ناعىز باقىت – دەنىڭنىڭ ساۋلىعى

بۇگىنگى تاڭدا جەر-جەردە اۋرۋ تۇرلەرىنىڭ 60-70%-ى جۇقپالى ­اۋرۋلار بولىپ وتىر, ياعني بۇل ­جو­عا­رى دەڭگەيدى كورسەتەدى. كوپتە­گەن ۇمىت بولعان جۇقپالار قار­قىن الىپ بارادى. ۆيرۋستان پريون­عا دەيىنگى ميكروفلورالاردىڭ جاڭا تۇرلەرىنىڭ اشىلۋى «جاڭا جۇقپالار» دەگەن تەرميندى تۋدىرىپ وتىر. الەمدە جىل سايىن 5 جاسقا دەيىنگى بالالاردىڭ 10 ميلليونعا جۋىعى قايتىس بولادى. ءولىم-ءجىتىمنىڭ 70%-ىنان استامى – ءجىتى رەسپيراتورلى جۇقپالار, ءىش ءوتۋ, قىزىلشا جانە ت.ب. سياقتى الدىن الۋعا بولاتىن اۋرۋلار. ءبىزدىڭ ۇجىم بالالاردىڭ جۇقپالى اۋرۋلارىن ەمدەۋدە جانە ونىڭ الدىن الۋدا وراسان ەڭبەك اتقارىپ, ەلەۋلى جەتىستىككە جەتىپ وتىر. سالىستىرمالى تۇردە قارايتىن بولساق, ىشەك جۇقپالارى مەن سالمونەللەز دەڭگەيى تومەندەدى. ءبىراز جۇقپالى اۋرۋلاردى, ونىڭ ىشىندە, ءجىتى ىشەك جۇقپاسى مەن ءجىتى رەسپيراتورلى جۇقپالاردى دياگنوستيكالاپ, ەمدەۋدى جەتىلدىرۋگە ارنالعان باعدارلاما بەلسەندى جۇمىس ىستەۋدە. سوڭعى 5 جىلدا ءولىم-ءجىتىم ەداۋىر تومەندەدى. وسىنداي جەتىستىكتەرگە اۋرۋحانا ۇجىمىنىڭ ارقاسىندا قول جەتكىزىپ وتىرمىز. دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى كوپتەگەن قيىندىقتارعا قاراماستان مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ الەۋەتى ءالى كۇنگە جوعارى. اۋرۋحانا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ىشىندە «دەنساۋلىق سالاسىنىڭ ۇزدىگى», قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 10 جىلدىعى» توسبەلگىلەرىمەن, مەدالدارىمەن ماراپاتتالعاندار, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى مەن باسقارماسىنىڭ قۇرمەت گراموتالارىمەن ماراپاتتالعاندار دا بار. سونداي-اق, مەديتسينالىق قوعامدار ۇيىمداستىراتىن ءار­تۇر­لى شىعارماشىلىق, كاسى­­­­­بي بايقاۋلارعا قاتىسىپ, قۇر­مەت­تى ورىندارعا يە بولىپ ءجۇر. ستاتسيوناردا جىل سايىن مەدي­تسينا قىزمەتكەرلەرى كۇنىنىڭ قۇرمەتىنە «ەڭ مىقتى دارىگەر», «ەڭ مىقتى مەدبيكە», «ەڭ مىقتى تازالىقشى» بايقاۋلارى وتكىزىلىپ وتىرادى. 2012 جىلى رەانيماتولوگ-انەستەزيولوگ دارىگەر شىنار قاپپاسقىزى سادۋاقاسوۆا «جىل دارىگەرى» قالالىق بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازى اتاندى. 2013 جىلى رەا­نيماتسيا جانە قارقىندى تەراپيا بولىمشەسىنىڭ مەدبيكەسى زاۋرە رايسوۆا «ەڭ مىقتى مەدبيكە» قالالىق بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازى اتاندى. مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى كۇنى قارساڭىندا بالا دەنساۋ­­لى­عىن قورعاۋ ءۇشىن كۇش-جىگە­رىن جۇمساپ جۇرگەن مامان­دار­دى قۇتتىقتاعىمىز كەلەدى. ولاردىڭ قاتارىندا ت.كوستروۆ­سكايا, ا.شوقتىباەۆا, ع.قيا­شەۆا, س.قىرعىزبەكوۆا, ب.جارما­عامبەتوۆا, ج.بوكەنوۆا, ك.يارمام­بەتوۆ, گ.كۇزگىبەكوۆا, ا.فەديۋ­چەنكو, گ.نۇرتازينا جانە باسقا دا كوپتەگەن قىزمەتكەرلەر بار. جاراتىلىس زەرتتەۋشىسى, پەداگوگ, حيرۋرگ, اناتوم, انەستەزيا مەكتەبىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى ن.پيروگوۆتىڭ «وزگەنىڭ باقىتى ءۇشىن باقىتتى بولۋ – دارىگەر ماماندىعىن تاڭداعان ءار ادامنىڭ ناعىز باقىتى...» دەگەن دانا سوزىنە قاراپ, شىنىندا دا باقىت دەگەننىڭ نە ەكەنىن تۇسىنگەندەي بولاسىڭ. دەنساۋلىق تۋرالى ويلاماساڭ, ياعني دەنساۋلىعىڭنىڭ بولعانى. دەنىڭ ساۋ بولسا, جىگەرىڭ مىقتى بولسا, جانىڭ تىنىش بولسا, مىنە, ناعىز باقىت دەگەن وسى! ال, دارىگەر قاۋىمى ءاربىر ادامنىڭ باقىتتى بولۋى ءۇشىن ءوز ۇلەسىن قوسا بەرەدى. ساۋلە كەنجەباەۆا, استانا قالالىق بالالار جۇقپالى اۋرۋلار اۋرۋحانا­سى باس دارىگەرىنىڭ ەمدەۋ ءىسى بويىنشا ورىنباسارى. استانا.