كەلەلى كەزدەسۋدە ءسوز العان شۇار حالىقتىق ۇكىمەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى سۋن حۋنمەي, شۇار حالىقتىق ۇكىمەتى سىرتقى ىستەر دەپارتامەنتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى چجان حۋاچجۋن, ءۇرىمشى كەدەن بەكەتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى لان چجەنبين ۇلى جىبەك جولىنىڭ بويىندا جاتقان قازاقستان مەن قىتاي ەلىنىڭ عاسىرلار بويى قالىپتاسقان قارىم-قاتىناسىنىڭ بەرىكتىگىن, ەۋروپاعا اپارار كۇرە جولدىڭ تيىمدىلىگىن اڭگىمەلەپ, ەكىجاقتى ارىپتەستىكتىڭ تيگىزەر پايداسى مەن تابىسىن سالماقتادى.
ب.يساباەۆ وبلىستىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا ارنالعان ناقتى جوباسى مەن ينۆەستيتسيالىق مۇمكىندىگىن تانىستىرىپ, اگروونەركاسىپتىك كەشەن, ترانسپورت پەن لوگيستيكا, تۋريزم, بالامالى قۋات كوزدەرى, جەراستى قازبالارى سىندى سالالاردى دامىتۋدىڭ تيىمدىلىگىن العا تارتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, 2030 جىلعا دەيىن جۇزەگە اسۋعا ءتيىس ينۆەستيتسيالىق جوبالاردىڭ قاتارىندا قۇنى 1,6 ترلن تەڭگە بولاتىن 191 جوبا بار. وسى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ 9 مىڭ ادامدى جۇمىسپەن قامتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
قازىر وبلىس اۋماعىندا قحر-دىڭ قاتىسۋىمەن جالپى قۇنى 358,4 ملرد تەڭگە بولاتىن 3 ينۆەستيتسيالىق جوبا جۇزەگە اسىرىلۋدا. قحر-مەن ساۋدا-ساتتىق سالاسىنداعى ارىپتەستىكتى نىعايتقان جەتىسۋ وبلىسى بىلتىر ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا 720,5 ملن دوللاردىڭ تاۋار اينالىمىن وتكىزگەن. سوعان بايلانىستى ترانزيتتىك مۇمكىندىگى باسىم ايماق ارقىلى قۇرلىقارالىق «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» اۆتوكولىك جولىنىڭ ءوتۋى ەكى ەل اراسىنداعى ارىپتەستىكتى نىعايتۋعا سەرپىن بەرەدى. سونداي-اق وبلىستاعى «قورعاس», «دوستىق» كەدەن بەكەتتەرى ارقىلى ەۋروپا ەلدەرىنە وتەتىن جۇك تاسىمالىنىڭ تيىمدىلىگى وراسان. سوعان وراي كەدەن بەكەتتەرى زاماناۋي قۇرىلعىلارمەن جابدىقتالىپ, قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن ارتتىرىپ كەلەدى.
– ەكى ەلدىڭ ارىپتەستىگىن نىعايتۋعا سەپتىگىن تيگىزەتىن سالانىڭ ءبىرى – اگرارلىق سالا, ونىڭ ىشىندە اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن وڭدەۋ ءىسى دەر ەدىم. سول سەبەپتى ءبىز اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن وڭدەۋگە ارنالعان جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرۋگە دايىنبىز, – دەگەن ءوڭىر اكىمى قاجەتتى تەتىكتەردى جۇزەگە اسىرۋ كەرەگىن دە ەسكەرتتى. – دەگەنمەن, ەكسپورتتى جەدەلدەتۋ ءۇشىن «دوستىق» كەدەن بەكەتىنىڭ اۋماعىنان سىزدەردىڭ ساپا ستاندارتتارىڭىزعا ساي كەلەتىن فيتو-ۆەتەرينارلىق زەرتحانا سالۋدى ۇسىنامىن. بۇگىن ءبىز كرەمني, تەمىر, اككۋمۋلياتوردىڭ قورعاسىندى-قىشقىلدى باتارەيالارىن, تەمىر-بەتون ونىمدەرىن, ءمارمار ۇنتاعى مەن تۇيىرشىگىن, قۇراماجەم, ارپا ۋىتىن, كراحمال, بالىق ەكسپورتتاۋعا دايىنبىز. مەنىڭ ايتقاندارىم مۇمكىندىگى باسىم سالالاردىڭ ءبىر بولىگى عانا. سوندىقتان قىتاي كومپانيالارىن ايماعىمىزدىڭ وركەندەۋىنە ينۆەستيتسيا سالۋعا شاقىرامىن. وعان قاجەتتى يندۋستريالىق ايماق تالدىقورعان قالاسىندا تۇر.
ءوز سوزىندە ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى ارىپتەستىكتى نىعايتۋ شارالارى جۇرگىزىلە بەرەتىنىن جەتكىزگەن وبلىس اكىمى الەمدى جايلاعان جۇقپالى دەرتتىڭ تارالماۋى ءۇشىن كەدەن بەكەتتەرىندەگى كارانتيندىك شارالار توقتامايتىنىن, شۇار مەن جەتىسۋ وبلىسىنىڭ مادەنيەت كۇندەرىن كەزەكتەسە وتكىزۋ قاجەتتىگىن, قوس تاراپقا تۋريستىك باعىتتار مەن تانىمدىق شارالار جۇرگىزۋگە بولاتىنىن, ياعني, بارلىق باعىت بويىنشا ارىپتەستىكتى نىعايتۋعا ىقىلاستى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
بۇدان سوڭ جەتىسۋ جەرىندە بالامالى قۋات كوزدەرىن وندىرەتىن جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا ارنالعان مەموراندۋمعا ۇعا ەنەرگەتيكا ينتەگراتسياسى حالىقارالىق عىلىمي ورتالىعىنىڭ باسشىسى احات ءومىرالي مەن قحر شۇار-داعى «تۆەا» ااق حۋ نان قول قويىپ, ارىپتەستىكتى قۇجاتپەن بەكىتتى. ەندى جەتىسۋ جۇرتشىلىعى كۇن ساۋلەسى مەن جەلدەن قۋات الاتىن جوبالاردىڭ قىزىعىن كورەدى.
«قورعاس – شىعىس قاقپاسى» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى اسەت سەيسەنبەك, «دوستىق-ترانستەرمينال» جشس ديرەكتورى باۋىرجان دۇزباەۆ ءسوز سويلەپ, الەمدىك نارىققا جول تارتاتىن قىتاي ونىمدەرىن وتكىزۋ مەن تاسىمالداۋدىڭ تيىمدىلىگىن تانىستىردى.
جەتىسۋ وبلىسى