شىعىس قازاقستانداعى ەڭ جاس دوستىق ءۇيى – بەسقاراعاي اۋدانىندا. قازىرگى كەزدە دوستىق ۇيىندە ءتورت ەتنومادەني بىرلەستىك بەلسەندى جۇمىس ىستەيدى. اتاپ ايتقاندا, ولار – «اسىل اجەلەر» قازاق فولكلورلىق توبى, «باشكۇل» اۋداندىق تاتار مادەني ورتالىعى, سلاۆيان جانە نەمىس ەتنومادەني بىرلەستىكتەرى. سونداي-اق, سانى از بولسا دا ازەربايجان مەن كورەي ەتنوستارىنىڭ وكىلدەرى دە اۋدانداعى حالىق بىرلىگىن نىعايتۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسىپ وتىر.
ارينە, اۋدانىمىزدا ەتنومادەني بىرلەستىكتەر سانى از بولعانىمەن, ولاردىڭ قاتىسۋىمەن اۋقىمدى جۇمىستار اتقارىلۋدا. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – بەيبىتشىلىك پەن دوستىقتى, بارلىق ۇلتتار اراسىنداعى ءوزارا تۇسىنىستىك پەن كەلىسىمدى, ءبىر-بىرىمىزگە دەگەن قۇرمەتتى ساقتاۋ.
مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ جۇكتەگەن مىندەتتەر مەن تاپسىرمالاردى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا اۋداندىق دوستىق ءۇيى مەن ەتنومادەني ۇيىمداردىڭ بىرلەسكەن ءىس-شارالار جوسپارى قابىلدانعان. بارلىق ءىس-شارالار پرەزيدەنتتىڭ بيىلعى جولداۋىندا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى باعىتىندا كورسەتىلگەن باسىمدىقتار بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى.
ەلباسىنىڭ وتىزدىققا ەنۋ يدەياسىن ۇسىنۋى – 2050 جىلعا دەيىنگى قازاقستاندىق دامۋدىڭ رۋحاني تۇعىرىنا اينالدى. اتالعان يدەيادا ەلىمىزدەگى بەرەكە-بىرلىكتىڭ دىڭگەگى بولىپ تابىلاتىن تۇراقتىلىق, كەلىسىم, بەيبىت جانە تۇراقتى دامۋ سىندى قوعامداعى باستى قۇندىلىقتار كوزدەلگەن. بۇل تۋرالى ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ مۇشەلەرى كوپتەگەن كەلەلى باسقوسۋلار وتكىزدى. وي الماسۋ بارىسىندا بارلىعى دا وتىزدىققا ەنۋ يدەياسى جونىندە ورتاق پىكىرگە كەلدى. وتىزدىققا ەنۋ يدەياسىن – ۋاقىت تولقىنىندا كەزدەسەتىن قيىندىققا ەش مويىمايتىن يدەيا دەپ تۇسىنەمىز. بۇل – قازاقستاندىقتاردى كەز كەلگەن سىناقتان الىپ شىعاتىن, رۋحىن بەكىتە تۇسەتىن قۋات كوزى ىسپەتتى باعدارلاما.
بۇرىن دوستىق ۇيلەرى ءبىزدى ءتۇرلى شارالارعا شاقىرىپ جاتاتىن بولسا, قازىرگى كەزدە ۇلتتىق مادەني ورتالىقتاردىڭ وزدەرى ءتۇرلى باستاما كوتەرىپ, اۋدان تۇرعىندارىن شاقىراتىن بولدى. ويتكەنى, ەلىمىزدە ءبىر-بىرىمىزگە دەگەن مەيىرىم, قۇرمەت, ماحاببات بار. ءتۇرلى ۇلت وكىلدەرى دوستىق ءۇيى ارقىلى جاقىن ارالاسۋعا, جان-دۇنيەمىزدى بايىتۋعا مۇمكىندىك الىپ وتىرمىز.
ەلىمىزدەگى دوستىق ۇيلەرىنىڭ اتقاراتىن جۇمىسىنىڭ ماقساتى ءبىر بولعاندىقتان, وتكىزگەن ءىس-شارالاردى تىزبەلەمەيمىن. بارلىعىمىزدى ورتاق ماقسات پەن قىزمەت ادىستەمەسىنىڭ ۇقساستىقتارى بىرىكتىرەدى. دەگەنمەن, بەسقاراعايلىقتاردىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى, شەكارالاس اۋداندارمەن ارىپتەستىكتى جولعا قويا باستادىق. بەسقاراعاي اۋدانى – شىعىستىڭ قوناقجاي قاقپاسى ىسپەتتى. ءبىز وڭىرگە اياق باسقان قوناقتاردى مەيماندوس پەيىلمەن كۇتىپ الاتىن اۋدانبىز. سولتۇستىگىمىزدە – رەسەي فەدەراتسياسى التاي ايماعىنىڭ ۋگلوۆسكي جانە ميحايلوۆسكي اۋداندارىمەن, باتىسىمىزدا – پاۆلودار وبلىسىنىڭ لەبياجى اۋدانىمەن شەكتەسەمىز. اۋداندى شىعىس ءوڭىرى مەن ەلىمىزدىڭ جۇرەگى – استانامەن جالعايتىن رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار كۇرەجول باسىپ وتەدى.
التاي ايماعىنىڭ ۋگلوۆسكي اۋدانىمەن شەكارالىق ارىپتەستىگى اياسىندا وڭىرارالىق ينتەگراتسيانىڭ مول تاجىريبەسىن جينادىق. وتكەن جىلى 21 ساۋىردە سەكسەننەن استام ادامنان قۇرالعان دەلەگاتسيا «دوستىق القاسى» فەستيۆالى شەڭبەرىندە ناۋرىز مەيرامىن مەرەكەلەۋگە قاتىستى. اتالعان ءىس-شارا اياسىندا ديالوگ الاڭى, حالىق شىعارماشىلىعى كورمەسى, «دوستىق داستارقانى», سپورتتىق جارىستار مەن گالا-كونتسەرت ءوتتى. ءتۇرلى مەموراندۋمدارعا قول قويىلدى.
بيىل ناۋرىز ايىندا ىرگەمىزدە ورنالاسقان پاۆلودار وبلىسىنىڭ لەبياجى اۋدانىنا ساپارلاپ باردىق. ءتۇرلى سالادا, سونىڭ ىشىندە ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ قاتىسۋىمەن قولدانبالى جانە حالىق شىعارماشىلىعى كورمەسىن ۇيىمداستىرىپ, ءوزارا تاجىريبە الماستىق.
جاقىندا رەسەيدىڭ بارناۋل قالاسىنا بارۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. مۇنىڭ ءبارى ەكونوميكالىق بايلانىستاردى نىعايتىپ قانا قويماي, ەكى ەل اراسىنداعى ۇلىستاردى دا جاقىنداتا تۇسەدى. ماسەلەن, ناۋرىز مەرەكەسى ارقىلى باسقا ۇلتتار قازاق حالقىنىڭ سالت-داستۇرىمەن جەتىك تانىسا الادى.
ەڭ باستىسى, كورشى ەلدەرگە ءبىز ءوز مەملەكەتىمىزدىڭ بەيبىتسۇيگىش, تولەرانتتى, مادەنيەتتى جانە قوناقجاي ەكەنىن كورسەتەمىز. ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ ءار وكىلى ۇلتارالىق جانە كونفەسسياارالىق كەلىسىمدى ساقتاۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ءجىتى تۇسىنەدى. البەتتە, ولار دۇنيەدە بولىپ جاتقان ءتۇرلى الاۋىزدىقتاردىڭ ەلىمىزدە قايتالانباۋىن تىلەيدى. سوندىقتان, بارلىق قازاقستاندىقتارعا, ونىڭ ىشىندە ەتنومادەني بىرلەستىك وكىلدەرىنە ەلىمىزدىڭ دامۋى جولىنداعى تۇراقتىلىق پەن تىنىشتىقتى ساقتاۋ ءۇشىن بار كۇش-جىگەرىمىزدى سالىپ, ايانباي ەڭبەك ەتەيىك دەگىم كەلەدى.
ۆلاديمير روديونوۆ,
بەسقاراعاي اۋداندىق سلاۆيان ەتنومادەني
بىرلەستىگى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى.
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
بەسقاراعاي اۋدانى.