جيىندا بايانداما جاساپ, ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ 1-توقسانداعى جۇمىس قورىتىندىسىمەن تانىستىرعان ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارلارى قىلمىس دەڭگەيىنىڭ تومەندەگەنىن ايتتى. بايانداماشىلاردىڭ مالىمەتىنشە, ەلدە قىلمىس سانى 7,3 پايىزعا ازايعان. الايدا ىشكى ىستەر ءمينيسترى مارات احمەتجانوۆ ستاتيستيكاعا سۇيەنبەۋگە, ەلدەگى جەدەل جاعدايدى ناقتى ساۋىقتىرۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەۋگە شاقىردى.
قازىرگى تاڭدا ءىىم-دە Big Data قۇرالدارىن پايدالانۋ ارقىلى اقپاراتتىق جۇيە ازىرلەنۋدە. بۇل جۇيە كريمينوگەندىك احۋالدىڭ كۇندەلىكتى مونيتورينگىن جۇزەگە اسىرۋعا, ونى تالداپ, ەڭ باستىسى, بارلىق پروتسەستەردى جەدەل ءارى ءتيىمدى باسقارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. «اقپاراتتى جيناۋ جانە وڭدەۋ اۆتوماتتاندىرىلادى, شەكتەن تىس بيۋروكراتيزم جويىلادى, اكىمشىلىك جانە سوتقا دەيىنگى ءىس جۇرگىزۋ وڭتايلاندىرىلادى», دەپ اتاپ ءوتتى مينيستر.
مينيستر اپروباتسيالانعان جۇيە شىمكەنت قالاسىندا جول قوزعالىسى ەرەجەلەرىن بۇزۋشىلاردىڭ توپ-100-ءىن اۆتوماتتى تۇردە قالاي قالىپتاستىرعانىن مىسالعا كەلتىردى. ماسەلەن, جەرگىلىكتى جۇرگىزۋشىلەردىڭ ءبىرى جارتى جىل ىشىندە جىلدامدىق رەجىمىن 178 رەت بۇزىپ, تولەيتىن ايىپپۇل كولەمى 4,5 ملن تەڭگەگە جەتكەن. جالپى, جىل باسىنان بەرى جول ەرەجەسىن بۇزعان شىمكەنتتىكتەرگە 2,2 ملرد تەڭگەگە ايىپپۇل سالىنعان.
تالداۋ جۇمىستارى ەلىمىزدەگى ءاربىر ءۇشىنشى جول ەرەجەسىن بۇزۋ دەرەگى شىمكەنت تاس جولدارىندا تىركەلەتىنىن كورسەتىپ بەرگەن. مەگاپوليستىڭ جۇرگىزۋشىلەرى جول قوزعالىسى ەرەجەلەرىن اشىق تۇردە ەلەمەيدى. سونىڭ سالدارىنان ءۇش ايدىڭ ىشىندە جول-كولىك وقيعالارىنان 9 ادام قازا بولعان. بۇل سان باسقا وڭىرلەرمەن سالىستىرعاندا ەڭ جوعارى كورسەتكىش بولىپ تابىلادى.
وسىعان بايلانىستى ءىىم باسشىسى شىمكەنت قالاسى پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ باسشىلىعىنا ءتيىستى شارالار قابىلداپ, وسى باعىتتا ناقتى جۇمىستار جۇرگىزۋدى تاپسىردى. بۇدان بولەك مينيستر دەپارتامەنت باسشىلارىنا اۆتوماتتى تالداۋ دەرەكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, جولداردا ءتارتىپ ورناتۋدى جانە جۇرگىزۋشىلەردىڭ مادەنيەتىن ارتتىرۋدى تاپسىردى.
سونىمەن قاتار ۆەدومستۆو باسشىسى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەتپەن بىرلەسىپ, سىبايلاس جەمقورلىق كورىنىستەرىنە جول بەرمەۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋدى جانە جازانىڭ بۇلتارتپاستىعىن قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى.
القا وتىرىسىندا قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ جانە جول-كولىك وقيعالارىنىڭ الدىن الۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن «قورعاۋ» ارنايى قوسىمشاسى تانىستىرىلدى. قوسىمشا پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جول قوزعالىسى ەرەجەلەرىن قاساقانا بۇزعاندارمەن جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن ازىرلەنگەن.
مينيستر مارات احمەتجانوۆ اۋىل تۇرعىندارى ءۇشىن بىردەن-ءبىر تابىس كوزى بولىپ تابىلاتىن مال ۇرلىعى ماسەلەسىنە دە جەكە توقتالىپ, ءاليحان بوكەيحاننىڭ «قازاقتىڭ كەڭ دالاسى مالدى اسىرايدى, ال مال ەلدى اسىرايدى» دەگەن ءسوزىن قاپەرگە سالدى. جيىندا ۆەدومستۆو باسشىسى قىزىلوردا وبلىسىنىڭ ءتارتىپ ساقشىلارىن سىنعا الىپ, پوليتسيانىڭ ارەكەتسىزدىگى سالدارىنان مال ۇرىلارىنىڭ بوستاندىقتا ەركىن جۇرگەنىن جەتكىزدى. جىل باسىنان بەرى سىر وڭىرىندە 49 مال ۇرلىعى تىركەلسە, ۇرلانعان 178 باستىڭ جارتىسى عانا يەلەرىنە قايتارىلعان.
مينيستر جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن ۇيلەسىمدى ءىس-قيمىل جاساۋ, مال جايۋ ەرەجەلەرىنىڭ ساقتالۋىن, اسىرەسە ءجيى ۇرلاناتىن يەسىز جۇرگەن مالداردى قاراۋ, جايىلىمداردى قاداعالاۋدى ۇيىمداستىرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. سالانى بيۋروكراتياسىزداندىرۋ, اقپاراتتاندىرۋ جانە وڭتايلاندىرۋ ماسەلەلەرى ءىىم جۇيەسىن جەتىلدىرۋ جانە قىلمىستىڭ جاسالۋ جانە ءوسۋ سەبەپتەرىن انىقتاۋ ارقىلى جۇرگىزىلمەك.
«پوليتسەيلەر قاعازداعى ەسەپ ءۇشىن ەمەس, ادامدار ءۇشىن جۇمىس ىستەۋى كەرەك. پوليتسيا دەپارتامەنتتەرىنىڭ باسشىلارىنا ارتىق ەسەپ بەرۋدى توقتاتىپ, كەڭەستەر سانىن ازايتۋدى, قىزمەتكەرلەرگە قويىلعان مىندەتتەردى ءتيىمدى ورىنداۋعا ىقپال ەتەتىن وڭتايلى جاعدايلار جاساۋدى تاپسىرامىن. پوليتسەيلەر قۇقىق بۇزۋشىلىقتى انىقتاپ قانا قويماي, ءتيىستى قىزمەتتەردەن سۇراۋ جاساۋى كەرەك, بۇل – ورتاق جاۋاپكەرشىلىك», دەدى ءىىم باسشىسى.
كەڭەيتىلگەن القا ماجىلىسىندە مەملەكەت باسشىسىنىڭ بالالاردى قىلمىستىق قولسۇعۋشىلىقتان قورعاۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, ينتەرنەت الاياقتىق پەن ەسىرتكى قىلمىسىنا قارسى كۇرەستى كۇشەيتۋ, كوشى-قون جۇيەسىن باقىلاۋعا الۋ تۋرالى تاپسىرمالارىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋ بارىسى قارالدى.
جەكە قۇرام اراسىنداعى سىبايلاس جەمقورلىقتى جويۋ, كادر ساياساتىن جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى دە تالقىلاندى. مينيستر ەڭ باستىسى قاعازداعى كورسەتكىشكە ەمەس, حالىق يگىلىگى ءۇشىن ەڭبەك ەتۋدى قاپەردەن شىعارماۋ قاجەتتىگىن ەسكەرتتى.
