ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى الىبەك قۋانتىروۆ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ بولجامى 2021 جىلى ەكونوميكانىڭ ءوسۋى بويىنشا قورىتىندى دەرەكتەر, حالىقارالىق قارجى ۇيىمدارىنىڭ الەمدىك ەكونوميكانىڭ ءوسۋى مەن ەكسپورتتىق تاۋارلار باعاسى بويىنشا كۇتۋلەرى ەسكەرىلە وتىرىپ قالىپتاستىرىلعانىن باياندادى.
بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ ءۇشىن نەگىز رەتىندە پايدالانىلاتىن بازالىق ستسەناريدە مۇنايدىڭ ورتاشا باعاسىن باررەلىنە $85 دەڭگەيىندە جانە اقش دوللارىنىڭ ەسەپتىك باعامىن 470 تەڭگە دەڭگەيىندە پايدالانۋ ۇسىنىلادى. وسى ستسەناري بويىنشا جالپى ىشكى ءونىمنىڭ ورتاشا جىلدىق ناقتى ءوسۋى 3,9%-دى قۇرايدى, ونىڭ ىشىندە 2023 جىلى – 4%. بۇل رەتتە ەكسپورتتىڭ جانە ەكونوميكانىڭ بارلىق نەگىزگى سالالارىنىڭ ءوسۋى كۇتىلۋدە.
ءوز كەزەگىندە ۇلتتىق بانك توراعاسىنىڭ ورىنباسارى اقىلجان بايماعامبەتوۆ جىلدىق ينفلياتسيانىڭ نىسانالى ءدالىزى 2023 جىلى 7,5-9,5% شەگىندە بولجانىپ وتىرعانىن حابارلادى.
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – قارجى ءمينيسترى ەرۇلان جاماۋباەۆ 2023-2025 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ جوباسى تۋرالى مالىمەتتەردى ۇسىندى.
2023 جىلى تۇسىمدەر 17,8 ترلن تەڭگە دەڭگەيىندە بولجانىپ وتىر. ۇلتتىق قوردان كەپىلدەندىرىلگەن ترانسفەرت وسى جىلمەن سالىستىرعاندا 1,8 ەسەگە ازايا وتىرىپ, 2,2 ترلن تەڭگە مولشەرىندە تارتىلاتىن بولادى.
2023 جىلى شىعىستار كىرىستەر مەن تاپشىلىقتى ەسكەرە وتىرىپ, 2022 جىلدىڭ جوسپارىنان 2,2 ترلن تەڭگەگە ۇلعايادى جانە 21 ترلن تەڭگەنى قۇرايدى.
بايانداماشىلاردى تىڭداعان پرەمەر-مينيستر ءۇش جىلدىق كەزەڭگە ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت جوباسى, ەڭ الدىمەن, مەملەكەتتىڭ بارلىق الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەرىن تولىق جانە ۋاقىتىلى ورىنداۋعا, سونداي-اق اعىمداعى جاعدايدا ەكونوميكانى ساپالى جانە ورنىقتى دامىتۋدى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعانىن اتاپ ءوتتى.
«2023-2025 جىلدارى جالپى ىشكى ءونىمنىڭ ءوسىمى 4-4,1% دەڭگەيىندە بولادى دەپ بولجانىپ وتىر. ينفلياتسيانىڭ ورتاشا جىلدىق دەڭگەيى 2025 جىلعا قاراي 3-4%-عا تومەندەيدى دەپ جوسپارلانۋدا. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت كىرىستەرى 2023 جىلى 3 ترلن تەڭگەگە ۇلعايادى. وسىلايشا, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت كىرىستەرىنىڭ جوعارى دەڭگەيدە ءوسۋ قارقىنىن قامتاماسىز ەتەمىز», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
ۇكىمەت باسشىسى ۇلتتىق قوردان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە بولىنەتىن ترانسفەرتتەر ەداۋىر تومەندەيتىنىن اتاپ ءوتتى. ولار 2023 جىلى 1,4 ترلن تەڭگەگە, 2024 جىلى تاعى 800 ملرد جانە 2025 جىلى تاعى 500 ملرد تەڭگەگە ازاياتىن بولادى.
«بۇل – وتە ماڭىزدى اسپەكت. كەپىلدەندىرىلگەن ترانسفەرت ۇلتتىق قورعا مۇناي سەكتورىنان تۇسەتىن تۇسىمدەردىڭ كولەمىنەن اسپايتىن بولادى. ال بيۋدجەت شىعىستارىنىڭ ءوسۋى ينفلياتسيا مەجەسىن ەسكەرگەندە, ۇزاق مەرزىمدى ەكونوميكالىق ءوسۋدىڭ ورتاشا دەڭگەيىنەن اسپايدى. جالپى العاندا, بيۋدجەت جوباسى تەڭگەرىمدى», دەدى پرەمەر-مينيستر.
ءاليحان سمايىلوۆتىڭ ايتۋىنشا, بيۋدجەت الەۋمەتتىك سيپاتقا يە. الەۋمەتتىك سالاعا 2023 جىلى 8 ترلن تەڭگە كوزدەلگەن.
ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىندا وڭدەۋ ونەركاسىبىن دامىتۋ, بيزنەستى قولداۋ, كولىك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ جانە گازداندىرۋ باسىم باعىتتار بولىپ تابىلادى.
ء«بىزدىڭ مىندەتىمىز – بيۋدجەت قاراجاتىن ءتيىمدى پايدالانۋ», دەدى پرەمەر-مينيستر.
ۇسىنىلعان زاڭ جوبالارى ءۇشىن داۋىس بەرۋ پروتسەدۋراسىنان كەيىن ۇكىمەت باسشىسى ۇلتتىق ەكونوميكا جانە قارجى مينيسترلىكتەرىنە پرەمەر-مينيستر كەڭسەسىمەن بىرگە زاڭ جوبالارى مەن الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ بولجامىن پارلامەنتكە ەنگىزۋدى قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى.
