«اسانباي اسقاروۆ سىندى ەلىن سۇيگەن, حالىقتىڭ قۇرمەتىنە بولەنگەن پەرزەنتتەرىمىز كوبەيە بەرسىن. توي – تويعا ۇلاسسىن. بارشاڭىزدىڭ وتباسىڭىزعا اماندىق, شاڭىراقتارىڭىزعا جاقسىلىق تىلەيمىن», دەلىنگەن پرەزيدەنتتىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىندا. «الاشتىڭ اردا تۋعان اسانبايى» تاقىرىبىندا ۇيىمداستىرىلعان رەسپۋبليكالىق اقىندار ايتىسىمەن باستالعان مەرەيتوي وزگە دە ءىس-شارالارمەن جالعاسىن تاپتى. ەلىمىزدىڭ ءار قيىرىنان كەلگەن مارتەبەلى مەيماندار الاشتىڭ ارداقتى ۇلىنىڭ بيۋستىنە گۇل شوقتارىن قويىپ, رۋحىنا تاعزىم كورسەتتى.
كوپشىلىك الدىندا ءسوز العان قايراتكەر تۇلعانىڭ قىزى شولپان اسقاروۆا جۇرتتىڭ قۇرمەتىنە دەگەن ريزاشىلىعىن جەتكىزدى.
ء«وز باسىم بۇگىن وتە قاتتى تولقىپ تۇرمىن. ويتكەنى ۋاقىتىندا ەلى ءۇشىن ايانباي ەڭبەك ەتكەن اكەمە دەگەن زور قۇرمەت ايقىن سەزىلۋدە. جەرلەستەردىڭ ىقىلاسى مەن نيەت-پەيىلىنە قاراپ-اق, اكەمنىڭ جوقتاۋشىسى, قۇرمەتتەيتىن حالقى بار ەكەنىنە كوزىم جەتتى. 98 جاستاعى فاتيما انام الماتىدا تۇرادى. مەرەيتويلىق ءىس-شاراعا قاتىسا الماسا دا, ريزاشىلىق سالەمىن جولدادى. بۇل – اس ءىشىپ, اياق بوساتاتىن جەر ەمەس, تاعىلىمنىڭ تويى. سول ءۇشىن دە سىزدەرگە العىسىمىز شەكسىز», دەدى ول ءوز ويىن تۇيىندەپ.
ءىس-شارا بارىسىندا اۋدانداعى №1 مەكتەپكە اسانباي اسقاروۆتىڭ ەسىمى بەرىلدى. بۇل – قايراتكەر تۇلعانىڭ قالتقىسىز ەڭبەگىن باعالاۋدىڭ جارقىن كورىنىسى. مەركىگە ارنايى كەلگەن قازاقستان پرەزيدەنتى ءارحيۆىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى ايان جولداسوۆ جينالعان جۇرتشىلىقتىڭ نازارىنا بىرقاتار تاريحي قۇجاتتى ۇسىنىپ, تانىستىردى.
ءبىلىم ورداسىنىڭ ءماجىلىس زالىندا «تۋعان جەردىڭ تۋىن بيىكتەتكەن تۇلعا» اتتى عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسياعا قاتىسقان وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى قاناتبەك مادىبەك ءىس-شاراعا ارنايى كەلگەن مەيماندار مەن عالىمدارعا العىسىن جەتكىزدى. كونفەرەنتسيانى قالامگەر ناعاشىبەك قاپالبەك ۇلى جۇرگىزىپ وتىردى.
«قايراتكەردىڭ ءومىر سۇرگەن ءداۋىرى دە اسا كۇردەلى بولدى. سوعان قاراماستان, ول ورىس تىلىندە ءبىلىم الىپ, 1939 جىلى 17 جاسىندا مەكتەپ وقۋشىلارىنا ورىس تىلىنەن ساباق بەردى. ۋاقىت وتە كەلە وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى, ياعني وبلىس باسشىسى دەڭگەيىنە كوتەرىلدى. مەركى اۋدانىندا ءبىرىنشى حاتشى كەزىندە شۋ, تالاس وزەندەرىن پايدالانا وتىرىپ, ءوڭىر ەكونوميكاسىن دامىتۋعا كۇش سالدى.
كەزىندە اسقاروۆ سالدىرعان «قازاقستان» قوناقۇيى, «مەدەۋ» مۇزايدىنى, «ساربازدار ءۇيى» مەملەكەتتىك سىيلىققا ۇسىنىلدى. ال سودان بەرى الماتىدا ەشقانداي عيماراتتىڭ قۇرىلىسى مەملەكەتتىك سىيلىققا ۇسىنىلعان ەمەس.
وسىدان-اق, اسقاروۆتىڭ ۇيىمداستىرۋ قابىلەتى, ابىرويى قانداي بولعانىن بىلە بەرۋگە بولادى. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىن باسقارعاندا دا شىنى, قورعاسىن زاۋىتىنىڭ جۇمىسىن جانداندىرىپ, يندۋستريا سالاسىنىڭ دامۋىنا ۇلەس قوستى. شىمكەنتتە سالىنعان ساياباققا شەتەلدەن نەشە ءتۇرلى جەمىس اعاشتارىن اكەلىپ وتىرعىزدى. ادال ەڭبەگى ءۇشىن سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى اتانىپ, 5 رەت لەنين وردەنىن يەلەندى. اسقاروۆتىڭ ەسىمىن نەگە ءبىر اۋدانعا بەرمەسكە؟
اسانباي اسقاروۆتىڭ ومىرىنە, ونەگەلى ىستەرىنە ارناپ نەگە فيلم تۇسىرمەسكە؟» دەپ تۇيىندەدى ءوز ويىن مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, اكادەميك ورازالى سابدەن. وزگە عالىمدار دا كوكەيدە جۇرگەن ويلارىن ايتىپ, اسقار تاۋ الىستاعان سايىن بيىكتەي تۇسەتىنىن ەسكە سالدى.
بۇل كۇنى اسقار توقپانوۆ اتىنداعى وبلىستىق قازاق دراما تەاترى جازۋشى مارحابات بايعۇتتىڭ «اسقاروۆتىڭ اققايىڭدارى» دراماسىن ساحنالادى. سىن ساعاتتاردا رۋحى سىنباعان تۇلعانىڭ بەينەسى تاعى دا تەاتر قويىلىمى ارقىلى اسقاقتاي ءتۇستى. ءىس-شارا سوڭىندا ەكى كۇنگە سوزىلعان اقىندار ايتىسىنىڭ قورىتىندىسى شىعارىلىپ, جەڭىمپازدار قوماقتى قارجىلاي سىيلىقپەن ماراپاتتالدى.
جامبىل وبلىسى,
مەركى اۋدانى
