قازاقستاننىڭ اقپارات الاڭىندا ءداستۇرلى تەمەكىلەرگە – تەمەكى قىزدىرۋ جۇيەلەرى مەن ەلەكتروندىق تەمەكىلەرگە ءتۇتىنسىز بالامالارعا سالىق سالۋعا قاتىستى پىكىرتالاس ءوربىدى. ولارعا اكتسيزدەردى تەمەكى اكتسيزدەرىمەن تەڭەستىرۋ كەرەك دەگەن پىكىرلەر بار.
مۇنداي ماڭىزدى ماسەلەدە عىلىمي جانە ەكونوميكالىق نەگىزدەلگەن ءتاسىل ماڭىزدى. اكتسيزدىك سالىق ءونىمنىڭ باعاسى ءوندىرىس قۇنىن ەسكەرە وتىرىپ, سۇرانىس پەن ۇسىنىستىڭ تەپە-تەڭدىگىن عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە وسى ءونىمدى تۇتىنۋ ارقىلى قوعامعا تەرىس بوگدە اسەرلەردى دە كورسەتۋى ءۇشىن ەنگىزىلەدى. وسىعان بايلانىستى, ەگەر ول ءوزىنىڭ ءداستۇرلى ارىپتەسىمەن سالىستىرعاندا زيانى ازىراق بولسا, ءونىمنىڭ از اكتسيز مولشەرلەمەسىنە سالىق سالۋ قيسىندى.
ساراپشىلار جۇرگىزگەن سالىستىرمالى تالداۋعا سايكەس ەىدۇ ەلدەرىندە نيكوتينى بار سۇيىقتىقتار مەن قىزدىرىلاتىن تەمەكىسى بار بۇيىمدارعا ارنالعان مولشەرلەمەلەر ورتا ەسەپپەن سايكەسىنشە 90% جانە 60%-عا تومەن. ەۋروپالىق وداقتا – 89% جانە 72%, ەاەو-دا - 87% جانە 70%, ال تمد-دا - 89% جانە 62% تومەن.
«دەنساۋلىق» قاۋىمداستىعىنىڭ ساراپشىسى گۇلنار قۇربانباەۆا كوپتەگەن ەلدەردە سارالانعان سالىق سالۋدى قولدانۋ ماسەلەلەرىندە زياندى ازايتۋ تۇجىرىمداماسىنىڭ قاعيداتتارى ەسكەرىلەتىنىن اتاپ ءوتتى.
- ادام دەنساۋلىعىنا زيانى كوبىرەك ونىمدەر مەن تاۋارلارعا ولاردىڭ زيانى ازىراق بالامالارىنا قاراعاندا جوعارى سالىقتار سالىنادى. مۇنداي ءتاسىل كومپانيالاردى ينۆەستيتسيالاۋعا, زيانى از ءونىم وندىرۋگە جانە ازاماتتاردىڭ دەنساۋلىعى مەن قورشاعان ورتانى ساقتاۋ اياسىندا مەملەكەتتىك بيۋدجەتتى تولىقتىرۋعا ىنتالاندىرادى, بۇل قوعام تالاپتارىنا تولىق جاۋاپ بەرەدى, - دەدى گۇلنار قۇربانباەۆا.
كوپتەگەن دامىعان ەلدەرگە قاتەرلى ىسىك, ەكىنشى ءتيپتى ديابەت, جۇرەك-تامىر اۋرۋلارى, ءوسوا جانە باسقالار سياقتى جۇقپالى ەمەس اۋرۋلاردان بولاتىن ءولىمدى ازايتۋعا كومەكتەسەتىن زياندى ازايتۋ تۇجىرىمداماسىن جاقتاۋشىلار, دارىگەرلەر ەكونوميستتىڭ پىكىرىمەن كەلىسەدى.
ءبىر سوزبەن ايتقاندا, كەيىن ەمدەۋدەن گورى الدىن-الۋ الدەقايدا وڭاي جانە ۇنەمدى. زياندى ازايتۋ تۇجىرىمداماسىنىڭ ءمانى قاراپايىم – زيانى ازىراق بالامالاردى ۇسىنۋ جانە ولاردى تۇتىنۋشىلار ءۇشىن قول جەتىمدى ەتۋ.
- ءبىز تەمەكى بۇيىمدارى جايلى ايتقاندا, ادام دەنساۋلىعىنا باستى زيان تەمەكى تۇتىنىندەگى تەمەكىنىڭ جانۋ ونىمدەرى تيگىزەتىنىن ناقتى ۇعىنۋىمىز كەرەك, - دەدى «دەنساۋلىق» قاۋىمداستىعىنىڭ ساراپشىسى, دارىگەر گينتاۋتاس كەنترا.
دارىگەردىڭ ايتۋىنشا, تەمەكى ءتۇتىنى كوپتەگەن حيميالىق زاتتاردان تۇرادى, ولاردىڭ كوپشىلىگى كانتسەروگەندى.
- بۇل جاعدايدا تەمەكى شەگۋدىڭ زيانى ازىراق بالامالارىنا تابيعي سۇرانىس پايدا بولدى. وسىلايشا, جانۋ پروتسەسى جوق يننوۆاتسيالىق ونىمدەر پايدا بولدى. ەندى جامان ادەتتەن تولىقتاي باس تارتا المايتىن تەمەكى شەگۋشىلەردى بالامالارعا كوشۋگە ىنتالاندىرۋ كەرەك, - دەپ ايتتى گينتاۋتاس كەنترا
سالالىق قاۋىمداستىق سونىمەن قاتار قىزدىرىلعان تەمەكى تۇتىنىلاتىن دەۆايستارعا – قۇرىلعىلارعا قوسىمشا اكتسيز سالۋ تۋرالى ۇسىنىسقا تۇسىنىكتەمە بەردى.
- قازىرگى كەزدە كوپتەگەن پىكىرلەر بار, كەيدە راتسيونالدى جانە لوگيكالىق تۇرعىدان نەگىزدەلگەن پىكىرلەردى انىقتاۋ مۇمكىن ەمەس. بۇل شارا ماماندار اراسىندا تۇسىنبەستىك تۋدىرادى, ويتكەنى قوسارلانعان سالىق سالۋ فاكتىسى انىق بار. ەگەر قۇرىلعىلارعا اكتسيز جاپسىرمالارعا قوسىمشا قولدانىلاتىن بولسا, وندا سول لوگيكا بويىنشا كادىمگى تەمەكى شەگۋ كەزىندە ىلەسپە تاۋارلار رەتىندە پايدالانىلاتىن وتتىقتارعا, سىرىڭكەلەرگە, كۇل سالعىشتارعا سالىق سالۋ قاجەت, - دەدى QazSpirits اتقارۋشى ديرەكتورى دميتري جۋكوۆ
