ەكونوميكا • 09 قاڭتار, 2023

ءوزارا ىنتىماقتاستىق – ەكونوميكا العىشارتى

364 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

قحر شىڭجاڭ ۇيعىر اۆتونوميالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ ارنايى دەلەگاتسياسى جەتىسۋ وبلىسىمەن ارىپتەستىك مەموراندۋمعا قول قويدى. قۇرمەتتى قوناقتارعا ارنالعان دوڭگەلەك ۇستەل وتىرىسىن جۇرگىزگەن وبلىس اكىمى بەيبىت يساباەۆ ەكى ەلدىڭ اراسىن بىرىكتىرگەن ەكونوميكالىق, مادەني, رۋحاني بايلانىستاردى تانىستىرىپ, جەتىسۋ جەرىنىڭ جەتىستىگىن العا تارتتى.

كەلەلى كەزدەسۋدە ءسوز العان شۇار حالىقتىق ۇكىمەتى تور­اعاسىنىڭ ورىنباسارى سۋن حۋنمەي, شۇار حالىقتىق ۇكى­مە­تى سىرتقى ىستەر دەپارتامەنتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى چجان حۋاچجۋن, ءۇرىمشى كەدەن بەكەتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى لان چجەنبين ۇلى جىبەك جولىنىڭ بويىندا جاتقان قازاقستان مەن قىتاي ەلىنىڭ عاسىرلار بويى قالىپتاسقان قارىم-قاتىناسىنىڭ بەرىكتىگىن, ەۋروپاعا اپارار كۇرە جولدىڭ تيىمدىلىگىن اڭگىمەلەپ, ەكىجاقتى ارىپتەستىكتىڭ تيگىزەر پايداسى مەن تابىسىن سالماقتادى.

ب.يساباەۆ وبلىستىڭ الەۋ­مەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا ارنالعان ناقتى جوباسى مەن ينۆەستيتسيالىق مۇمكىندىگىن تانىستىرىپ, اگروونەركاسىپتىك كەشەن, ترانسپورت پەن لوگيستيكا, تۋريزم, بالامالى قۋات كوزدەرى, جەراستى قازبالارى سىندى سالالاردى دامىتۋدىڭ تيىمدىلىگىن العا تارتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, 2030 جىلعا دەيىن جۇزەگە اسۋعا ءتيىس ينۆەستيتسيالىق جوبالاردىڭ قاتارىندا قۇنى 1,6 ترلن تەڭگە بولاتىن 191 جوبا بار. وسى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ 9 مىڭ ادامدى جۇمىسپەن قامتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

قازىر وبلىس اۋماعىندا قحر-دىڭ قاتىسۋىمەن جالپى قۇنى 358,4 ملرد تەڭگە بولاتىن 3 ينۆەستيتسيالىق جوبا جۇزەگە اسىرىلۋدا. قحر-مەن ساۋدا-ساتتىق سالاسىنداعى ارىپتەستىكتى نىعايتقان جەتىسۋ وبلىسى بىلتىر ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا 720,5 ملن دوللاردىڭ تاۋار اينالىمىن وتكىزگەن. سوعان بايلانىس­تى ترانزيتتىك مۇمكىندىگى باسىم ايماق ارقىلى قۇرلىقارالىق «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» اۆتوكولىك جولىنىڭ ءوتۋى ەكى ەل اراسىنداعى ارىپتەستىكتى نىعاي­تۋ­عا سەرپىن بەرەدى. سونداي-اق وبلىستاعى «قورعاس», «دوستىق» كەدەن بەكەتتەرى ارقىلى ەۋروپا ەل­دە­رىنە وتەتىن جۇك تاسى­ما­لى­نىڭ تيىمدىلىگى وراسان. سوعان وراي كەدەن بەكەتتەرى زاماناۋي قۇ­­رىلعىلارمەن جابدىقتالىپ, قىز­مەت كورسەتۋ ساپاسىن ارتتىرىپ كەلەدى.

– ەكى ەلدىڭ ارىپتەستىگىن نىعاي­تۋعا سەپتىگىن تيگىزەتىن سالانىڭ ءبىرى – اگرارلىق سالا, ونىڭ ىشىندە اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن وڭدەۋ ءىسى دەر ەدىم. سول سەبەپتى ءبىز اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن وڭدەۋگە ارنالعان جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرۋگە دايىنبىز, – دەگەن ءوڭىر اكىمى قاجەتتى تەتىكتەردى جۇزەگە اسىرۋ كەرەگىن دە ەسكەرتتى. – دەگەنمەن, ەكسپورتتى جەدەلدەتۋ ءۇشىن «دوستىق» كەدەن بەكە­تىنىڭ اۋماعىنان سىزدەردىڭ ساپا ستاندارتتارىڭىزعا ساي كەلەتىن فيتو-ۆەتەرينارلىق زەرتحانا سالۋدى ۇسىنامىن. بۇگىن ءبىز كرەمني, تەمىر, اككۋمۋلياتوردىڭ قور­عا­­سىندى-قىشقىلدى باتارەيا­لارىن, تەمىر-بەتون ونىمدەرىن, ءمارمار ۇنتاعى مەن تۇيىرشىگىن, قۇراماجەم, ارپا ۋىتىن, كراحمال, بالىق ەكسپورتتاۋعا دايىنبىز. مەنىڭ ايتقاندارىم مۇمكىندىگى باسىم سالالاردىڭ ءبىر بولىگى عانا. سوندىقتان قىتاي كومپانيالارىن ايماعىمىزدىڭ وركەندەۋىنە ينۆەستيتسيا سالۋعا شاقىرامىن. وعان قاجەتتى يندۋستريالىق ايماق تالدىقورعان قالاسىندا تۇر.

ءوز سوزىندە ەكى ەلدىڭ اراسىن­داعى ارىپتەستىكتى نىعايتۋ شارالارى جۇرگىزىلە بەرەتىنىن جەتكىزگەن وبلىس اكىمى الەمدى جايلاعان جۇقپالى دەرتتىڭ تارالماۋى ءۇشىن كەدەن بەكەتتەرىندەگى كارانتيندىك شارالار توقتامايتىنىن, شۇار مەن جەتىسۋ وبلىسىنىڭ مادە­نيەت كۇندەرىن كەزەكتەسە وتكىزۋ قاجەتتىگىن, قوس تاراپقا تۋريستىك باعىتتار مەن تانىمدىق شارالار جۇرگىزۋگە بولاتىنىن, ياعني, بارلىق باعىت بويىنشا ارىپتەس­تىكتى نىعايتۋعا ىقىلاستى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

بۇدان سوڭ جەتىسۋ جەرىندە بالامالى قۋات كوزدەرىن وندىرە­تىن جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا ارنالعان مەموراندۋمعا ۇعا ەنەرگەتيكا ينتەگراتسياسى حالىق­ارالىق عىلىمي ورتالىعىنىڭ باسشىسى احات ءومىرالي مەن قحر شۇار-داعى «تۆەا» ااق حۋ نان قول قويىپ, ارىپتەستىكتى قۇجاتپەن بەكىتتى. ەندى جەتىسۋ جۇرت­شىلىعى كۇن ساۋلەسى مەن جەل­دەن قۋات الاتىن جوبالاردىڭ قىزىعىن كورەدى.

«قورعاس – شىعىس قاقپاسى» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى اسەت سەيسەنبەك, «دوستىق-ترانستەرمينال» جشس ديرەكتورى باۋىرجان دۇزباەۆ ءسوز سويلەپ, الەمدىك نارىققا جول تارتاتىن قىتاي ونىمدەرىن وتكىزۋ مەن تاسىمالداۋدىڭ تيىمدىلىگىن تانىستىردى.

 

جەتىسۋ وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار