سىر بويىندا سامساعان ساراي

وبلىس اكىمى نۇرلىبەك نالى­باەۆ تۇرعىنداردى ۇلىق مەرەكەمەن قۇتتىقتاپ, يگى تىلەگىن جەت­كىزدى.

– ۇلتتىق مەرەكەمىز – رەس­پۋب­ليكا كۇنى قۇتتى بولسىن! مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن قايتا ورالعان بۇل كۇننىڭ ءبارىمىز ءۇشىن تاريحي ءمانى جوعارى, يدەولوگيالىق سالماعى ەرەك, – دەدى ن.نالىباەۆ.

وبلىس ورتالىعى تۇرعىندارى ءۇشىن تولعاقتى ماسەلەنىڭ ءبىرى قوعامدىق كولىك ەدى. مەكتەپتەردە ساباق باستالعالى بەرى كولىك جەتىس­پەيتىنى ايقىن بايقالا باس­تاعان. الەۋمەتتىك جەلىنى اشىپ قالساڭ, ايال­دامادا اۆتوبۋس كۇتكەن جۇرت­تىڭ جازعان شاعىمىنان كوز سۇ­رىنەتىن. ەلدى الاڭداتقان بۇل پروب­لەمانىڭ دا شەشىمى تابىلاتىن كۇن جا­قىن قالعان سياقتى. مەرەكەدە قالا­ىشىلىك قوعامدىق كولىكتەر قاتارى جاڭا 40 اۆتوبۋسپەن تو­لىقتى. بۇعان دەيىن قىزىلوردا اۆتوبۋس پاركىنە «ونەركاسىپتى دامىتۋ قورى» اق ارقىلى جاڭادان ليزينگكە 150 اۆتوبۋس الۋعا 1,43 ملرد تەڭگە قارجى ءبولىنىپ, وتكەن ايدا 21 جاڭا اۆتوبۋس جەتكىزىلگەن. ال قا­راشا ايىندا قالعان جاڭا كو­لىكتەر كەلەدى.

قالامەن قاتار اۋىل حالقى دا يگىلىكتەن شەتتەپ قالماۋى كەرەك. اسىرەسە ەلدىمەكەن بالالارى ءۇشىن بار جاعداي جاسالۋى قاجەت. وبلىس اكىمى نۇرلىبەك نا­لىباەۆ بالالار جىلى شەڭ­بە­رىندە قالا مەن اۋدانداردا سپورت­تىق ويىن الاڭدارىن سالۋ باستاماسىن كوتەرگەن ەدى. مە­رەكەدە دە­مەۋشىلەر تاراپىنان قولداۋ تاپقان وسى يدەيا بويىنشا قۇنى 1,6 ملرد تەڭگە بولاتىن 80 سپورتتىق ويىن الاڭى قول­دانىسقا بەرىلدى.

وسىدان از كۇن بۇرىن مەتسەناتتار قارجىسىنا جاڭاقورعان اۋدانى ورتالىعىندا قۇنى 790 ملن بولاتىن زاماناۋي دەمالىس پاركى, سىرداريا اۋدانىنىڭ ناعي ءىلياسوۆ اۋىلىندا 350 ملن تەڭگەگە «ەڭبەكشىلەر اللەياسى» بوي كوتەردى.

قالتالى ازاماتتار ايماقتا مەكتەپ, بالاباقشا اشۋعا دا ىنتالى بولىپ وتىر. رەسپۋبليكا كۇنىن­دە قالادا 300 ورىندىق با­لا­باقشا ەسىگىن ايقارا اش­تى. جىل سوڭىنا دەيىن تاعى 2 مەم­لە­كەتتىك بالا­باقشا پايدا­لانۋعا بە­رىلەدى. سوڭ­عى 5-6 ايدىڭ ىشىندە جەرگىلىكتى كاسىپ­كەرلەر 9 ملرد تەڭگە جۇمساپ, اۋقىم­دى جوبالاردى جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى.

جالاعاش اۋدانىندا قۇنى 431 ملن بولاتىن 200 ورىندىق وقۋ­شىلار ءۇيى مەن 50 ورىندىق ونەر مەكتەبى, جاڭا دارىگەرلىك امبۋلاتوريانىڭ اشىلۋى ۇلتتىق مە­رەكە مەزىرەتىندەي بولدى. تاياۋ كۇندەرى ارال اۋدانىندا 150 ملن تەڭگەگە سالىنعان «بالىقشىلار مو­نۋمەنتى» مەن اللەيا ەل يگىلىگىنە بەرىلەدى.

بيىل وڭىردە 4 جاڭا ءبىلىم وشا­عى اشىلدى. جىل سوڭىنا دەيىن تاعى 8 مەكتەپ تابىستالادى. ارال اۋدانى توقاباي اۋىلىنداعى اپاتتى دەپ تانىلعان مەكتەپ ورنىنا جەكە ينۆەستور ەسەبىنەن 500 ملن تەڭگەگە ءبىلىم وشاعىن سالىپ جاتىر. وقۋشىلار تاسىمالى ءۇشىن وسى وقۋ جىلىندا مەكتەپتەرگە 30 اۆتوبۋس بەرىلەدى.

بالالار جىلىنان باستاۋ العان تاعى ءبىر جاڭالىق – وبلىس ورتالىعىندا زاماناۋي ۇلگىدەگى وقۋشىلار سارايى بوي كوتەرەدى.

جالپى, الداعى 3 جىلدا «جاي­لى مەكتەپ» جوباسى بويىنشا 70 ملرد تەڭگەگە 15 مەملەكەتتىك مەك­ت­ەپ سالۋ جوسپاردا تۇر. ونىڭ تو­عى­زىنىڭ قۇرىلىسى كەلەر جىلى باس­تالادى.

وبلىس كاسىپكەرلەرى تۇرىك كومپانيالارىمەن بىرلەسىپ, ءون­دىرىس ورىندارىن اشۋعا تالاپ­تانىپ جاتىر. باۋىرلاس ەل ىس­كەرلەرى وسى جىلى قالانى جىلۋ جانە ەلەك­ترمەن تولىق قام­تاماسىز ەتە­تىن قۋاتتىلىعى 240 مەگاۆاتتى قۇرايتىن جىلۋ ەلەكتر ورتا­لىعىنىڭ ىرگەتاسىن قا­لادى. قۇنى 215 ملرد تەڭگەدەن اساتىن جوبا 3 جىلدا اياقتالادى. تاعى ءبىر تۇرىك كومپانياسىمەن جىلىنا 24 مىڭ توننا قىزاناق پاستاسىن شىعاراتىن زاۋىت سالۋ تۋرالى كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلۋدە.

سىر ەلىندە جاڭا 1,6 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن نەكە سارايى, 3,7 ملرد تەڭگە بولاتىن 1000 ورىن­دىق ونەر ورتالىعى, سول جاعا­لاۋدان 2,7 ملرد تەڭگە قار­جىعا قان ورتالىعى سالىنىپ جاتىر. بەلگىلى كاسىپكەر, مەتسەنات مارات دۇي­سەنباەۆتىڭ دەمەۋ­شىلىگىمەن قۇرىلىسى باس­تالعان «اناعا تاع­زىم» ورتالىعى شاھاردىڭ اجارىن اشا تۇسەدى.

ءوڭىر وندىرىسىنە كەلگەندە ەرەكشە ايتا كەتەر ءبىر جاڭالىق, شىنى زاۋىتىنىڭ كۇيدىرۋ پەشى قاجەتتى تەمپەراتۋراسىنا جەتىپ, قازان ايىنىڭ 9 كۇنى العاشقى سىناما شىنى ءوندىرىلدى. الدا زاۋىت اينالاسىنان 8 ىلەسپە ءوندىرىس ورنىن دامىتۋ جوسپارلانىپ وتىر. زاۋىتتا شىنى-تالشىقتى, كوم­پوزيتتىك ماتەريالدار جانە باسقا دا ونىمدەر شىعارىلا باستايدى.

قالانىڭ نەگىزگى قاقپاسى اۋە­جاي دا قايتا جاڭارادى. بولات وتەمۇراتوۆتىڭ تىكەلەي قولداۋى­مەن قۇنى 12 ملرد تەڭگە بولاتىن «قورقىت اتا» اۋەجايىنىڭ جاڭا تەرمينالى سالىنۋدا. وسى كۇنى وزگە دە دەمەۋشىلەر قارجىسىمەن 100 ملن تەڭگەگە بۇرىنعى تەرمي­نالدىڭ ىشكى جانە سىرتقى ارلەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى.

دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا 2 جىل ىشىندە 27 جاڭا نىسان حالىق يگىلىگىنە بەرىلەدى. ور­تا­لىق اتقارۋشى ورگاندارمەن بىرگە جاسالعان ورنىقتى جۇمىس­تاردىڭ ناتيجەسىندە 36,4 ملرد تەڭگەگە قىزىلوردا قالاسىنان كوپسالالى اۋرۋحانا مەن ەمحانا تۇرعىنداردىڭ يگىلىگىنە قىزمەت ەتەتىن بولادى.

ايماقتا رەسپۋبليكا كۇنى سال­­تاناتتى جيىنمەن قورىتىن­دىلانىپ, وبلىستىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا ەرەكشە ۇلەس قوسقان ازاماتتارعا مەم­لە­كەت­تىك ناگرادا تاپسىرىلدى.

قىزىلوردا