قازاقستانداعى ءدىني احۋالدى تۇراقتى دەپ ايتۋعا جەتكىلىكتى نەگىز بار. سوڭعى مالىمەتتەر بويىنشا, ەلىمىزدە 18 كونفەسسيانى قۇرايتىن 3449 ءدىني بىرلەستىك قىزمەت اتقارادى. بۇل 2011 جىلعى كورسەتكىشتەن اناعۇرلىم از. سەبەبى, «ءدىني قىزمەت جانە ءدىني بىرلەستىكتەر تۋرالى» زاڭ تالاپتارىنا سايكەس, ءدىني بىرلەستىكتەر قايتا تىركەۋدەن وتكىزىلىپ, قازاقستاننىڭ كونفەسسيالىق كەڭىستىگى رەتكە كەلتىرىلدى.
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى جولداۋىندا ەلدىڭ داستۇرلەرى مەن مادەني نورمالارىنا سايكەس كەلەتىن ءدىني سانا قالىپتاستىرۋىمىز قاجەتتىگىن اتاي كەلىپ, ءدىندى زايىرلى قوعامىمىزدىڭ اجىراماس بولىگى رەتىندە باعالادى. سوندىقتان, ەلىمىزدەگى ءدىني قاتىناستاردى ودان ءارى دامىتۋعا قۇزىرلى مەملەكەتتىك مەكەمەلەر, قوعامدىق ۇيىمدار مەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ارقاشان مۇددەلىلىك تانىتادى.
بۇل ورايدا, وتكەن جۇمادا بۋرابايدا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءدىن ىستەرى اگەنتتىگى مەن «ۇلاعات» مادەنيەت جانە دامۋ قورى بىرلەسىپ وتكىزگەن «حالىقتىڭ ءدىني ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ بويىنشا اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگى» تاقىرىبىنداعى رەسپۋبليكالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسياسىنىڭ تالىمدىك ماڭىزى زور بولعاندىعىن اتاپ كورسەتكىمىز كەلەدى. ونىڭ جۇمىسىنا اگەنتتىك باسشىلىعى مەن قىزمەتكەرلەرى, استانا جانە الماتى قالالارىنىڭ, وبلىستاردىڭ ءدىن ىستەرى باسقارمالارىنىڭ باسشىلارى, ايماقتىق اقپاراتتىق-ناسيحات توپتارىنىڭ مۇشەلەرى, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار مەن باق وكىلدەرى قاتىستى.
ءدىن ىستەرى اگەنتتىگى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى عالىم شويكين كىرىسپە سوزىندە ءدىني قىزمەتتەگى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ باسىم باعىتتارىنا تالداۋ جاساي كەلىپ, اگەنتتىك پەن ءدىني باسقارما تاراپىنان «ءدىن تاقىرىبىن باق-تا جاريالاۋ بويىنشا ادىستەمەلىك ۇسىنىستار» جاسالعاندىعىنا نازار اۋداردى. تىلشىلەر قاۋىمى ءدىني ماسەلەلەردى كوتەرۋ بارىسىندا وسى ۇسىنىستارعا سۇيەنە الادى. بۇل باق ەركىندىگىنە شەكتەۋ قويۋ ەمەس, كەرىسىنشە, سالا وكىلدەرىنىڭ دۇرىس باعىت-باعدار ۇستانىپ, مەملەكەتتىك ساياساتتى دۇرىس ناسيحاتتاۋىنا سەپتىگىن تيگىزەدى.
كونفەرەنتسياعا دايىندىق بارىسىندا رەسپۋبليكالىق جانە ايماقتىق باسپا باسىلىمدارىندا, ەلەكتروندىق اقپاراتتىق قۇرالداردا جانە ينتەرنەت رەسۋرستاردا جاريالانعان ماتەريالدارعا كونتەنت-ساراپتاما ادىسىمەن 116 باق-قا مونيتورينگتىك تالداۋ جۇرگىزىلىپتى. باق بەتتەرىندە جارىق كورگەن ماتەريالداردىڭ سيپاتتىق كورسەتكىشىنە توقتالار بولساق, زايىرلى جانە كونفەسسيالىق اقپارات قۇرالدارىندا جاريالانعان 2000-نان استام ماقالا ءدىن سالاسىنداعى وزەكتى ماسەلەلەرگە ارنالعانى ايتىلدى. اسىرەسە, ساراپتامالىق-تالداۋ ماتەريالدارى كوبەيە تۇسكەن. وندا, نەگىزىنەن ەلدەگى ءدىني احۋالعا, ءدىني ەكسترەميزم مەن لاڭكەستىكتىڭ مۇمكىن قاۋىپتەرىن بولجاۋ مەن تالداۋ, حالىقتىڭ ءدىني-قۇقىقتىق ساۋاتىن كوتەرۋ جولدارىن ىزدەستىرۋدى ارقاۋ ەتكەن تاقىرىپتار كوتەرىلدى.
كونفەرەنتسيادا اقمولا جانە وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى ءدىن ىستەرى باسقارماسىنىڭ باسشىلارى س.ىبىراەۆا مەن ب.جالمۇرزاەۆ, پاۆلودار وبلىسىنداعى «كونفەسسياارالىق قاتىناستاردى تالداۋ جانە دامىتۋ ورتالىعىنىڭ باسشىسى گ.رازدىقوۆا, ءدىن ىستەرى اگەنتتىگى توراعاسىنىڭ كەڭەسشىسى ا.ابدىراسىلقىزى, اگەنتتىكتىڭ باسقارما باسشىسى ءا.جۋانىشپاەۆا, «اقنيەت» قب جەتەكشىسى ا.قيمانوۆ, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوتسەنتى ك.تىشحان جانە س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ اعا وقىتۋشىسى ا.كەنجەەۆتىڭ باياندامالارى تىڭدالدى. وندا باق-تارداعى بەلسەندىلىكتىڭ ارتا تۇسكەندىگى اتاپ وتىلۋىمەن قاتار, ەلدە قالىپتاسقان كونفەسسياارالىق كەلىسىم مەن تۇراقتىلىقتى نىعايتۋ, ءدىن اتىن جامىلعان اعىمدار مەن لاڭكەستىك توپتاردىڭ زياندى ارەكەتتەرىنىڭ الدىن الۋ, ءدىني الاۋىزدىققا جول بەرمەۋ جولىنداعى جۋرناليستىك ىزدەنىستەردى ۇشتاي ءتۇسۋ جونىندە ۇسىنىستار ورتاعا سالىندى.
باسقوسۋدىڭ ەكىنشى ءبولىگىندە ايماقتىق باق جۋرناليستەرىنە ارنالعان سەمينار ۇيىمداستىرىلدى.
باقبەرگەن امالبەك,
«ەگەمەن قازاقستان».
اقمولا وبلىسى.