قازىرگى تاڭدا قاڭتار وقيعالارىن ارنايى پروكۋرورلاردىڭ باسشىلىعى قۇرعان ۆەدومستۆوارالىق جەدەل-تەرگەۋ توپتارى تەرگەپ جاتىر. بۇل جونىندە پرەزيدەنتتىڭ ءوزى ارنايى تاپسىرما بەرگەن بولاتىن. بۇگىندە اتالعان توپتاردىڭ وندىرىسىندە 262 قىلمىستىق ءىس قارالىپ جاتسا, ونىڭ 44-ءى تەرروريزم, 47-ءسى جاپپاي تارتىپسىزدىك بويىنشا تەرگەلۋدە.
ە.قيلىمجانوۆتىڭ مالىمدەۋىنشە, جاپپاي تارتىپسىزدىكتەردى ۇيىمداستىرىپ, قاتىسقانى ءۇشىن كۇدىكتى دەپ تانىلعان 547 ادامنىڭ قازىر 269-ى قاماۋعا الىنعان. ال ەل كولەمىندە تەرگەلىپ جاتقان 3 702 قىلمىستىق ءىستىڭ باسىم بولىگى ۇرلىق, توناۋ جانە قارۋ-جاراق ۇرلىعىنا قاتىستى بولىپ وتىر.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ اۋىرلاتاتىن ءمان-جايلار بولماعان كەزدە جازانى جەڭىلدەتۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا پروكۋرورلار باس بوستاندىعىنان ايىرۋمەن بايلانىستى ەمەس جازالاردى تاعايىنداۋدا. بۇگىنگى كۇنى كىناسىن مويىنداپ, زالالدى وتەگەن 135 ازاماتتىڭ باس بوستاندىعى شەكتەلىپ, قوعامدىق جۇمىستارعا تارتىلدى», دەيدى ە.قيلىمجانوۆ. سونداي-اق قارۋ ۇرلاۋ جانە ساقتاۋعا بايلانىستى اۋىر قىلمىس جاساپ, زالالدى وتەمەگەن 17 سوتتالۋشى باس بوستاندىعىنان ايىرۋدىڭ ناقتى مەرزىمىن ارقالاعان.
رەسمي مالىمدەمەسىندە باس پروكۋراتۋرا وكىلى ەگەر ازاماتتار زاڭسىز ساقتالعان قارۋدى, وق-دارىلەردى جانە جارىلعىش زاتتاردى ءوز ەركىمەن تاپسىرسا, قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىكتەن بوساتىلاتىنىن دا ەسكەرتىپ ءوتتى. الايدا مۇنداي ازاماتتاردىڭ ءىس-ارەكەتتەرىندە قىلمىس قۇرامى بولماۋى كەرەك جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى انىقتاعان جاعدايلار ەرىكتى تۇردە تاپسىرىلعان بولىپ سانالمايدى.
قاڭتار قىرعىنى كەزىندە الماتى قالاسىندا, الماتى, جامبىل جانە قىزىلوردا وبلىستارىندا قوعامدىق ءتارتىپتى ساقتاپ, قىزمەتتىك بورىشىن ورىنداۋ كەزىندە 19 قىزمەتتەگى جانە بولاشاق وفيتسەرلەردىڭ ەرلىكپەن قازا بولعانى بارشاعا بەلگىلى. سولاردىڭ ءبىرى – الماتى قالاسى اكىمدىگىنىڭ عيماراتىن كۇزەتۋگە قاتىسقان پودپولكوۆنيك س.قايىروۆ. قۇقىق قورعاۋشىنىڭ ءولىمى قاڭتار وقيعاسى كەزىندە اسقان قاتىگەزدىگىمەن ەستە قالعان ەدى. پودپولكوۆنيكتىڭ دەنەسى عيماراتتىڭ توبەسىنەن تابىلعان. تەرگەۋ كەزىندە قىلمىسكەرلەردىڭ ونى زورلىق-زومبىلىقپەن ولتىرگەننەن كەيىن ىزدەرىن جاسىرۋ ءۇشىن دەنەسىن ورتەپ جىبەرگەنى انىقتالعان. قىرىققا دا تولماعان وفيتسەردىڭ ارتىندا قارا جامىلعان وتباسى مەن كامەلەتكە تولماعان ەكى بالاسى قالدى.
«قىلمىسكەرلەر المالى اۋداندىق پوليتسيا باسقارماسى مەن «كوك توبە» تەلەمۇناراسىن باسىپ الماق بولعان كەزدە ستراتەگيالىق وبەكتىلەردى قورعاعان قىزمەتكەرلەر – قامبەتوۆ, اسىلحانوۆ جانە الماسوۆ وقتان قازا تاپتى. ال تالدىقورعان قالاسى الاڭىندا قوعامدىق ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتىپ تۇرعان ۇلتتىق ۇلاننىڭ 5514 اسكەري ءبولىمىنىڭ اسكەري قىزمەتشىسى امانوۆقا 10 قىلمىسكەر شابۋىل جاساعان. قاتىگەزدىكپەن جاسالعان اۋىر سوققىنىڭ سالدارىنان 18 جاستاعى قارۋسىز جاۋىنگەر جەدەل جاردەم اۆتوكولىگىندە ەسىن جيماستان قازا بولدى», دەدى ە.قيلىمجانوۆ. ول سونداي-اق «قاسىرەتتى قاڭتاردا» قازا بولعانداردىڭ بارلىق فاكتىلەرى بويىنشا تەرگەۋ مۇقيات جۇرگىزىلىپ جاتقانىن, تەرگەۋ ناتيجەلەرى ناقتى انىقتالعاننان كەيىن جاريالاناتىنىن ايتتى.
سونىمەن قاتار ارنايى پروكۋرورلار كۇشتىك قۇرىلىمداردىڭ جەكەلەگەن باسشىلارىنا قاتىستى تەرگەۋدى جالعاستىرۋدا. بۇگىندە قاڭتار وقيعالارى كەزىندە قىزمەتتىك بورىشتارىن ورىنداماعان پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ ەكى جانە ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى دەپارتامەنتىنىڭ ءۇش باسشىسى كۇدىكتى رەتىندە ۇستالعان. جالپى, قىزمەت بابىنداعى ارەكەتسىزدىك بويىنشا 9 قىلمىستىق ءىس قوزعالعان.
باس پروكۋراتۋرا وكىلىنىڭ مالىمدەۋىنشە, بيىل 1-2 ساۋىردە جامبىل وبلىسى پوليتسيا دەپارتامەنتى باستىعىنىڭ بۇرىنعى ورىنباسارى مەن الماتى اۋەجايىنداعى جەلىلىك پوليتسيا ءبولىمىنىڭ باسشىسى ۇستالىپ, ۋاقىتشا ۇستاۋ يزولياتورىنا قامالعان. «باسقالارعا قاتىستى قازىر دالەلدەمەلەردى جيناۋ جانە تالداۋ جۇرگىزىلۋدە», دەدى ول.
ارنايى پروكۋرورلاردىڭ قوعامدىق رەزونانس تۋدىرعان 10 جاعدايدى تەرگەپ جاتقانىن جەتكىزگەن ە.قيلىمجانوۆ: «بۇل ىستەر بويىنشا 9 لاۋازىمدى ادام ۇستالدى. ونىڭ 8-ءى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ قىزمەتكەرى بولسا, بىرەۋى – ءتارتىپ ساقشىسى», دەپ مالىمدەدى.
سونداي-اق ە.قيلىمجانوۆ الەۋمەتتىك جەلىلەردە «قاماۋدا وتىرعانداردى قيناپ جاتىر», «تەرگەۋدىڭ رۇقسات ەتىلمەگەن ادىستەرىن قولدانۋ ءالى دە جالعاسۋدا» دەگەن ماعىناداعى جاريالانىمداردىڭ تولاستاماعانىن ايتا كەلىپ, «ەشقانداي زورلىق-زومبىلىقتىڭ قولدانىلمايتىندىعىن» حابارلادى.
«بۇل رەتتە ءبىز بۇرىن قولدانىلعان بۇلتارتپاۋ شارالارىن جەڭىلدەتۋ جونىندەگى جۇمىستى جالعاستىرۋدامىز. پروكۋرورلار ۇستالعان جانە كۇدىكتى ادامداردىڭ تۋىستارىمەن كەزدەسۋلەر وتكىزەدى, ولاردىڭ دالەلدەرىن مۇقيات تەكسەرەدى جانە وسىنى ەسكەرە وتىرىپ, بۇلتارتپاۋ شارالارىن وزگەرتۋ تۋرالى شەشىمدەر قابىلدايدى. جەكە باسىن, دەنساۋلىق جاعدايىن جانە باسقا دا جاعدايلاردى ەسكەرە وتىرىپ, 275 ادامعا قاماۋدا ۇستاۋ بۇلتارتپاۋ شاراسى ەشقايدا كەتپەۋ تۋرالى قولحاتقا, كەپىلگە, ءۇي قاماققا الۋعا جانە جەكە كەپىلگەرلىككە اۋىستىرىلدى. بۇگىندە بارلىق قىلمىستىق ىستەر بويىنشا 733 ادام قاماۋدا وتىر. سانيتارلىق نورما, تاماقتانۋ, ءدارى-دارمەكتەرمەن قامتاماسىز ەتۋ ءتيىستى دەڭگەيدە قامتاماسىز ەتىلگەن», دەدى ول.
ءسوز سوڭىندا باس پروكۋراتۋرا وكىلى الەۋمەتتىك جەلىلەردە ءالى كۇنگە دەيىن جالعان اقپارات تاراتۋدىڭ ازايماي وتىرعانىن ايتىپ, رەسمي دەرەككوزدەرگە عانا سەنۋدى جانە جالعان مالىمەتتەردى تاراتپاۋعا شاقىردى. ونىڭ مالىمدەۋىنشە, جالعان اقپارات تاراتۋعا قاتىستى قازىر 11 قىلمىستىق ءىس تەرگەلۋدە.
ال تەرگەۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى س.ءادىلوۆ قاڭتار وقيعالارىنا قاتىستى ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ نەگىزگى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى – ۇرلانعان قارۋلاردى ىزدەۋ ەكەنىن اتاپ ءوتتى. جۇرگىزىلگەن جەدەل-ىزدەستىرۋ ءىس-شارالارىنىڭ ناتيجەسىندە قىلمىسكەرلەردەن 1 386 قارۋ-جاراق الىنعان بولسا, ونىڭ 154-ءى اۆتومات, 419-ى تاپانشا, 166-سى – جاراقاتتايتىن قارۋ, 70-ءسى – ارنايى مىلتىق, 30-ى – گراناتومەت. بۇدان بولەك 22 479 وق-ءدارى تاركىلەنىپ الىنعان.
«قىلمىسكەرلەر زاڭسىز اينالىمعا تۇسكەن قارۋدى كەز كەلگەن ساتتە بەيبىت حالىققا قارسى پايدالانا الادى. وسىعان وراي ءىىم قارۋدى ءوز ەركىمەن تاپسىرۋ جانە كۇدىكتىلەر, اتىس جانە سۋىق قارۋدى زاڭسىز ساقتاۋ, ساتۋعا قاتىستى قانداي دا ءبىر اقپاراتتى ۇسىنۋ قاجەتتىلىگى تۋرالى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جالعاستىرىپ كەلەدى», دەيدى مينيسترلىك قىزمەتكەرى. س.ءادىلوۆتىڭ حابارلاۋىنشا, 120 قارۋدى ءوز ەركىمەن تاپسىرعان ازاماتتاردىڭ ەشبىرى جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلماعان.
ءىىم-ءنىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, قازىرگى ۋاقىتتا ىشكى ىستەر ورگاندارى تەرگەۋشىلەرىنىڭ وندىرىسىندە 2 961 قىلمىستىق ءىس بار. بۇل ىستەر بويىنشا قاڭتار وقيعالارى كەزىندە اۋىر جانە اسا اۋىر قىلمىس جاساعان 176 كۇدىكتى كۇزەتپەن ۇستالعان. ال بۇرىن كۇزەتپەن ۇستالعان 245 ادام جاسالعان قىلمىستىڭ اۋىرلىعىن جانە جەكە باسىنىڭ مىنەزدەمەسىن ەسكەرە وتىرىپ, قاماۋدان بوساتىلعان.
قىلمىستىق ىستەر بويىنشا 1 700 جەكە جانە زاڭدى تۇلعا جابىرلەنۋشى رەتىندە تانىلسا, 13 مىڭنان استام ازاماتتان كۋا جانە جابىرلەنۋشى رەتىندە جاۋاپ الىنىپ, 2 400-دەن استام ساراپتاما تاعايىندالعان.
«پوليتسيا ورگاندارىنىڭ جۇمىسى ەڭ الدىمەن, زارداپ شەككەن ازاماتتارعا, بيزنەس وكىلدەرىنە جاردەم كورسەتۋگە جانە كەلتىرىلگەن زالالدىڭ ورنىن تولتىرۋ بويىنشا شارالارعا باعىتتالعانىن ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى. وسى ماقساتتا ازاماتتاردىڭ جانە كاسىپكەرلىك نىسانداردان ۇرلانعان م ۇلىكتى تابۋ جانە الۋ بويىنشا جۇمىستار قارقىندى جۇرگىزىلۋدە», دەگەن ءىىم وكىلى پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ قاڭتار قىرعىنى كەزىندە قولدى بولعان 338 ملن تەڭگەنىڭ مۇلكىن انىقتاعانىن دا حابارلادى. ونىڭ ىشىندە 12 كولىك, 319 تۇرمىستىق تەحنيكا, 189 زەرگەرلىك بۇيىم, 286 ۇيالى تەلەفون, 546 كيىم-كەشەك پەن 16 ملن تەڭگە قارجى دا بار.
«تەرگەۋ ناتيجەلەرى بويىنشا سوتقا 323 ادام قاتىسىپ, 209 قىلمىستىق ءىس سوتقا جولداندى. سوتتالعاندار سانى – 152. ونىڭ ىشىندە 133 ادامنىڭ باس بوستاندىعى شەكتەلسە, 17-ءسى باس بوستاندىعىنان
ايىرىلدى», دەدى س.ءادىلوۆ.
