قازاقستان • 03 مامىر, 2022

اۋقىمدى دەموكراتيالىق ءۇردىس

915 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەزيدەنت ۇسىنعان كونستيتۋتسيالىق رەفورمالاردىڭ بارلىعى دا ءبىر ماقساتتى كوزدەيدى. ول – تاۋەلسىز قازاقستانداعى جاڭا ساياسي رەفورمالاردى ىسكە اسىرۋ. ساياسي رەفورمالاردى ىسكە اسىرۋدىڭ ءمانى قوعامدى جاڭعىرتۋدى, ءاربىر ادامنىڭ ساناسىن جاڭعىرتۋدى كوكسەيدى. بۇل جۇمىستار سونىسىمەن دە باعالى.

اۋقىمدى دەموكراتيالىق ءۇردىس

«جاڭا قازاقستان» دەگەن ۇعىمدى سوز­بۇيداعا سالا بەرمەۋ كەرەك. قازاقستان پرە­زي­دەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ وسى ماسەلەنى دە دۇرىس مەڭزەدى. ول ۇعىمدى ءجيى قايتالاي بەرگەننەن قوعام دا, مەملەكەت تە, باسقا دا وزگەرمەيدى. ول ءۇشىن ارقايسىمىز وزگەرىستى وزىمىزدەن باستاۋىمىز كەرەك. ءاربىر ازامات, ءاربىر مەكەمە, ۇيىمدار, ساياسي پارتيالار ءبىزدىڭ قوعامدى, ادامداردىڭ ىشكى الەمىن جاڭارتۋ, جاڭعىرتۋ جولىندا تالماي تەر توگۋى, ايانباي ەڭبەكتەنۋى كەرەك. سونداي-اق بۇل ىستە كەز كەلگەنىمىز جاۋاپكەرشىلىك جۇگىن قايىسپاي كوتەرە بىلگەنىمىز ابزال. سوندا عانا ناتيجە بولادى.

ءبىرىنشى كەزەكتە قاي-قايسىمىز دا «بۇل وزگەرىستەر ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىزدىڭ, جاس ۇرپاعىمىزدىڭ بولاشاعى», دەگەن ءسوزدى سانا تورىنەن شىعار­ماۋىمىز قاجەت. وسى تۇرعى­دان العان كەزدە كونستيتۋتسيامىزعا ەنگىزى­لەتىن بارلىق وزگەرىستەردى بۇكىلحالىقتىق رەفەرەندۋمعا شىعارۋ وتە ءبىر ماڭىزدى قادام دەپ ەسەپتەيمىن. ونى بارشامىز جاقسى ءتۇسىنىپ وتىرمىز. ويتكەنى رەفەرەندۋمعا قازاقستاننىڭ بارلىق ازاماتى قاتىسادى. ەلىمىزدىڭ بارلىق قيىرىندا داۋىس بەرۋ پروتسەسى جۇرگىزىلەدى. دەموكراتيالىق ءۇردىستىڭ وزەگى دە وسىندا تۇر.

قىسقاسى, ءاربىر قازاقستاندىق وسى رەفەرەندۋمعا قاتىسا وتىرىپ, اتا زاڭعا ەنگىزىلەتىن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلارعا ءوز ويلارىن بىلدىرەدى. بۇل ىسكە بارىنشا جاۋاپكەرشىلىكپەن قارايدى. ءبىر انىعى, حالىقتىڭ ءوزى قابىلداعاننان كەيىن سول وزگەرىستەر ارقىلى سانانىڭ جاڭعىرۋىنا بارلىعىمىز ءبىر كىسىدەي جاۋاپتى بولامىز. ماسەلە مەملەكەت باسشىسى, ۇكىمەت نەمەسە ءبىر مەكەمەنىڭ عانا باسشىسىنا جۇكتەلمەيدى. سوندىقتان دا حالىقتىق رەفەرەندۋم مەملەكەت ءۇشىن ماڭىزدى ءارى تاريحي وقيعاعا اينالىپ وتىر. وسىنى ءبارىمىز جان جۇرەگىمىزبەن ۇعىنعانىمىز ءجون.

جالپى, كونستيتۋتسيامىزعا وتە اۋقىم­دى وزگەرىستەر ەنگىزىلگەلى جاتىر. بىردەن 33 باپ جان-جاقتى تولىقتىرىلاتىن بولادى. بۇل – اتا زاڭنىڭ ۇشتەن ءبىر بولىگى. سوندىقتان دا بۇل رەفورمانى قانداي دا ءبىر زاڭنىڭ نەمەسە پارلامەنتتىڭ شەڭبەرىندە قالدىرىپ قويماي, جالپىحالىقتىق رەفە­رەندۋمعا شىعارۋ وتە دۇرىس ءارى ماڭىزدى تاريحي قادام.

ەكىنشى ايتىلاتىن ماسەلە, سول رەفەرەندۋم ويداعىداي ءوتىپ جاتسا, ءاربىر قازاقستاندىق وعان جۇمىلعان جۇدىرىقتاي بىرلىكپەن قاتىسۋعا ءتيىس. ەلدىڭ ەرتەڭى ءۇشىن جاسالىپ جاتقان جۇمىستان شەت قالۋعا بولمايتىنىن ءاربىر قازاقستاندىق ءتۇسىنۋى كەرەك. ءبىر بەلگىلىسى, داۋىس بەرۋ ارقىلى ەلىمىزدىڭ ەرتەڭى ءۇشىن ارقايسىمىز بەلگىلى ءبىر دەڭ­گەيدە مىندەتتەمە الامىز. ول مىند­ەتتەمە – مەملەكەتتىڭ ەرتەڭى ءۇشىن ارقايسىمىزعا ارتىلعان جاۋاپكەرشىلىك جۇگى. ال جاۋاپكەرشىلىك جۇگى ەشقا­شان جەڭىل بولعان ەمەس. سوندا عانا ءبىز مەملەكەتتەن بالالارىمىزعا, بولاشاعىمىزعا قاجەتتى دۇنيەلەردى سۇراي الامىز.

ءتۇيىپ ايتار بولسام, رەفەرەندۋم – ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە حالىقتىڭ ويى مەن پىكىرى. ەكىنشىدەن, بارشامىزدىڭ ورتاق مىندەتىمىز. ۇشىنشىدەن, ەلىمىزدەگى وتە ۇلكەن اۋقىمداعى دەموكراتيالىق ءۇردىس. ونىڭ تاريحي ما­ڭىز­دىلىعى دا وسىندا جاتىر دەۋگە بولادى.

 

ءالي بەكتاەۆ,

«اۋىل» حدپ پارتياسىنىڭ توراعاسى

سوڭعى جاڭالىقتار

ادام قۇقىعى – باستى نازاردا

اتا زاڭ • 21 اقپان, 2026