«قازاقستان ۇيعىرلارى رەسپۋبليكالىق ەتنومادەني ورتالىعى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى شايماردان نۇرىموۆپەن اڭگىمە
– ەلباسى – قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ توراعاسى العا قويعان ماقساتتارعا قول جەتكىزۋ ءۇشىن ءبىزدىڭ حالقىمىزدىڭ توپتاسقاندىعى قاجەت, دەگەن قاعيدانى ۇنەمى ەسىمىزگە سالىپ وتىرادى...
– بىزدەر, قازاقستاندىقتار مەملەكەت باسشىسىنىڭ بىرلىككە, ىنتىماققا شاقىرعان وسىنداي سوزدەرىن ەشقاشان ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. كوپەتنوستى بولعانمەن, ءبىر تىلەككە دەن قويعان وتانداستارىمىز وسى تەكتەس باتالى دا اتالى ءسوزدى ۇران رەتىندە تۇتىپ, جۇدىرىقتاي جۇمىلاتىنىنا سەنىمدىمىن. قازاقتىڭ قاسيەتتى توپىراعىن مەكەن ەتكەن ۇلىستار نەبىر قيىندىقتاردى قازاق حالقىمەن بىرگە باستارىنان وتكىزدى. ءبىر ءۇزىم ناندى ءبولىپ جەدى, ءبىر توستاعان ءسۇتتى ءبولىپ ءىشتى. كەڭپەيىل قازاق حالقى قينالعاندا قولۇشىن بەردى, دەمەۋ بولدى. وسى جاقسىلىقتى, وسى قامقورلىقتى نەگە ۇمىتۋىمىز كەرەك؟! ەشقاشان ەستەن شىعارماۋعا ءتيىسپىز.
پرەزيدەنتىمىزدىڭ ءبىر ۇلكەن جيىندا «قيىندىق اتاۋلىنى جەڭەتىن ءبىر-اق كۇش بار, ول – بىرلىك. ەلىڭدى, جەرىڭدى قورعاۋ ءۇشىن بىرلىك قانشالىقتى قاجەت بولسا, تاۋەلسىزدىك جەمىستەرىن, بۇگىنگى قول جەتكىزگەن تابىستارىمىزدى ساقتاپ قالۋ ءۇشىن دە ول سونداي قاجەت», – دەپ ايتقانى تەك مەنىڭ عانا ەمەس, كوپشىلىك قازاقستاندىقتاردىڭ جۇرەگىندە ساقتالىپ قالدى دەپ ويلايمىن. سوندىقتان بىزدەر, شەرحان مۇرتازا اعامىز ايتقانداي, ەلباسى – بىرەۋ, قالعاندارىمىز تىرەۋ بولۋعا ءتيىسپىز. قازاقستانداعى بارلىق ەتنوستار سول ۇدەدەن شىعىپ كەلەدى دەپ ايتا الامىن.
– شايماردان ۇسەيىن ۇلى, ەندى ءوزىڭىز جەتەكشىلىك ەتەتىن قازاقستان ۇيعىرلارى رەسپۋبليكالىق ەتنومادەني ءبىرلەستىگىنىڭ تىنىس-تىرشىلىگى جونىندە ايتىپ وتسەڭىز.
– وتكەن عاسىردىڭ وتىزىنشى جىلدارىنداعى قيىن-قىستاۋلاردا, سۇراپىل سوعىستا, ودان كەيىنگى كەزەڭدەردەگى اۋىرتپالىقتاردا سىننان سۇرىنگەنىمىز جوق. ءدىنىمىز ءبىر, تىلىمىزدە ايتارلىقتاي ايىرماشىلىق جوق, تىلەگىمىز ورتاق, ارقا سۇيەرىمىز تاۋەلسىزدىك بولىپ تابىلاتىن قازاق حالقى مەن ۇيعىر جۇرتى نەشەمە عاسىرلاردان بەرى ءبىر ساپتا كەلەدى. قازاقستاننىڭ وركەندەپ-وسۋىنە, جان-جاقتى دامۋىنا كوپپەن بىرگە ۇيعىرلار دا ءوز ۇلەستەرىن قوسىپ ءجۇر. قىز ۇزاتىپ, كەلىن تۇسىرگەن قۇداندالىعىمىز دا بار. ەكى ۇلتتىڭ تانىمال تۇلعالارىنىڭ اراسىندا قىل وتپەگەن دوستىعى بۇرىن دا بولعان, ول قازىر دە جالعاسىن تاۋىپ وتىر.
ال ءبىزدىڭ ەتنومادەني ورتالىعىمىز ەلىمىزدە بولىپ جاتقان جاڭالىقتاردان, يگى باستامالاردان, وزگە دە ءىس-شارالاردان ەشقاشان سىرت قالعان ەمەس. سولاردىڭ الدىڭعى ساپىندا ءجۇر دەسەم, قاتەلەسە قويماسپىن. قانداي جۇمىستار اتقاردى دەگەنگە كەلسەك, بۇعان مىسالدار جەتكىلىكتى. بىرەۋىنە عانا توقتالايىن, وسى جاقىندا عانا وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى ۇيعىر ەتنومادەني ورتالىعىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن شىمكەنت قالاسىندا «ءتىل, ءداستۇر, مادەنيەت» دەگەن تاقىرىپتا تانىمدىق شارا ءوتتى. وعان وبلىس اۋماعىنداعى وزگە دە ەتنومادەني ورتالىقتاردىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
– قازاق تىلىندە وتە جاتىق ءارى مۇدىرمەي سويلەيدى ەكەنسىز. مۇنى ايتىپ تۇرعان سەبەبىم, باعانادان بەرى اڭگىمەڭىزگە بىردە-ءبىر ۇيعىرشا ءسوز ارالاستىرمادىڭىز.
– مەن قازاق پەن ۇيعىر حالقى ارالاس تۇراتىن الماتى وبلىسى, ۇيعىر اۋدانىنداعى كىشىديقان اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەنمىن. بالالىق شاعىم سوندا ءوتتى, مەكتەپتى دە سوندا ءبىتىردىم. «وكتيابر» ورتا مەكتەبى دەپ اتالاتىن سول كەزدە. وسى مەكتەپتە قازاق پەن ۇيعىر بالالارى ق ۇلىن-تايداي ءۇيىرىلىسىپ بىرگە وقىدى. مۇعالىمدەردىڭ جەتىسپەۋشىلىگىنەن شىعار, قازاق ءتىلدى مۇعالىمدەر ۇيعىر سىنىپتارىنا, ال ۇيعىر ءتىلدى مۇعالىمدەر قازاق سىنىپتارىنا ساباق وتكىزە بەرەتىن. ساباقتان كەيىن دە بىزدەر ويىندى بىرگە وينايتىنبىز, الما باعىنا بىرگە ۇرلىققا تۇسەتىنبىز. اۋىل ادامدارىنىڭ ءبىر-بىرىنە دەگەن قۇرمەتى, سىيلاستىعى كەرەمەت ەدى. بۇگىندە سول قۇرمەتتى, سول سىيلاستىقتى قازىرگى ۇرپاق جالعاستىرىپ كەلەدى.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
ءاليسۇلتان قۇلانباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
