قوعام • 07 تامىز, 2022

قارا جول قاتەلىكتى كەشىرمەيدى

520 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

جولدا وپات بولعاندار سانى ازايار ەمەس. ءيا, وسىدان ءبىرشاما ۋاقىت بۇرىن كۇيىك اسۋىنا جاقىن ماڭدا 15 اۆتوكولىكتىڭ قاتىسۋىمەن ورىن العان جول-كولىك وقيعاسى سالدارىنان 12 ادام زارداپ شەكسە, ءبىر ازامات باقيعا اتتانىپ كەتە بارعان. ال شىلدە ايىندا «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» اۆتوجولىندا بولعان جول اپاتى كەزىندە ءۇش ادام ومىرمەن قوش ايتىسسا, تاعى ءۇش ازامات اۋرۋحانا توسەگىنە تاڭىلعان ەدى.

قارا جول قاتەلىكتى كەشىرمەيدى

بار بولعانى التى ايدىڭ بەدە­رىندە 700-دەن استام جول-كولىك وقي­عاسى تىركەلىپتى. وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى كەلتىرگەن دەرەكتەرگە زەر سالساق, جول-كولىك وقيعاسى سالدارىنان 128 ادام ومىرمەن قوش ايتىسسا, 1 100-دەن استام ءوڭىر تۇرعىنى ءارتۇرلى جاراقات الىپتى. بۇل كولىك جۇرگىزۋشىلەرىنىڭ جول ەرەجەسىن ءجيى بۇزاتىنىن ايقىنداي تۇسسە كەرەك.

قۇزىرلى ورگان قىزمەتكەرلەرى سان ءتۇرلى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇيەلى تۇردە جۇرگىزگەنىنە قاراماستان, جول-كولىك وقيعالارىنىڭ سيرەيتىن ءتۇرى جوق. قايتا ءورشىپ بارادى. وتكەن جىل­دىڭ ەسەپتى مەرزىمىمەن سالىستىرا قا­راساق, جول-كولىك وقيعالارىنىڭ سانى قورداي, تۇرار رىسقۇلوۆ, مەركى, جۋالى, مويىنقۇم جانە جامبىل اۋداندارىندا ايتارلىقتاي وسكەن.

دەرەكتەرگە زەر سالساق, كوپ جاع­دايدا كولىك جۇرگىزۋشىلەرى كىنالى بو­­لىپ شىعادى. مامانداردىڭ ايتۋىن­شا, وقيعالاردىڭ 99 پايىزىنا جۇر­گىزۋشىلەر ايىپتى ەكەن. ولار كوبىنەسە جىلدامدىقتى شامادان تىس ارتتىرادى, جول قيىلىستارىندا ەرەجە بۇزادى. ودان بولەك ءوزارا ارا قاشىقتىقتى ساقتاۋعا كەلگەن­دە دە بەيقامدىق تانىتاتىندار از ەمەس. ال اۆتوكولىكتى ماس كۇ­يىن­دە جۇرگىزەتىندەردىڭ قاراسى ءتىپ­تى كوپ. رۋلگە ماس كۇيىندە جارماسا­تىن­داردىڭ كەسىرىنەن زارداپ شەك­كەندەردىڭ دە قاتارى ارتا تۇسكەن.

ءتارتىپ ساقشىلارىنىڭ جەدەل ارە­كەتتەرىنىڭ ناتيجەسىندە كولىكتى ماس كۇيىندە جۇرگىزگەن ازاماتتار لايىق جازالارىن الىپ جاتىر. وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى كەلتىرگەن دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, بۇگىنگە دەيىن ىشىمدىك ءىشىپ كولىك جۇرگىزگەن 396 ازامات انىقتالعان. ولار 15 تاۋ­لىككە قامالعان, سونداي-اق 7 جىل بويى كولىكتى باسقارۋ قۇقىعىنان ايىرىلعان. جارتى جىلدىڭ بەدەرىندە 400-گە جەتەعابىل ازاماتتىڭ قۇقىق بۇزۋشىلىق جاساعانى ويلاندىرماي قويمايدى. ول از دەسەڭىز, جولدىڭ قارسى باعىتىنا شىعىپ كەتكەن 112 جۇرگىزۋشى 6 اي مەرزىمگە كولىك جۇرگىزۋ قۇقىعىنان شەكتەلگەن ەكەن.

وكىنىشكە قاراي, قاتەلىكتەن ساباق الىپ, قورىتىندى شىعاراتىندار بار­شىلىق بولعانىمەن, 16 ازامات كولىكتى ماس كۇيىندە قايتادان قايمىقپاي باسقارعان. زاڭعا با­عىن­باعان الگىندەي ازاماتتار ءتيىستى دەڭ­گەيدە قىلمىستىق جاۋاپ­كەرشىلىككە تارتىلعان.

«ناقتىراق ايتار بولساق, جول-كولىك وقيعالارى جۇرگىزۋشىلەر مەن جاياۋ جۇرگىنشىلەردىڭ تارتىپكە باس يمەۋ سالدارىنان ارتىپ وتىرعانى راس. ءوز تاراپىمىزدان قايعىلى جاع­دايلاردىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا تاراز قالاسى جانە قالا سىرتىنداعى رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوموبيل جولدارىندا قىزمەت ەتەتىن پوليتسيا جاساقتارىنىڭ كەستەسىن قاي­تا قاراپ, بۇگىندە باتالون باس­شى قۇرامدارىنىڭ ەسەبىنەن اۆتو­پاترۋلدەردىڭ قاتارىن كوبەيتتىك. جال­پى العاندا, جىل باسىنان بەرگى تەكسە­رىس كەزىندە شەتەلدەردە ەسەپتە تۇرعان جالعان كۋالىگى بار 22 كولىك انىقتالدى. اتالعان دەرەككە قاتىستى قىلمىستىق كودەكستىڭ 385-بابى بويىنشا سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ امالدارى باستالىپ, كولىكتەر ايىپ تۇراعىنا قويىلدى. جول-كولىك وقيعالارىنىڭ جيىلەۋىنە الماتى, شىمكەنت قالاسى, تۇركىستان, جامبىل, الماتى وبلىستارىندا ترانزيتتىك كولىك جۇرگى­زۋشىلەرىنىڭ كوبەيگەنى دە اسەر ەتەدى. وبلىستاعى رەسپۋبليكالىق اۆتوجولداردا تاۋلىگىنە ەكى باعىتتا 43 مىڭعا جۋىق اۆتوكولىك ءجۇرىپ جاتىر. ونىڭ ىشىندە جەڭىل اۆتوكولىكتەر سانى 36 مىڭعا جۋىق جانە 7 مىڭنان استامى اۋىر جۇك كولىكتەرى ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. بىلتىرعىمەن سالىستىرعاندا ترانزيتتىك كولىك سانى 34 مىڭعا كوبەيگەن. وسى جىلى پوليتسيا دەپارتامەنتى جەرگىلىكتى اتقارۋ­شى ورگاندارمەن بىرلەسىپ, وبلىستىڭ اۆتوموبيل جولدارىنا 1 083 تەكسە­رۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى. ناتيجەسىن­دە, جول قوزعالىسىنا كەرى اسەر ەتەتىن 8 336 كەمشىلىك بەلگىلى بولدى», دەيدى وب­لىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى ­باس­­تىعىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ەربول تايبەكوۆ جاعدايدى ءتۇسىندىرىپ.

جول قاتەلىكتى كەشىرمەيتىنىن بىلە تۇرا, ەرەجەنى ءجيى بۇزاتىندار ازايار­ ەمەس. سالدارىنان ادام ءولىمى دە جىل وتكەن سايىن ارتا تۇسكەن. قىسقا­سى, كولىك جۇرگىزۋشىلەرى باۋىرجان مو­مىش­ ۇلىنىڭ: «تارتىپكە باس يگەن قۇل بول­مايدى, ءتارتىپسىز ەل بولمايدى», دەگەن ءسوزىن قاپەردە ۇستاماسا, ماسەلەنىڭ ۋشىعا بەرەتىنى تۇسىنىكتى.

 

جامبىل وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار