17 ءساۋىر, 2014

جۇرەك جىلۋى

283 رەت
كورسەتىلدى
8 مين
وقۋ ءۇشىن
تۋرسىنوۆاورالدىقتار كورەي قىزى, قازاقتىڭ كەلىنى ليانا تۇرسىنوۆانى بۇرىننان ىسكەر ايەل دەپ بىلەتىن. ەندى ول ورال قالالىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى مانداتىن قولىنا العالى بەرگى ۋاقىتتا سايلاۋشىلارىنىڭ اماناتىن ورىنداۋدا تىنىم تاپپايتىن قايراتتى جان رەتىندە تاعى ءبىر قىرىنان تانىلدى. ءاسىلى, ليانا الەكسەەۆنا – جاراتىلىسىنان ەلگەزەك, حالىققا قىزمەت كورسەتۋدەن اسقان مەرەي­­­­لى مىندەت جوق دەپ سانايتىن جان. حالىق قالاۋلىسى ءوزى دەپۋ­تات­تىققا سايلانعان №16 سايلاۋ وكرۋ­گى تۇرعىندارىنان تۇسكەن ءوتى­نىش-ۇسىنىستاردىڭ بىردە-ءبىرىن ەلەۋسىز قالدىرعان ەمەس. ءار ايدىڭ ءبى­رىنشى اپتاسىندا №44 مەكتەپتە جانە اي سايىن «نۇر وتان» پارتياسى بولىمشەسىنىڭ عيماراتىندا تۇرعىنداردى تۇراق­تى قابىلدايدى. كاسىپكەرلىك شارۋاسى دا كۇندەلىكتى نازاردى قاجەت ەتەتىندىگىنە قاراماستان, ول قابىلداۋعا كەلگەن ادامداردىڭ ارقايسىسىن تىڭداپ, جىلى ءسوزى مەن كومەگىن ايامايدى. – وتكەندە «جەڭىس» شاعىن اۋدا­نىنىڭ ءبىر توپ تۇرعىنى ءۇي­دىڭ جەرتولەسىندە ورنالاسقان كافە­نىڭ زاڭسىز اشىلعانىنا شاعىم­داندى. كەشكى ۋاقىتتاعى داڭعازا مۋزىكا مەن دەمالدىرمايتىن يىستەن ابدەن شارشادىق, دەستى. ءتيىستى قۇزىرلى ورىنداردان, سونىڭ ىشىندە قالالىق ىشكى ىستەر باسقارماسىنان, تج, سانەپيدەميولوگيا سالاسىنان, جپيك-تەن ماماندار شاقىرىپ, تۇرعىنداردىڭ قاتىسۋىمەن ماسەلەنى شەشۋ جولدارىن بىرگە قاراستىردىق. كافە زاڭدى تۇردە اشىلعان بولىپ شىقتى. تۇرعىنداردىڭ قويعان تالاپتارىنا وراي كاسىپكەر تاراپىنان ءتيىستى شارالار الىندى. سول تۇرعىن ءۇيدىڭ ءبىرىنشى قاباتىندا وزگە دە كاسىپكەرلىك نىساندارى جۇمىس ىستەيتىنى انىقتالدى. تۇر­عىندار دا ريزا, كاسىپكەرلىك تە قور­عالدى. قازىر دە بۇل ماسەلە دە­پۋتاتتىڭ باقىلاۋىندا, –  دەدى دە­پۋ­تاتتىڭ كومەكشىسى سۆەتلانا ءادىلوۆا. ليانا الەكسەەۆنا دەپۋتات بولىپ سايلانعاندا, سايلاۋشىلارى قالا ورتالىعىنا قاتىنايتىن №1, 8, 33 قوعامدىق كولىكتەر قوزعالىسىن قالىپقا كەلتىرۋدى اماناتتادى. بۇل ءىس تە وڭ شەشىلدى. سونداي-اق, سايلاۋشىلار ءوز دەپۋتاتتارىنا 6-شاعىن اۋدانىنداعى زاڭسىز بازاردى جويۋ ءۇشىن ساۋدا بازارىن سالۋ­دى سۇراپ, 40 ءوتىنىش جازدى. ل.تۇرسىنوۆانىڭ ىزدەنىسى ارقاسىندا جاڭادان بوي كوتەرگەن ساۋدا ءۇيىنىڭ ءبىر بولىگىنەن ساياجاي ونىمدەرىن ساتۋعا ارنايى ورىندار ءبولىندى. ساۋدا ءۇيىنىڭ اكىمشىلىگى بۇرىن كوشەدە جايما بازاردا تۇرعانداردىڭ كوپشىلىگىنە عيماراتتىڭ ىشىنەن ورىندار ۇسىندى. مۇنداي مىسالداردى ليانا الەكسەەۆنانىڭ دەپۋتاتتىق قىزمەتىنەن كوپتەپ كەلتىرۋگە بولادى. قالانىڭ چاپاەۆ كوشەسىندەگى تۇرعىنداردىڭ ءوتىنىشى بويىنشا جاڭا كولونكا قويۋعا سەپتىگى تيگەن. 6-شاعىن اۋداندا دەپۋتاتتىڭ ارالاسۋىمەن 2 سپورت الاڭى, ءبىر بالالار الاڭى سالىنعان. وكرۋگتە اقساقالدار كەڭەسى قۇرىلىپ, جۇ­مىس ىستەۋدە. ءبىر قىزىعى, كەڭەس­كە مۇشە بولعان قاراپايىم تۇرعىن­دار قالالىق ءماسليحاتتىڭ سەسسيا­لارىنا قاتىسادى. وسىنداي بايلانىستىڭ ارقاسىندا بيلىك پەن حالىق اراسىنداعى تۇسىنىستىك نىعايا تۇسپەك. – بىلەسىز بە, ادامداردان العىس ەستۋدەن اسقان قىمبات نارسە جوق. سول ءۇشىن جۇمىس ىستەپ, ءومىر سۇرۋگە بولادى,  – دەيدى ل.تۇرسىنوۆا. – ءبىز­دىڭ وكرۋگتە بىرنەشە از قامتىل­عان وتباسى بار. ولاردىڭ جاعداي­لارىن كوزىممەن كوردىم, از قامتىلعان وتباسىلارىنان دا تومەن جاعدايدا تىرلىك ەتۋدە. مۇنداي وتباسىلاردىڭ ىشىندە مەكتەپتە وقيتىن ۇل-قىزىنا مەملەكەتتەن ءتيىستى جەڭىلدىكتەرىن الا الماي وتىرعاندارى دا كەزدەسەدى. ويتكەنى, قايسىبىر بالاقانداردىڭ اكە-شەشەسى جوق, اجەسىنىڭ تاربيە­سىندە. ەندى قايسىبىر وتباسى تولىق ەمەس, ءبىر وتباسىن وتاعاسى 4 بالامەن تاستاپ كەتكەن, كوپشىلىگى پاتەر جالداپ تۇرادى. وسى وتباسىلارعا جاڭا جىل قارساڭىندا سىيلىقتار تابىس ەتتىك. بىراق قۇتتىقتاۋ شارالارىنان كەيىن كەرى قايتقا­نىمىزدا, ءبىر-بىرىمىزبەن سويلەسە الماي, جامان كۇي كەشتىك, ولار­دىڭ تۇرمىس-تىرلىگى جۇرەكتى اۋىر­تادى. بۇگىنگى زاماندا ويىن بالا­لارىنىڭ اشقۇرساق ءجۇرۋى جانىمدى جۇدەتەدى. سوندىقتان №44 مەكتەپتەن مەكتەپ باسشىسى اقجارقىن تەمىرحانوۆانىڭ كومەگىمەن وسى وتبا­سىلارعا كومەك كورسەتەتىن پۋنكت اش­تىق. قازىردىڭ وزىندە 50-60 پاكەت كيىم-كەشەك, ويىنشىق جينالدى. ەندى كارتوپ, ماكارون ونىمدەرىن ساتىپ الىپ, جينالعان زاتتى تۇرمىسى تومەن جاڭا­عى وتباسىلارعا ۇلەستىرەمىز. وب­لىستىق «ورال ءوڭىرى» گازەتى ارقى­­­لى وزدەرىڭىز كيمەيتىن, بىراق لاق­تى­­رىپ تاستاۋعا قيمايتىن كيىمدى, وزگە دە زات­تاردى №44 مەكتەپتەگى پۋنكتكە تاپ­سىرۋعا بولاتىنىن جەتكىزگىم كەلەدى. سۆەتلانا تىلەپبەرگەنقىزى­نىڭ ايتۋىنشا, دەپۋتاتتىڭ ۇيىم­داس­تىرۋىمەن مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ەكى تۇرعىنعا كاسىپكەر اقىلبەك بيسەمباەۆتىڭ دەمەۋشىلىك كورسە­تۋىمەن 2 مۇگەدەك ارباسى سىيعا تارتىلعان. ەندى كاسىپكەر مۇمكىن­دىگى شەكتەۋلى 6 جانعا ءدارى-دارمەك الۋعا ارقايسىسى 5-10 مىڭ تەڭگە شاماسىنداعى سەرتيفيكات تابىس ەتپەك. ليانا الەكسەەۆنانىڭ باستاۋىمەن مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندار اراسىندا دويبى, شاحماتتان جارىس ءوتتى. ونىڭ قابىلداۋىنا جۇمىسقا تۇرۋعا جانە قۇجات الۋعا كومەك سۇراپ كەلەتىندەر كوپ. «دەپۋتات ولاردىڭ بىردە-ءبىرىن ەلەۋ­سىز قالدىرمايدى, بارلىعىنىڭ ماسە­لەسى بويىنشا ءتيىستى ورىندارعا قوڭىراۋ شالىپ, ماسەلەنى شاپشاڭ شەشۋگە ۇمتىلادى. وسىدان-اق ماسەلەنىڭ ءبارىن اقشا ەمەس, ادامعا دەگەن ءىلتيپات شەشەدى دەگىڭ كەلەدى», دەيدى اعىنان جارىلعان سۆەتلانا تىلەپبەرگەنقىزى. ل.تۇر­سىنوۆانىڭ كومەگىمەن سامال جۇباتوۆا دەگەن جاس №13 مەكتەپكە مۇعالىم, 3-توپتاعى مۇگەدەك ابات بەكەەۆ №34 مەكتەپكە كۇزەتشى بولىپ ورنالاسقان. ال نۇرگۇل مۇحانبەتاليەۆا ەسىمدى جاس انا جۇبايى قايتىس بولىپ, ءبىر بالاسىمەن اۋىلدان قالاعا كەلگەنىندە ەشبىر قۇجاتى بولماعان ەكەن. ونىڭ جەكە باس كۋالىگى, اسىراۋشىسىنان ايىرىلدى دەگەن قۇجاتى ليانا الەكسەەۆنانىڭ كومەگىمەن جاسالىپ, نۇرگۇلدىڭ ءوزى كافەگە جۇمىسقا, بالاسى مەكتەپكە ورنالاستىرىلعان. حالىق سەنىمىنە سەلكەۋ ءتۇسىر­مەۋدى ويلايتىن ل.تۇر­سى­نوۆانىڭ الداعى ۋاقىتقا جوسپارى كوپ. شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك وكىل­دەرىنىڭ بيزنەسىنە قاتىستى ءتۇيت­كىلدى ماسەلەلەر بولىپ جاتسا, ولاردى شەشۋگە كومەك قولىن سوزباق. –  ۋاقىت تاپشى, جۇمىس اۋقىم­دى, بىراق شارشاۋعا بولمايدى. كا­­­سىپ­كەرلىگىمدە ماۋسىمدىق جۇ­مىس­تاردى ەسكەرگەندە 100-دەن اسا ادام­دى جۇمىسپەن قامتىپ وتىرمىن. ولاردىڭ دا تۇرمىس-تىرلىگى نازا­رىمدا. جاعدايى ناشار بولىپ جات­سا, ونىكتى ەڭبەك ەتە المايدى. ال تاماق­تانۋ جۇيەسىندە ساپا مەن ءمىنسىز قىزمەت ءبىرىنشى ورىندا, –  دەدى اسحانا­لار مەن رەستوراندار جۇيەسىنىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسىپ جۇرگەن ليانا الەكسەەۆنا. ول ءوزىن الدىمەن سۇيىكتى جار, باقىتتى انا, ابزال اجە سانايدى. ايەل زاتى ءۇشىن وتباسىنداعى بەرە­كەلى ءومىر بارىنەن بيىك. سودان كەيىن كاسىپكەر رەتىندە ەل-جۇرتقا پايدام ءتيسىن دەگەن قاعيدانى ۇستانادى. ءوزىنىڭ اينالاسىنداعى ادامدارعا قولىنان كەلگەنىنشە كومەك قولىن سوزىپ, جۇرەك جىلۋىن ايامايتىن حالىق قالاۋلىسى ءار كەز سەنىم ۇدەسىنەن شىعۋدى ماق­سات تۇتادى. سوندىقتان ليانا تۇر­سىنوۆانىڭ شارشاۋعا ۋاقىتى دا جوق. مانشۇك ەرمۇقانوۆا, «ارۋ انالار» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ جەتەكشىسى: –  قوعامدىق بىرلەستىگىمىزدە كوپ بالا­­لى, «التىن القالى» 14 زەينەتكەر انا بار. بيىل ءبىزدىڭ كوپۇلتتى بىرلەستىگىمىزدىڭ قۇرىلعانىنا 5 جىل تولىپ, جاقىندا ۇلكەن كونتسەرت قويدىق. قالاداعى مەكتەپتەر مەن كوللەدجدەرگە بارىپ, پاتريوت-تىق, ۇلتتىق سالت-ءداستۇردى ناسيحاتتاۋ باعىتىندا جۇمىستانۋدامىز. بىرلەستىك مۇشەلەرى ورال شاھا­رى­نىڭ ءبىر قيىرىنان جانە قالا ماڭىنداعى جەلاەۆ, سەلەك­تسيون­نىي, كرۋگلووزەرنىي اۋىلدارى­نان ارداگەرلەر كلۋبىنا نەمەسە مەكتەپتەرگە قاتىنايدى. قالا ءىشىن­دە قوعامدىق كولىكپەن ءجۇرۋ قيىن­دىقتار تۋعىزاتىن. وسى ماسەلەنى قالالىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى ليانا تۇرسىنوۆاعا ايتىپ, ءوتىنىپ ەدىك, وڭ شەشىمىن تاۋىپ وتىر. ءجۇزى عانا ەمەس, جۇرەگى دە جىلى ىسكەر قىزىمىزعا ال­عىسىمىزدى ايتىپ, باتامىزدى بەرۋدەمىز. گۇلبارشىن اجىگەرەەۆا, جۋرناليست. ورال. ––––––––––– سۋرەتتە: ليانا تۇرسىنوۆا.
سوڭعى جاڭالىقتار