پىكىر • 04 قاراشا, 2022

كەشىرىم – حالىق قالاۋى

200 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

2 قاراشادا «راقىمشىلىق تۋرالى» زاڭ كۇشىنە ەندى. بۇل قۇجاتتىڭ قابىلدانۋ سەبەپتەرىن ەسكەرسەك, ەلىمىز ءۇشىن شىن مانىندە تاريحي ماڭىزى بارىن اڭعارۋعا بولادى. قايعىلى قاڭتار وقيعاسىنىڭ قۇرباندارى اقتالىپ, ءتۇرلى دەڭگەيدە قىلمىس جاساعاندار راقىمشىلىققا ىلىگەدى.

كەشىرىم – حالىق قالاۋى

قاڭتار وقيعاسىنا كوبىنەسە «اتوي­لاعان­داردىڭ جەلەۋىنە» ەرىپ, تارتىپسىزدىكتى ۇيىم­داستى­رۋ­شىلاردىڭ شىن نيەتىن بىردەن تۇسىن­بەگەن نەمەسە وزدەرىنىڭ زاڭ­سىز ارەكەتتەرىنىڭ زاردابىن باعامداي الماعان ازامات­تارىمىز قاتىستى. وسىنداي وقيعا­لار­دىڭ قاسىرەتى مەملەكەتىمىزدىڭ ەڭ جوعا­رى قۇندىلىقتارى – ونىڭ ەگەمەندىگى, تۇتاس­تىعى, كونستيتۋتسيالىق قۇقىعى مەن قوعامدىق قاۋىپسىزدىگىنە قاۋىپ ءتوندىرىپ, ەلدىڭ بىرلىگىنە ىرىتكى سالدى.

قازىرگى ۋاقىتتا جاپپاي تارتىپ­سىز­دىكتەرگە قاتىسۋشىلاردىڭ (ۇيىم­داس­تى­رۋ­شىلاردى ەسەپتەمەگەندە) سانى 1 600 ادامعا جەتىپ وتىر. ونىڭ ىشىندە 1 500 ادام راقىمشىلىققا ىلىنگەن. راقىمشىلىق زاڭى تەك 4-7 قاڭتار ارالىعىندا وتكەن جاپپاي تارتىپسىزدىكتەرگە قاتىسقان, سول جەردە بولىپ تۇتقىندالعان ازاماتتاردى قامتيدى.

ءبىر ەسكەرەتىن نارسە – راقىم­شىلىققا ىلىككەن قىلمىستىق ىستەردىڭ بارلىعى تولىق اقتالۋعا جاتقىزىلمايدى. راقىم­شى­لىق جاساۋ ادامدى اقتامايدى جانە ونى زاڭ تۇرعىسىنان اقتاي المايدى, ونىڭ ماقساتى – جازادان بوساتۋ نەمەسە ونىڭ مەرزىمىن قىس­قارتۋ.

زاڭ نورمالارىنا سايكەس, قىل­مىستىق ىستەردى تەك اۋىر ەمەس قىلمىستار نەمەسە اۋىر ەمەس جانە ورتاشا اۋىرلىقتاعى قىل­­مىستار جاساعان ادامدارعا قا­تىس­تى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار اۋىر قىلمىستار ءۇشىن جازانى 3/4-كە قىسقارتۋ كوزدەلىپ وتىر. سونىمەن قاتار ەگەر سوتتال­عان­نىڭ جازاسىن وتەۋگە ءبىر جىلدان اس­پايتىن ۋاقىت قالسا, جازا مەر­زى­مى وتەلمەگەن بارلىق مەر­زىم­گە قىسقارتىلادى.

«راقىمشىلىق جاساۋ تۋرالى» زاڭنىڭ ادامگەرشىلىك تۇرعىسىنان دا ماڭىزى زور. ماسەلەن, ۇكىمەت پەن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار مەكەمەلەردەن بوساتىلعانداردى جۇ­مىس­قا تۇرعىزۋ, تۇراقتى تۇر­عى­لىقتى جەرى جوقتاردى ارنايى ورتالىقتارعا ورنالاستىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ, سونداي-اق ولارعا الەۋ­مەتتىك جانە وزگە دە كومەك كورسەتۋ جونىندەگى ءىس-شارا­لار­دى جۇزەگە اسىرۋعا مىن­دەتتى.

راقىمشىلىق اكتىسى قوعا­مى­مىزدى بىرىكتىرۋ ماقساتىندا ادلەتتى قازاقستاننىڭ بولاشاعى ءۇشىن قابىلداندى.

 

ينديرا اۋباكىروۆا,

م.نارىكباەۆ اتىنداعى قازمزۋ پروفەسسورى,

زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى

سوڭعى جاڭالىقتار