيكاتتاردىڭ قاجەتتىلىگى, پراكتيكالىق جۇمىس تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتار, جۇمىسقا رۇقسات بەرۋدىڭ ەرەكشە تالاپتارى وسى كس 2-قوسىمشاسىنىڭ «كاسىپ بويىنشا ىقتيمال جۇمىس ورىندارى. جول كولىگى باسشىسىنىڭ ەڭبەك جاعدايىنا, ءبىلىمى جانە جۇمىس تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتار» دەگەن 3-كەستەسىندە كەلتىرىلگەن. 4-پاراگراف «كومپرەسسورلىق قوندىرعى ءماشينيستى» 9. ەڭبەك قىزمەت ءتۇرىنىڭ (كاسىپتىڭ) كارتوچكاسى مىنادان تۇرادى: 1)بىلىكتىلىك دەڭگەيى: ۇبش بويىنشا – 2-4, سبش بويىنشا – 2-4; 2) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كاسىپتەردىڭ مەملەكەتتىك جىكتەگىشى (بۇدان ءارى - قر 01-2005 مج) بويىنشا بازالىق توبى: 8163 «سۋ اينالىمى جانە انالوگتىك جابدىق قوندىرعىلارى اپپاراتشىلارى مەن وپەراتورلارى»; 3) لاۋازىمنىڭ (كاسىپتىڭ) ىقتيمال اتاۋلارى: كومپرەسسورلىق قوندىرعى ءماشينيستى; 4) اتقارىلاتىن ەڭبەك قىزمەتىنىڭ جيىنتىق سيپاتتاماسى - ستاتسيونار كومپرەسسورلار مەن تۋربوكومپرەسسورلارعا قىزمەت كورسەتۋدى جۇزەگە اسىرۋ; 5) ىقتيمال جۇمىس ورىندارى, جۇمىسشىنىڭ كاسىبي ءبىلىمى مەن وقۋىنا قويىلاتىن تالاپتار, بىلىكتىلىكتى راستايتىن سەرتيفيكاتتاردىڭ قاجەتتىلىگى, پراكتيكالىق جۇمىس تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتار, جۇمىسقا رۇقسات بەرۋدىڭ ەرەكشە تالاپتارى وسى كس 2-قوسىمشاسىنىڭ «كاسىپ بويىنشا ىقتيمال جۇمىس ورىندارى. كومپرەسسورلىق قوندىرعى ءماشينيستىنىڭ ەڭبەك جاعدايىنا, ءبىلىمى جانە جۇمىس تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتار» دەگەن 4-كەستەسىندە كەلتىرىلگەن. 4. كس بىرلىكتەرىنىڭ ءتىزىمى 10. كس بىرلىكتەرىنىڭ ءتىزىمى وسى كس 3-قوسىمشاسىنىڭ 1 - 4-كەستەلەرىندە كەلتىرىلگەن جانە شيفر مەن كس بىرلىكتەرى اتاۋلارىنان تۇرادى. 5. كس بىرلىكتەرىنىڭ سيپاتتاماسى 11. كس بىرلىكتەرىنىڭ سيپاتتاماسى وسى كس 4-قوسىمشاسىنىڭ 1 - 6-كەستەلەرىندە كەلتىرىلگەن. 6. وسى كس نەگىزىندە بەرىلەتىن سەرتيفيكاتتاردىڭ تۇرلەرى 12. وسى كس نەگىزىندە مامانداردىڭ كاسىپتىك دايىندىعىن باعالاۋ مەن بىلىكتىلىك سايكەستىگىن راستاۋ سالاسىنداعى ۇيىمدارمەن سەرتيفيكات بەرىلەدى. 13. وسى كس نەگىزىندە بەرىلەتىن سەرتيفيكاتتىڭ تۇرلەرى سەرتيفيكاتتار الۋ ءۇشىن يگەرۋ قاجەت بولاتىن وسى كس 3-قوسىمشاسىندا كوزدەلگەن كس بىرلىكتەرىنىڭ تىزىمىنە سايكەس انىقتالادى. 7. كس ازىرلەۋشىلەرى, كەلىسۋ پاراعى, ساراپتاماسى جانە تىركەلۋى 14. كس ازىرلەۋشىسى قازاقستان رەسپۋبليكاسى كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا مينيسترلىگى بولىپ تابىلادى. 15. كس كەلىسۋ پاراعى وسى كس 5-قوسىمشاسىندا كەلتىرىلگەن. «جول تەحنيكاسىن پايدالانۋ جانە جوندەۋ» كاسىبي ستاندارتىنا 1-قوسىمشا بىلىكتىلىك دەڭگەيلەرى بويىنشا ەڭبەك قىزمەتىنىڭ (كاسىپتىڭ) تۇرلەرى № ر/س قىزمەت ءتۇرىنىڭ اتاۋى ەڭبەك نارىعىنىڭ ءۇردىسى ەسكەرىلگەن كاسىپ اتاۋى قر مج 01-2005 سايكەس كاسىپ اتاۋى سبش بىلىكتىلىك دەڭگەيلەرى بتبا بويىنشا رازريادى 1 ۆاگونداردى پايدالانۋ مەرزىمىنىڭ ۇزارتىلۋى, ۆاگون دەپولارىندا جوسپارلى جانە اعىمداعى جوندەۋلەردى جۇرگىزۋ باس مەحانيك باس مەحانيك (كولىكتە, بايلانىستا, ماتەريالدى-تەحنيكالىق جابدىقتاۋ جانە وتكىزۋ) 6 - 2 جول-قۇرىلىستىق قولىكتەر شىعارىلىمدى جانە تەحنيكالىق-جارامدى كۇيدەگى جولعا مەحانيزمدەردى ءوندىرۋ مەحانيزمدەر مەن كولىكتەردى جوندەۋ جانە پايدالانۋ بويىنشا شەبەر مەحانيزمدەر مەن كولىكتەردى جوندەۋ جانە پايدالانۋ بويىنشا شەبەر 5 - 3 جول ماشينالارىنا قىزمەت كورسەتىپ جۇرگەن بريگاداعا باسشىلىق ەتۋ.ورىندالىپ جۇرگەن جۇمىستار ساپاسىنا ەسەپ جانە تەحنولوگيالىق پروتسەستەردى ساقتاۋ جول كولىگى باسشىسى جولدىق كولىكتىڭ باسشىسى 5 - 4 ستاتسيونار كومپرەسسورلار مەن تۋربوكومپرەسسورلارعا قىزمەت كورسەتۋ كومپرەسسورلىق قوندىرعىنىڭ ءماشينيسى كومپرەسسورلىق قوندىرعىنىڭ ءماشينيسى 2-4 2-6 ەسكەرتپە. بتبا – قازاقستان رەسپۋبليكاسى جۇمىسشىلاردىڭ جۇمىستارى مەن كاسىپتەرىنىڭ بىرىڭعاي تاريفتىك-بىلىكتىلىك انىقتامالىعى, 1-شىعارىلىم, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترىنىڭ 2009 جىلعى 30 قاراشاداعى № 343-ءو-م بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن. «جول تەحنيكاسىن پايدالانۋ جانە جوندەۋ» كاسىبي ستاندارتىنا 2-قوسىمشا 1-كەستە 1. كاسىبى بويىنشا ىقتيمال جۇمىس ورىندارى. باس مەحانيكتىڭ ەڭبەك جاعدايىنا, ءبىلىمى جانە جۇمىس تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتار كاسىبى بويىنشا ىقتيمال جۇمىس ورىندارى (ۇيىمدار) تەمىرجول كولىگى ۇيىمدارى زياندى جانە قاۋىپتى ەڭبەك جاعدايلارى - جۇمىس ىستەۋگە رۇقسات بەرۋدىڭ ەرەكشە جاعدايلارى مەديتسينالىق شەكتەۋلەر: قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسى بويىنشا سبش بىلىكتىلىك دەڭگەيى كاسىبي ءبىلىمى مەن وقۋ دەڭگەيى 6 جوعارى كاسىپتىك, تەحنيكالىق ءبىلىم 2-كەستە 2. كاسىبى بويىنشا ىقتيمال جۇمىس ورىندارى. مەحانيزمدەر مەن كولىكتەردى جوندەۋ جانە پايدالانۋ بويىنشا شەبەردىڭ ەڭبەك جاعدايىنا, ءبىلىمى جانە جۇمىس تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتار كاسىبى بويىنشا ىقتيمال جۇمىس ورىندارى (ۇيىمدار) جول ديستانتسياسى شەبەرحانالارى, پارك زياندى جانە قاۋىپتى ەڭبەك جاعدايلارى - جۇمىس ىستەۋگە رۇقسات بەرۋدىڭ ەرەكشە جاعدايلارى مەديتسينالىق شەكتەۋلەر: قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسى بويىنشا جۇمىسقا رۇقسات: مەديتسينالىق كۋالاندىرىلعاننان كەيىن, كىرىسپە جانە العاشقى تالاپتان سوڭ سبش بىلىكتىلىك دەڭگەيى كاسىبي ءبىلىمى مەن وقۋ دەڭگەيى تالاپ ەتىلەتىن جۇمىس تاجىريبەسى 5 ورتا كاسىپتىك تەحنيكالىق ءبىلىم ماماندىعى بويىنشا جۇمىس ءوتىلى 3 جىلدان كەم ەمەس جوعارى كاسىپتىك تەحنيكالىق ءبىلىم جۇمىس وتىلىنە تالاپ قويىلمايدى 3-كەستە 3. كاسىبى بويىنشا ىقتيمال جۇمىس ورىندارى. جول كولىگى باسشىسىنىڭ ەڭبەك جاعدايىنا, ءبىلىمى جانە جۇمىس تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتار كاسىبى بويىنشا ىقتيمال جۇمىس ورىندارى (ۇيىمدار) تەمىرجول كولىگىنىڭ ۇيىمدارى, جول ديستانتسياسى شەبەرحانالارى زياندى جانە قاۋىپتى ەڭبەك جاعدايلارى - جۇمىس ىستەۋگە رۇقسات بەرۋدىڭ ەرەكشە جاعدايلارى مەديتسينالىق شەكتەۋلەر: قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسى بويىنشا جۇمىسقا رۇقسات: مەديتسينالىق كۋالاندىرىلعاننان كەيىن, كىرىسپە جانە العاشقى نۇسقامالىقتان سوڭ سبش بىلىكتىلىك دەڭگەيى كاسىبي ءبىلىمى مەن وقۋ دەڭگەيى تالاپ ەتىلەتىن جۇمىس تاجىريبەسى 5 جوعارى كاسىپتىك (تەحنيكالىق) ءبىلىم, پراكتيكالىق جۇمىس تاجىريبەسى جول ماشيناسى ءماشينيسى رەتىندە جۇمىس ءوتىلى 3 جىلدان كەم ەمەس 4-كەستە 4. كاسىبى بويىنشا ىقتيمال جۇمىس ورىندارى. كومپرەسسورلىق قوندىرعىنىڭ ءماشينيسىنىڭ ەڭبەك جاعدايىنا, ءبىلىمى جانە جۇمىس تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتار كاسىبى بويىنشا ىقتيمال جۇمىس ورىندارى (ۇيىمدار) تەمىرجول كولىگىنىڭ ۇيىمدارى زياندى جانە قاۋىپتى ەڭبەك جاعدايلارى مۇمكىن زياندى جاعدايلار – شۋدىڭ جوعارى دەڭگەيى, ۆيبراتسيانىڭ جوعارى دەڭگەيلەرى, جۇمىس ايماعىنداعى اۋانىڭ جوعارى توزاڭدىلىعى جۇمىس ىستەۋگە رۇقسات بەرۋدىڭ ەرەكشە جاعدايلارى مەديتسينالىق شەكتەۋلەر: قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسى بويىنشا جۇمىسقا رۇقسات: مەديتسينالىق كۋالاندىرىلعاننان كەيىن, كىرىسپە جانە العاشقى نۇسقامالىقتان سوڭ سبش بىلىكتىلىك دەڭگەيى كاسىبي ءبىلىمى مەن وقۋ دەڭگەيى تالاپ ەتىلەتىن جۇمىس تاجىريبەسى 2 نەگىزگى ورتا بىلىمنەن تومەن ەمەس, جالپى ورتا ءبىلىمنىڭ بار بولۋى كەزىندەگى پراكتيكالىق تاجىريبە جانە كاسىپتىك دايىندىق (ۇيىم بازاسىنداعى قىسقا مەرزىمدى كۋرستار, ۇيىمداعى ءبىلىم نە وقۋ) جۇمىس ءوتىلى 2 جىلدان كەم ەمەس 3 پراكتيكالىق تاجىريبە,نەگىزگى ورتا ءبىلىم نە جالپى ورتا ءبىلىم بازاسىنداعى تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم 2 دەڭگەيدە 2جىل ءبىر جىلعا دەيىنگى كاسىپتىك دايىندىق باعدارلامالارى بويىنشا ۇيىم بازاسىنداعى كۋرستار نەمەسە ۇيىمداعى وقۋلار 4 قوسىمشا كاسىپتىك دايىندىقتى تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم, پراكتيكالىق تاجىريبە 3 دەڭگەيدە 2جىل   «جول تەحنيكاسىن پايدالانۋ جانە جوندەۋ» كاسىبي ستاندارتىنا 3-قوسىمشا كس بىرلىكتەرىنىڭ ءتىزىمى 1-كەستە 1. «باس مەحانيك» ەڭبەك قىزمەتىنىڭ (كاسىبىنىڭ) ءتۇرى شيفر ەڭبەك فۋنكتسياسىنىڭ (كاسىبي ستاندارت بىرلىگىنىڭ) اتاۋى 1 ف تەحنيكالىق قاۋىپسىزدىك جانە ەڭبەك قورعاۋ بويىنشا جۇمىستاردى ۇيىمداستىرۋ, جۇمىسكەرلەرگە نۇسقاۋلىق جۇرگىزۋ 2 ف كولىك پەن مەحانيزمدەردىڭ قاۋىپسىز جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋ. مەحانيزمدەر مەن جول كولىكتەرىنىڭ, درەزينالاردىڭ ساپالى جوندەۋىن باقىلاۋ 3 ف ساپالى ەسەپ قيساپ جۇرگىزۋ, جۇمىس جوسپارىن ازىرلەۋ, جۇمىس جوسپارىن قۇراستىرۋ, جوندەۋ جۇمىستارىن وندىرۋگە كەلىسىم شارتتار جانە تاپسىرىستاردى راسىمدەۋ, جاڭا مەحانيزمدەردى ەنگىزۋ, جانە تەمىرجولداعى جۇمىس تاسىلدەرى مەن ادىستەرىن ەنگىزۋدى قامتاماسىز ەتۋ 2-كەستە «مەحانيزمدەر مەن كولىكتەردى جوندەۋ جانە پايدالانۋ بويىنشا شەبەرى» ەڭبەك قىزمەتىنىڭ (كاسىبىنىڭ) ءتۇرى شيفر ەڭبەك فۋنكتسياسىنىڭ (كاسىبي ستاندارت بىرلىگىنىڭ) اتاۋى 1 ف تەحنيكا قاۋىپسىزدىگى جانە ەڭبەك قورعاۋ جۇمىستارىن جاقسارتۋدى ۇيىمداستىرۋ, جۇمىسكەرلەرگە نۇسقاۋلىق جۇرگىزۋ 2 ف كولىكتەر مەن مەحانيزمدەردىڭ قاۋىپسىز جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋ 3 ف كولىك جانە مەحانيزمدەردىڭ جۇمىسىنا ەسەپ قيساپ, جوسپارلاۋ, قامتاماسىزداندىرۋ, ونەرتابىستىق ۇسىنىستاردى ەنگىزۋ, سۇرانىمدار مەن اكتىلەردى قۇرۋ 3-كەستە «جول كولىگى باسشىسى» ەڭبەك قىزمەتىنىڭ (كاسىبىنىڭ) ءتۇرى شيفر ەڭبەك فۋنكتسياسىنىڭ (كاسىبي ستاندارت بىرلىگىنىڭ) اتاۋى 1 ف جول ماشينالارىنا قىزمەت كورسەتەتىن بريگاداعا باسشىلىق ەتۋ 2 ف ىستەلىپ جۇرگەن جۇمىستاردىڭ ساپاسىن ەسەپكە الۋ, ماشينا مەن مەحانيزمدەردىڭ قاۋىپسىز جۇماسىن قامتاماسىز ەتۋ 3 ف ساپالى ەسەپ-قيساپ جۇرگىزۋدى قامتاماسىز ەتۋ 4-كەستە «كومپرەسسورلىق قوندىرعىنىڭ ءماشينيسى» ەڭبەك قىزمەتىنىڭ (كاسىبىنىڭ) ءتۇرى شيفر ەڭبەك فۋنكتسياسىنىڭ (كاسىبي ستاندارت بىرلىگىنىڭ) اتاۋى 1 ف ستاتسيونارلىق كومپرەسسورلەرگە قىزمەت كورسەتۋ 2 ف كومپرەسسورلىق ستانتسيانىڭ بۇكىل جابدىقتارىنىڭ جۇمىستارىن باقىلاۋ 3 ف ەسەپ-قيساپتى-تەحنيكالىق قۇجاتتامانى جۇرگىزۋ ەسكەرتپە: ف – فۋنكتسيا. «جول تەحنيكاسىن پايدالانۋ جانە جوندەۋ» كاسىبي ستاندارتىنا 4-قوسىمشا كس بىرلىكتەرىنىڭ سيپاتتاماسى 1-كەستە 1. «باس مەحانيك» ەڭبەك قىزمەتىنىڭ (كاسىبىنىڭ) ءتۇرى شيفر ەڭبەك زاتتارى ەڭبەك قۇرالدارى مىندەتتەر شەبەرلىگى جانە داعدىلارى ءبىلىمى 1 ف مەحانيكالىق قۇرالدار, كولىكتەر جانە مەحانيزمدەر نورماتيۆتىك جانە نەگىزگى قۇجاتتار 1-1 م جول ارالىعىندا مەحانيكالىق قۇرالداردى جوندەۋ جانە كۇتىم جاساۋ, پايدالانۋ, باسقارۋ بويىنشا قىزمەت كورسەتۋ پەرسونالىن وقىتۋ,جانار-جاعارمايلى ماتەريالداردى دۇرىس شىعىنداۋ بويىنشا تالاپ جۇرگىزۋ. مەحانيزمدەر مەن كولىكتەرگە كۇتىم باعاسىن تومەندەتۋ بويىنشا شارالاردى جۇرگىزۋ مەحانيكالىق جابدىقتاردى جوندەۋ مەن كۇتۋ, پايدالانۋ, باسقارۋ بويىنشا شەشىم قابىلداۋ داعدىلارى. قىزمەت كورسەتەتىن قىزمەتكەرلەردىڭ قىزمەتىن وزىندىك باسقارۋ داعدىسى «قازاقستان تەمىر جولى» ۇلتتىق كومپانياسى» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ جارعىسى. ىسكەرلىك ادەبى كودەكسى, كورپوراتيۆتىك باسقارۋ كودەكسى, «قازاقستان تەمىر جولى» ۇلتتىق كومپانياسى» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ لوكالدى اكتىلەرى, مەنەدجمەنت ساپاسىنىڭ جۇيەسىنىڭ تالاپتار (قۇجاتتار), تەمىرجولدارىندا سيگنال بەرۋ, جول جۇمىستارىن جۇرگىزۋ كەزىندە پوەزد قوزعالىسىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ. جۇيەلىك تالداۋ ادىستەمەسى جانە كاسىبي جاعدايلاردى جوبالاۋ, ماشينا پاركىن پايدالانۋ مەن جوندەۋ كەزىندەگى باسشىلىق شەشىمدەردى قابىلداۋ تاسىلدەرى, جول قۇرال-سايماندارىن دايىنداۋ جانە جابدىقتى كاپيتالدى جوندەۋ, جاڭا مەحانيزمدەردى ەنگىزۋ مەن جول جۇمىستارىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن تەحنولوگيالىق پروتسەسستەردى جاساۋ, جانە جول شارۋاشىلىعىنداعى جۇمىس تاسىلدەرى مەن ادىستەرى تۋرالى ءبىلىم كولىكتەر جانە مەحانيزمدەر ەڭبەكتى قورعاۋ بويىنشا نورماتيۆتىك قۇجاتتار 1-2 م مەحانيزمدەر مەن كولىكتەردى پايدالانۋ جانە شەبەرلىك جول قاشىقتىق-تارىنداعى تەحنيكا قاۋىپسىزدىگىن جانە ەڭبەكتى قورعاۋدى ارتتىرۋ جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋ تەحنيكا قاۋىپسىزدىگى مەن ەڭبەك قورعاۋ تۋرالى ءنورماتيۆتى قۇجاتتاردى جۇمىستا قولدانۋى بويىنشا شەشىم قابىلداۋ داعدىلارى جول كولىكتەرى جانە درەزينالار تەحنيكالىق وقىتۋ بويىنشا ماتەريالدار 1-3 م درەزينا جۇرگىزۋشىلەرى مەن جول كولىكتەرىنىڭ مەحانيكتەرىمەن تەحنيكالىق وقۋ بويىنشا ساباق جۇرگىزۋ تەحنيكالىق وقۋ وتكىزۋ بويىنشا شەشىم قابىلداۋ داعدىلارى. درەزينالار مەن جول كولىكتەرىندەگى جۇمىس كەزىندەگى باعىنۋشىلار قىزمەتىن وزىندىك باسقارۋ داعدىسى 2 ف جول كولىكتەرى نىسانداردى تەحنيكالىق كۋالاندىرۋ جانە تىركەۋ 2-1 كولىكتىڭ قاۋىپسىز جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋ, ۋاقتىلى نىسانداردى تەحنيكالىق كۋالاندىرۋ مەن تىركەۋ جانە جول كولىگىن جىل سايىن تەحنيكالىق تەكسەرۋمەن قامتامسىز ەتۋ جول كولىگىندەگى اقاۋلاردى, تەحنيكالىق كۇيىن انىقتاۋ بويىنشا شەشىم قابىلداۋ داعدىلارى موتورلى-رەلستىك كولىك, جول كولىكتەرى جانە مەحانيزمدەر, درەزينا جوندەۋ تسيكلىنىڭ كەستەسى, جول كولىكتەرىن قابىلداۋ بويىنشا قۇجاتتار 2-2 م كولىكتەر جانە مەحانيزمدەر, موتورلى-رەلستىك كولىكتى جوندەۋ تسيكلىنىڭ كەستەسىن قۇراستىرۋ جانە ىستەۋ,ورىندالۋىن ءاردايىم تەكسەرۋ. سايكەس تەحنيكالىق قۇجاتتاردى قۇراستىرۋمەن قاشىقتىققا كەلگەن, مەحانيزمدەردى سىناقتاۋ جانە قابىلداۋ. جول كولىكتەرى جانە مەحانيزمدەر, درەزينالاردىڭ ساپالى جوندەلۋىن قاداعالاۋ. جول كولىكتەرىن قابىلداۋ جانە زاۋىت جوندەۋىنەن وتكەن اۆتودرەزينالاردى زاۋىتتارى نەمەسە باسقا دا جوندەۋ ۇيىمدارىنىڭ ساپاسىز جوندەۋى كەزىندە نارازىلىق اكتىسىن تولتىرۋ ءارتۇرلى جۇمىستار ىستەۋ بويىنشا شەشىم قابىلداۋ داعدىلارى. مەحانيزمدەر, كولىكتەر, موتورلى-رەلستىك كولىكتەردەگى جۇمىس كەزىندە باعىنۋشىلار قىزمەتىن وزىندىك باسقارۋ داعدىسى كولىكتەر, مەحانيزمدەر, ەلەكترو-قۇرالدار تەحنيكالىق قۇرالدار 2-3 م قاشىقتىقتا ورنالاسقان كولىك جانە مەحانيزمدەردىڭ ساقتالۋى مەن دۇرىس تەحنيكالىق پايدالانىلۋىن قاداعالاۋ. توڭىرەكتەگى جانە شەبەرحاناداعى ەلەكتر قۇرالدارى مەن مەحانيزمدەر, كولىكتەردىڭ جۇمىسىن ەسەپتەۋ جانە جوسپارلاۋ ءارتۇرلى جۇمىستار ىستەۋ ءۇشىن ەلەكتر قۇرالدار جانە مەحانيزمدەر, كولىكتەردەگى جۇمىس كەزىندە باعىنۋشىلار قىزمەتىن وزىندىك باسقارۋ داعدىسى 3 ف كولىكتەر, مەحانيزمدەر مەن جابدىقتار, قوسىمشا بولىكتەر, جانارمايلى-مايلاناتىن جانە سۇرتەتىن ماتەريالدار, جول قۇرال-سايماندارى تەحنيكالىق كۇي مەن كەمشىلىك تىزىمدەمە اكتىلەرى. جابدىقتار مەن كولىك پاركىن پايدالانۋ جانە جوندەۋ بويىنشا ەسەپتەمە. جول قۇرال-سايماندا-رىن دايىنداۋ جانە جابدىق-تاردىڭ ءوندىرۋ-كۇردەلى جوندەۋىنە كەلىسىم- شارت 3-1 م كولىكتەر جانە مەحانيزمدەردى پايدالانۋ جانە ورنالاستىرۋ بويىنشا, جول جۇمىستارىن وندىرۋگە ارنالعان تەحنولوگيالىق پروتسەسستەردى قۇراستىرۋعا قاتىسۋ. تەحنيكالىق بيۋللەتەندەرمەن ۇسىنىلعان جاڭا مەحانيزمدەردى ەنگىزۋ جانە تەمىرجولداعى جۇمىس تاسىلدەرى مەن ادىستەر, ونەرتابىستىق پەن ويلاپ تاپقىشتىق ۇسىنىمداردى ەنگىزۋ جول شارۋاشى-لىعىنداعى جۇمىس ءۇشىن تەحنولوگيالىق پروتسەسستەردى قۇراستىرۋ بويىنشا شەشىم قابىلداۋ داعدىلارى 3-2 م كولىكتەر, مەحانيزمدەردى جوندەۋگە ارنالعان تەحنيكالىق كۇي مەن كەمشىلىك تىزىمدەمەسى اكتىلەرىن قۇراستىرۋ. جابدىقتارعا جانە كەرەكتى قوسىمشا بولىكتەرگە سۇرانىم, جانارمايلى-مايلاناتىن جانە سۇرتەتىن ماتەريالداردى ىسكە اسىرۋ جانە پايدالانۋدى قاداعالاۋ. كولىك, مەحانيزمدەر اقاۋلارى سەبەبىن تالداۋ جانە جويۋ. سايكەس ۇيىمدارعا ۋاقتىلى جەتكىزۋ جانە جابدىقتار مەن كولىك پاركىن پايدالانۋ جانە جوندەۋ بويىنشا ەسەپتەمەنى ساپالى قۇراستىرۋمەن قامتاماسىز ەتۋ. جول قۇرال-سايماندارىن دايىنداۋ جانە جابدىقتاردىڭ ءوندىرۋ-كۇردەلى جوندەۋىنە كەلىسىم شارتتى جانە تاپسىرىستاردى راسىمدەۋ ءارتۇرلى جۇمىستار ىستەۋى ءۇشىن جولدىق جابدىقتار جانە مەحانيزمدەر, كولىكتەردەگى جۇمىس كەزىندە باعىنۋشىلار قىزمەتىن وزىندىك باسقارۋ داعدىسى كولىكتەر, مەحانيزمدەر مەن جابدىقتار ماشينا-لاردى, مەحانيزم-دەردى جانە جابدىق-تاردىڭ الدىن الا جوسپارلى كەستەسى جانە جۇمىستار-دىڭ كۇنتىزبەلىك, ايلىق جانە جىلدىق جوس­پارى 3-3 م ماشينالاردى, مەحانيزمدەردى جانە جابدىقتاردىڭ الدىن الا جوسپارلى كەستەسىن جانە جۇمىستاردىڭ كۇنتىزبەلىك, ايلىق جانە جىلدىق جوسپارىن ازىرلەۋ جانە ولاردىڭ ورىندالۋىن تىركەۋ ءارتۇرلى جۇمىستار ىستەۋ ءۇشىن جولدىق جابدىقتار جانە مەحانيزمدەر, كولىكتەردەگى جۇمىس كەزىندە باعىنۋشىلار قىزمەتىن وزىندىك باسقارۋ داعدىسى 2-كەستە 2. «سبش 5-دەڭگەيىندەگى «ماشينا مەن مەحانيزمدەردى پايدالانۋ جانە جوندەۋ شەبەرى» ەڭبەك قىزمەتىنىڭ (كاسىبىنىڭ) ءتۇرى شيفر ەڭبەك زاتتارى ەڭبەك قۇرالدارى مىندەتتەر شەبەرلىگى جانە داعدىلارى ءبىلىمى 1 ف كولىكتەر, مەحانيزمدەر مەن جابدىقتار, الەكتر قوندىر-عىلارى ءنورماتيۆتى جانە نەگىزگى قۇجاتتار 1-1م تپە قاتال ساقتاۋى بويىنشا درەزينالاردىڭ جۇرگىزۋشىلەرى جانە باسقا ماشينالار مەحانيكتەردى تالاپ, تەمىرجولداعى مانەۆرلىك جۇمىس جانە پوەزد قوزعالىسى بويىنشا نۇسقاۋلىقتار, جول جۇمىستارىن جۇرگىزۋ كەزىندە پوەزد قوزعالىسىن قاۋىپسىزدىكپەن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا تالاپتار, جابدىقتار مەن ەلەكتر قوندىرعىلار, ماشينالاردى, مەحانيزمدەردى پايدالانۋ كەزىندەگى تەحنيكالىق قاۋىپسىزدىك جانە ءساتسىز جاعدايلار مەن جاراقاتتانۋشىلىق پەن كۇرەس ءۇشىن شارالار وتكىزۋ ەلەكتر قوندىرعىلار جانە مەحانيزمدەر, جابدىقتار مەن ماشينالارداعى جۇمىس كەزىندە باعىنۋشىلاردىڭ لاۋازىمىن تۇزەۋ جانە باقىلاۋ تەمىرجولدى تەحنيكالىق پايدالانۋ, تەمىرجولداردا مانەۆرلىك جۇمىس پەن پوەزدار قوزعالىسى بويىنشا, تەمىرجولداردا سيگنال بەرۋ بويىنشا, جولدىق جۇمىستارىن جۇرگىزۋ كەزىندە پوەزد قوزعالىسىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا, جولدىڭ قازىرگى كۇتىمى بويىن شا جانە جول مەن قۇرىلىس دەپارتامەنتى باسشىلىعى تۋرالى ءبىلىم. جۇيەلىك تالداۋ مەتودولوگياسى جانە كاسىبي جاعدايلاردى جوبالاۋ, ماشينا پاركىن پايدالانۋ مەن جوندەۋ كەزىندەگى تەمىرجول كولىگى تەمىرجول كولىگى بويىنشا جول بەتتەرى 1-2 م ورناتىلعان نورمالار مەن باعالار بويىنشا جۇمىسشىلارعا كيىم بەرۋ جانە دە تەمىرجول كولىگى بويىنشا جولدىق بەتتەر جاساقتارمەن, جولدىق بەتتەرمەن جۇمىس كەزىندە شەشىم قابىلداۋ جانە تالداۋ, وزىندىك تالداۋ داعدىلارى كولىكتەر, مەحانيزمدەر ەڭبەك قورعاۋ بويىنشا قۇجاتتار 1-3 م ماشينالار مەن مەحانيزمدەردى جوندەۋ, پايدالانۋ كەزىندە جانە جولدىڭ شەبەرلىك قاشىقتىقتاعى تەحنيكا قاۋىپسىزدىگى مەن ەڭبەك قورعاۋدى جاقسارتۋ بويىنشا جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋ ماشينالار مەن مەحانيزمدەردى پايدالانۋ جانە جوندەۋ كەزىندە جانە شەبەرحانا باعىنۋشىلاردىڭ لاۋازىمىن تۇزەۋ جانە باقىلاۋ باسشىلىق شەشىمدەردى قابىلداۋ تاسىلدەرى, جولدىق قۇرال-سايماندى دايىنداۋ جانە جابدىقتى كاپيتالدى جوندەۋ, جاڭا مەحانيزمدەردى ەنگىزۋ مەن جولدىق جۇمىستاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن تەحنولوگيالىق پروتسەستەردى جاساۋ, جانەدە جولدىق شارۋاشىلىقتاعى جۇمىس تاسىلدەرى مەن ادىستەرى تۋرالى ءبىلىم 2 ف موتورلى-رەلستىك كولىك, جول–قۇرىلىس ماشينالارى مەن مەحانيزم-دەرى, كومپرەس-سورلىق قوندىرعىلار ماشينالار مەن مەحانيزمدەردى پايدالانۋ بويىنشا باسشىلىق 2-1 م قاشىقتىقتا ورنالاسقان كومپرەسسورلىق قوندىرعىلار, مەحانيزمدەر مەن جول-قۇرىلىس ماشينالارى, موتورلى-رەلستىك كولىكتىڭ اپاتسىز جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋ ءارتۇرلى جۇمىستار ىستەۋى ءۇشىن كومپرەسسورلىق قوندىرعىلار, جولدىق, قۇرىلىس ماشينالارى مەن مەحانيزمدەر, موتورلى-رەلستىك كولىكتەردىڭ جۇمىسى كەزىندە باعىنۋشىلاردىڭ لاۋازىمىن تۇزەۋ جانە باقىلاۋ جول ماشينالارى جانە اۆتودرەزينالار, ستانوكتى جانە ۇستالى-پرەستى جابدىقتار تەحنيكالىق كۇي جانە كەمشىلىكتى تىزىمدەمەلەر اكتىلەرى. نارازىلىق اكتىسى 2-2 م جول ماشينالارى جانە اۆتودرەزينالاردى قابىلداۋ, باسقا دا جوندەۋ ۇيىمدارىنا نەمەسە زاۋىتتىق جوندەۋدەن, زاۋىتتارعا قابىلداۋ ءۇشىن شىعۋ, ساپاسىز جوندەۋ كەزىندە نارازىلىق اكتىسىن راسىمدەۋ. ورناتىلعان مەرزىمدەردە پايدالانۋعا الىناتىن ستانوكتى جانە ۇستالى-پرەسستىك جابدىقتى ەنگىزۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءارتۇرلى جۇمىستار ىستەۋى ءۇشىن ۇستالى-پرەستىك جابدىقتار مەن ستانوكتى جۇمىستارى جانە اۆتودرەزينالار, جولدىق ماشينالاردىڭ جۇمىسى كەزىندە باعىنۋشىلاردىڭ لاۋازىمىن تۇزەۋ جانە باقىلاۋ 3 ف جابدىق-تاردىڭ بولشەكتەرى, جانارماي, مايلاناتىن, سۇرتەتىن جانە تاعى باسقا. ماتەريالدار, ماشينالار, مەحانيزم-دەر, تەت (تەحنيكا- لىق-ەكونو- ميكالىق توپشىلاۋ) جابدىقتار مەن مەحانيزمدەر, ماشينالاردى جوندەۋ مەن ەسەپتەن شىعارۋ ءۇشىن تەحنيكالىق كۇي جانە كەمشىلىكتى تىزىمدەمەلەر اكتىلەرى, سۇرانىمدار 3-1 م جولدىق مەحانيزمدەر مەن ماشينالارداعى رەتتەۋشىمەن بىرگە تەحنيكالىق كۇي اكتىسىن, ماشينالاردى, مەحانيزمدەردى جوندەۋ مەن ەسەپتەن شىعارۋ ءۇشىن جانە كەمشىلىكتى تىزىمدەمەلەر اكتىلەرىن قۇراستىرۋ, تەت بويىنشا شىعىندار تۋرالى مالىمدەمە جيناۋ مەن ەسەپ-قيساپ جۇرگىزۋ, بولشەكتەر, جابدىقتارعا, شەبەرحاناعا كەرەك ماتەريالدار سۇرانىمى, جانارماي, مايلاناتىن, سۇرتەتىن جانە باسقا ماتەريالدار. ماشينا مەن مەحانيزمدەردىڭ تەحنيكالىق كۇيىندەگى اقاۋلىقتاردى انىقتاۋ كەزىندەگى شەشىم قابىلداۋ جانە تالداۋ داعدىلارى ماشينالار, مەحانيزمدەر جانە جابدىقتار جابدىقتار مەن مەحانيزمدەر, ماشينالاردىڭ تەحنيكالىق كۇي اكتىلەرى 3-2 م ونەرتاپقىشتىق ۇسىنىستاردى كىرگىزۋ, ويلاپ تاپقىشتار مەن ونەرتاپقىشتارعا تەحنيكالىق كومەك كورسەتۋ ويلاپ تاپقاندار مەن ونەرتاپقىشتاردىڭ لاۋازىمىن تۇزەۋ جانە باقىلاۋ ماشينالار, مەحانيزمدەر جانە جابدىقتار ماشينالار مەن مەحانيزمدەردى پايدالانۋ جانە جوندەۋ بويىنشا ەسەپتەمە 3-3 م شەبەرحانالار بويىنشا ورناتىلعان ەسەپتەمەنى بارلىعىن ۋاقتىلى بەرۋ مەن قۇرۋ, دۇرىس جۇرگىزۋ, جابدىقتار, ماشينا مەن مەحانيزمدەردىڭ جۇمىسىنىڭ ەسەپ-قيساپ, جوسپارلاۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءارتۇرلى جۇمىستار ىستەۋى ءۇشىن مەحانيزم-دەر,جابدىقتار مەن ماشينالارداعى جۇمىسى كەزىندە باعىنۋشىلاردىڭ لاۋازىمىن تۇزەۋ جانە باقىلاۋ 3-كەستە 3. سبش 5-دەڭگەيىندەگى «جول كولىگى باسشىسى» ەڭبەك قىزمەتىنىڭ (كاسىبىنىڭ) ءتۇرى شيفر ەڭبەك زاتتارى ەڭبەك قۇرالدارى مىندەتتەر شەبەرلىگى جانە داعدىلارى ءبىلىمى 1 ف جول ماشيناسى نورماتيۆتىك جانە بازالىق قۇجاتتار 1-1 م جولدىڭ قازىرگى كۇتىمى جانە جوندەۋ كەزىندەگى باللاستىق جۇمىستار جانە ۇساق تاستاردى تازالاعىش, وڭدەگىش, تەگىستەۋىش, جاپسىرعىش, تۇزەتەتىن جۇمىستاردى ورىنداۋ كەزىندەگى, قىزمەت كورسەتەتىن جولدىق ماشيناعا, بريگادانى باسقارۋدى جۇزەگە اسىرادى. جۇمىسكەرلەردى جۇمىس ورىندارى بويىنشا ورنالاس- تىرۋ جانە ونى ماقساتتى پايدالانۋ جول ماشيناسى مەن مەحانيزمدەرىمەن جولدىڭ قازىرگى كۇتىمى مەن جوندەۋى كەزىندە, جولدىق ماشيناعا قىزمەت كورسەتۋ كەزىندەگى شارتتاردى قۇرۋ مەن شەشىمدەردى قابىلداۋ, وزىندىك تالداۋ, تالداۋ داعدىلارى جول ماشيناسى باستىعىنىڭ جۇمىسىن رەتتەۋ كونسترۋكتيۆتىك ەرەكشەلىكتەر, ماشينانىڭ قۇرىلعىسى, ماشينانى جوندەۋ جانە پايدالانۋ, ماشينالاردى پايدالانا وتىرىپ جولدىق جۇمىستاردى ءوندىرۋ تەحنولو- گيا­سى, تەمىرجولدى تەحنيكالىق پايدالانۋ; تەمىرجولدىعى مانەۆرلىك جۇمىستار جانە پوەزد قوزعالىسى, مىندەتتەر شەڭبەرى بويىنشا تەمىرجولداعى سيگنال بەرۋ, جولدىق جۇمىستاردى ىسكە اسىرۋ كەزىندە پوەزد قوزعالىسىنىڭ قاۋىپسىزدىگى, جازىمدى وقيعانى ەسەپكە الۋ جانە تەكسەرۋ ءتارتىبى, تەمىرجول كولىكتەرىندەگى وندىرۋمەن بايلانىستى, ماتەريالداردىڭ شىعىن نورمالارى, ارنايى كيىم بەرۋ; ەكونوميكا نەگىزدەرى, ەڭبەكتى ۇيىمداستىرۋ, ءوندىرۋ جانە باسقارۋ; ەڭبەك زاڭى نەگىزدەرى;ىشكى ەڭبەك تارتىپتەمە. تەمىرجول كولىگىنىڭ جۇمىسشى-لارىنىڭ دەمالىس ۋاقىتى مەن جۇمىس ۋاقىتى جايلى;ورتتىك قاۋىپسىزدىك جانە وندىرىستىك سانيتاريا, تەحنيكا قاۋىپسىزدىگى, ەڭبەك قورعاۋ نورمالارى. جۇيەلىك تالداۋدىڭ ءادىسناماسى جانە كاسىپتىك جاعدايلاردى جوبالاۋلار, تەحنولوگيالىق پروتسەستەردى ۇستانۋ جانە ورىندالىپ جاتقان جۇمىستىڭ ساپاسىن انىقتاۋ كەزىندە ماشينانى تەحنيكالىق دۇرىس پايدالانۋ جانە اپاتسىز, ۇزدىكسىز جۇمىستارىن ورىنداۋ كەزىندە باسقارۋشىلىق شەشىمدەردى قابىلداۋ تاسىلدەرى تۋرالى ءبىلىم نورماتيۆتىك جانە بازالىق قۇجاتتار تەحنيكالىق وقۋ بويىنشا ماتەريالدار 1-2 م تەحنيكالىق بىلىمدەرىن دەڭگەيىن جوعارىلاتۋ بويىنشا جۇمىسشىلارعا وندىرىستىك نۇسقاۋلىق, تەحنيكالىق وقۋ وتكىزۋ جانە ۇيىمداستىرۋ تەحنيكالىق بىلىمدەرىن دەڭگەيىن جوعارىلاتۋ بويىنشا جۇمىسشىلارعا وندىرىستىك تالاپتى, تەحنيكالىق وقۋدى وتكىزۋ كەزىندەگى شارتتاردى قۇرۋ مەن شەشىمدەردى قابىلداۋ, وزىندىك تالداۋ, تالداۋ داعدىلارى 2 ف جول ماشيناسى قۇرال-سايماندار, قۇرىلعىلار, قوسىمشا بولشەكتەر جانە ماتەريالدار 2-1 م تەحنولوگيالىق پروتسەسستى ۇستانۋ جانە ىستەلەتىن جۇمىستىڭ ساپاسىن ەسەپكە الۋ.ماشينانى جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ مولشەرىن انىقتاۋ. قۇرال-سايماندار, قۇرىلعىلار, قوسىمشا بولشەكتەر جانە ماتەريالدارمەن جۇمىس ورىندارىن ۋاقتىلى جابدىقتاندىرۋدى باقىلاۋ ىستەلەتىن جۇمىستىڭ ساپاسىن انىقتاۋ كەزىندەگى شارتتاردى قۇرۋ مەن شەشىمدەردى قابىلداۋ, وزىندىك تالداۋ, تالداۋ داعدىلارى پوەزد قوزعالىسىنىڭ گرافيگى 2-2 م ماشينانى تەحنيكالىق دۇرىس پايدالانۋ جانە اپاتسىز, ۇزدىكسىز, جۇمىستاردى ورىنداۋ كەزىندە پوەزد قوزعالىسىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋى., ونىڭ جۇمىسقا دايىندىعىن تەكسەرۋ جول ماشيناسى مەن مەحانيزمدەرىمەن جۇمىسى كەزىندەگى شارتتاردى قۇرۋ مەن شەشىمدەردى قابىلداۋ, وزىندىك تالداۋ, تالداۋ داعدىلارى 3 ف جول ماشيناسى جانارماي-ەنەرگەتيكالىق جانە باسقا ماتەريالدى رەسۋرستار 3-1 م جانارماي-ەنەرگەتيكالىق جانە باسقا ماتەريالدى رەسۋرستاردى شىعىن ۇنەمدىلىگىن باقىلاۋ جانارماي-ەنەرگەتيكالىق جانە باسقا ماتەريالدى رەسۋرستاردى شىعىن ۇنەمدىلىگى كەزىندەگى شارتتاردى قۇرۋ مەن شەشىمدەردى قابىلداۋ, وزىندىك تالداۋ, تالداۋ داعدىلارى ماشينا جۇمىسىنىڭ گرافيگى, جىلدىق, كۆارتالدىق, ايلىق جوسپارلار 3-2 م ماشينا جۇمىسىنىڭ گرافيگى, جىلدىق, كۆارتالدىق, ايلىق جوسپارلار كەلىسىم مەن ازىرلەۋگە قاتىسۋ.بەكىتىلگەن قۇجاتتاردى ۋاقىتتىلىق راسىمدەۋ جانە دۇرىستىعىن قامتاماسىز ەتۋ ماشينا جۇمىسىنىڭ گرافيگى, جىلدىق, كۆارتالدىق, ايلىق جوسپارلاردى ورىنداۋ مەن ازىرلەۋ كەزىندەگى شارتتاردى قۇرۋ مەن شەشىمدەردى قابىلداۋ, وزىندىك تالداۋ, تالداۋ داعدىلارى 4-كەستە 4. «سبش 2-دەڭگەيىندەگى «كومپرەسسورلىق قوندىرعىنىڭ ءماشينيسى» ەڭبەك قىزمەتىنىڭ (كاسىبىنىڭ) ءتۇرى شيفر ەڭبەك زاتتارى ەڭبەك قۇرالدارى مىندەتتەر شەبەرلىگى جانە داعدىلارى ءبىلىمى 1 ف ستاتسيونارلى كومپرەسسورلەر مەن تۋربوكومپرەس-سورلەر باسقارۋ ءپۋلتى, مەحانيزم-دەردى مايلاۋ ءۇشىن ماي, باقىلاۋ-ولشەۋىش اسپاپتار 1-1 م ءارتۇرلى قوزعالتقىشتاردان كەلتىرەتىن قاۋىپسىز گازدارمەن جۇمىس ۋاقىتىنداعى ارقايسىسى 5 م3/مين كە دەيىنگى بەرۋمەن 1 مپا (10 كگس/سم2) قىسىمى بار, ستاتسيونارلى كومپرەسسورلەر مەن تۋربوكومپرەسسورلەرگە قىزمەت كورسەتۋ, ىسكە قوسۋدى جۇزەگە اسىرۋ, كومپرەسسورلاردىڭ توقتاۋى مەن رەتتەۋىن ىسكە اسىرۋ ەلەكتر قوزعالتقىشتارمەن جانە العاشقى ماشينالارمەن, پورشەندىك كومپرەسسورلارمەن نۇسقاۋلار نەگىزىندە جۇمىس ءتاسىلىن تاڭداۋ پورشەندىك كومپرەسسورلار, بۋ ماشينالارى مەن ەلەكتر قوزعالتقىشتاردىڭ ارەكەت ءپرينتسيپى. سايكەس اۋا تەمپەراتۋراسى جانە ساتىلار بويىنشا جۇمىس قىسىمى. قىزىپ كەتۋدى بولدىرماۋ جانە جويۋ بويىنشا شارالار, قىزمەت كورسەتىلەتىن توراپتى-اگرەگاتتاردىڭ ۇيعارىندى قىزۋ تەمپەراتۋراسى. مەحانيزمدەردى مايلاۋ ءۇشىن قولدانىلاتىن ماي تۇرلەرى مەن سورتتارى. اۆتوماتيكالىق باسقارۋ مەن باقىلاۋ-ولشەۋىش اسپاپتاردى قولدانۋ تاسىلدەۋ مەن بەلگىلەۋلەرى 3 ف كومپرەس-سورلار, ماشينالار مەن مەحانيزمدەر ەسەپ-قيساپتى-تەحنيكالىق قۇجاتتاما 3-1 م كومپرەسسورلار, ماشينالار مەن مەحانيزمدەردىڭ جۇمىستارى جايلى ەسەپتەمە-تەحنيكالىق قۇجاتتامالارىن جۇرگىزۋ قىزمەت كورسەتىلەتىن ماشينا مەن مەحانيزمدەر, كومپرەسسورلار جۇمىسى جايلى ەسەپتەمە-تەحنيكالىق قۇجاتتامالارىن جۇرگىزۋ كەزىندە وزىندىك تۇزەلەۋ جانە وزىندىك باقىلاۋ داعدىلارى كومپرەسسورلىق ستانتسيانىڭ قۇبىرلارى سحەمالار جايلى بازالىق ءبىلىم كومپرەس-سورلار, ماشينالار مەن مەحانيزمدەر تەحنولو-گيالىق پروتسەستەر, بۇيىمدى ءوندىرۋ مەن جاساۋ 3-2 م تەحنولوگيالىق پروتسەستەر جانە بۇيىمدى ءوندىرۋدى رەتتەۋ قۇبىرلارمەن جۇمىسى كەزىندەگى وزىندىك تۇزەلەۋ جانە وزىندىك باقىلاۋ داعدىلارى كومپرەسسورلىق ستانتسيانىڭ قۇبىرلارى سحەمالار جايلى بازالىق ءبىلىم كومپرەس-سورلىق ستانتسيانىڭ جابدىعى جابدىقتى جوندەۋگە ارنالعان اقاۋلىق تىزىمدەمە 3-3 م كومپرەسسورلىق ستانتسيانىڭ جابدىعىن جوندەۋدىڭ اقاۋلىق تىزىمدەمەسىن قۇراستىرۋ قوزعالتقىشتار مەن كومپرەسسورلار جۇمىسىندا اقاۋلىقتاردى جويۋ جانە بولدىرماۋ بويىنشا نۇسقاۋلار نەگىزىندە جۇمىس ءتاسىلىن تاڭداۋ قوزعالتقىشتار مەن كومپرەسسورلار جۇمىسىندا اقاۋلىقتاردى جويۋ جانە بولدىرماۋ تاسىلدەرى جايلى بازالىق ءبىلىم   5-كەستە 5. «سبش 3-دەڭگەيىندەگى «كومپرەسسورلىق قوندىرعىنىڭ ءماشينيسى» ەڭبەك قىزمەتىنىڭ (كاسىبىنىڭ) ءتۇرى شيفر ەڭبەك زاتتارى ەڭبەك قۇرالدارى مىندەتتەر شەبەرلىگى جانە داعدىلارى ءبىلىمى 1 ف ستاتسيونارلىق كومپرەسسورلەر مەن تۋربوكومپرەسسورلەر باسقارۋ ءپۋلتى, مەحانيزمدەردى مايلاۋ ءۇشىن ماي, باقىلاۋ-ولشەۋىش اسپاپتار 1-2 م ءارتۇرلى قوزعالت-قىشتاردان كەلتىرەتىن قاۋىپسىز گازدارمەن جۇمىس ۋاقىتىنداعى ارقايسىسى جوعارى 5 م3/مين دەن 100 م3/مين دەيىنگى بەرۋمەن 1 مپا (10 كگس/سم2) جانە ارقايسىسى 5 م3/مين كە دەيىنگى بەرۋمەن 1 مپا (10 كگس/سم2) قىسىمى بار, ستاتسيونارلى كومپرەسسورلارمەن تۋربوكوم-پرەسسورلارعا قىزمەت كورسەتۋ پورشەندىك كومپرەسسورلار, تۋربوكومپرەسسورلار, ىشتەن جاناتىن قوزعالتقىشتار, بۋ ماشينالارى, ەلەكتر قوزعالتقى-شتاردىڭ جۇمىس ىستەۋ تاسىلدەرىن دەربەس انىقتاۋ پورشەندىك كومپرەسسورلار, تۋربوكومپرەسسورلار, ىشتەن جاناتىن قوزعالتقىشتار, بۋ ماشينالارى, ەلەكتر قوزعالتقىشتاردىڭ قۇرىلىسى جانە ولاردىڭ تەحنيكالىق سيپاتتامالارى مەن قىزمەت كورسەتۋ تۋرالى ءبىلىم. تەرموديناميكا مەن ەلەكتروتەحنيكا نەگىزدەرى. كومپرەسسورلار جۇمىسى كەزىندە پايدا بولاتىن گازداردىڭ قاسيەتتەرى ستاتسيونارلىق كومپرەسسورلەر مەن تۋربوكومپرەسسورلەر باسقارۋ ءپۋلتى, مەحانيزمدەردى مايلاۋ ءۇشىن ماي, باقىلاۋ-ولشەۋىش اسپاپتار 1-3 م ءارتۇرلى قوزعالتقىش-تاردان كەلتىرەتىن قاۋىپسىز گازدارمەن جۇمىس ۋاقىتىنداعى ارقايسىسى 100 م3/مين دەن 500 م3/مين دەيىنگى جوعا