تەاتر • 31 ناۋرىز, 2022

«قاللەكي تىنىسى» قاي دەڭگەيدە؟

840 رەت
كورسەتىلدى
17 مين
وقۋ ءۇشىن

حالىقارالىق تەاتر كۇنىنە وراي قاليبەك قۋانىشباەۆ اتىنداعى قازاق مۋزىكالىق اكادەميالىق دراما تەاترىندا «قاللەكي تىنىسى» اتتى پرەمەرالىق سپەكتاكلدەر اپتالىعى ءوتتى. كاسىبي تەاترتانۋشىلاردان قۇرالعان ساراپشىلار ءبىر اپتا بويى 2021-2022 جىلدارى ساحنالانعان جاڭا سپەكتاكلدەردى تاماشالاپ, قويىلىم سوڭىندا پىكىرلەرىن ورتاعا سالىپ, تالقىلاۋ وتكىزدى. اپتالىق سوڭىندا جۇزدەن جۇيرىك شىققان مىقتىلار ارنايى اتالىمدار بويىنشا ماراپاتتالدى.

«قاللەكي تىنىسى» قاي دەڭگەيدە؟

دوداداعا تۇسكەن سپەكتاكلدەر قاتار­ىندا تالاسبەك اسەمقۇلوۆتىڭ «قۇنان­باي» (رەجيسسەرى – بولات ۇزاقوۆ), ورالحان بوكەيدىڭ «ۇيقىم كەلمەيدى» (رەجيسسەرى – ءبازىل سۇلتانعازى), روزا مۇقانوۆانىڭ «بوپاي حانىم» (رەجيسسەرى – جۇلدىزبەك جۇمانباي), مۇحتار اۋەزوۆتىڭ «ايمان-شولپان» (رەجيسسەرلەرى – ولجاس جاقىپبەك پەن شىرىن مۇستافينا), حاليفا التاي, حاسەن ورالتايدىڭ «التايدان اۋعان ەل» (رەجيسسەرى – فارحات مول­داعالي), ي.شتراۋستىڭ «جۇبايلار جۇمباعى» (رەجيسسەرى – نۇرلان جۇما­نيازوۆ), ميگەل دە سەرۆانتەستىڭ «دون كيحوت» (رەجيسسەرى – الىبەك ومىربەك ۇلى), ايۆون مەنچەلدىڭ «كۇزگى ءىڭىر» (رەجيسسەرى – ۇلان قارىپباەۆ) قويىلىمدارى بار. اتالعان پرەمەرالار تەاتردىڭ بۇگىنگى شىعارماشىلىق كەل­بەتىن, دراماتۋرگيالىق تۋىندىلاردى ساحنالاعان رەجيسسەرلەردىڭ قيال قارىمىن ءھام سونىمەن قاتار اكتەرلىك شەبەرلىك پەن جارىق قويۋ, گريم, ستسەنوگرافيا, بي, مۋزىكا جانە تاعى دا باسقا تەاتر ونەرىنىڭ وزگە دە سالالارىنىڭ شىعارماشىلىق ىزدە­نىستەرىن باعالاۋعا مۇمكىندىك جاسادى. سول ارقىلى تەاتر ترۋپپاسىنىڭ دەڭ­گەيى انىقتالىپ, تۋدىرعان ونەرى كاسىبي بىلىكتىلىك بيىگىندە باعالاندى. وسىعان وراي اپتالىققا تورەلىك جاساعان ساراپشىلاردان «قاللەكيلىكتەردىڭ» قارىمى تۋراسىندا پىكىر سۇراعان ەدىك.

نارتاي ەسكەندىروۆ,

PhD دوكتورى, قازاق ۇلتتىق

ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوتسەنتى:

– «قاللەكي تىنىسى» اپتالىعى شىن مانىندە تەاتر الەمىنە ۇلكەن قۋا­نىش سىيلاعان ونەر جاڭالىعى بول­دى دەسەك, ارتىق ايتپاعانىمىز. ءبىز­دىڭ ولجا – ءبىر اپتا بويى تەاتر رەپەر­تۋارىنداعى پرەمەرالىق سپەكتاكل­دەردى تاماشالاپ, سودان رۋحاني ءلاززات العانىمىز. سونىمەن اپتالىقتىڭ ءبى­­رىنشى كورسەتىلگەن سپەكتاكلى – 2021 جىل­­­دىڭ ۇلكەن جاڭالىعىنا اينالعان ت.اسەم­قۇلوۆتىڭ «قۇنانباي» دراماسى­نىڭ قازاق تەاترىندا العاش رەت ساحنالا­نۋى. بۇعان دەيىن قۇنانباي بەينەسىن ابايعا ارنالعان سپەكتاكلدەردە ءجيى كەزدەستىرگەنىمىز راس. الايدا ەلى ءۇشىن ايانباي يگى ىستەر جاساپ, شاريعات جولىن ۇستانعان قاجى قۇنانبايدى جەكە تۇلعا رەتىندە ساحناعا شىعارۋعا كەز كەلگەن رەجيسسەردىڭ قارىمى جەتە بەرمەي­تىنىن ايتقىمىز كەلەدى. قويىلىم رەجيس­سەرى – قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قاي­راتكەرى ب.ۇزاقوۆ. ول بۇعان دەيىن ءىرى-ءىرى تۋىندىلارىمەن كورەرمەندەر ەسىندە قالعانى ءمالىم. وسى جولى دا كوپ ىزدەنىس پەن قاجىرلى ەڭبەكتىڭ ناتي­جەسىندە «قۇنانباي» سپەكتاكلى وزىن­دىك پالساپالىق مازمۇنىمەن باۋ­را­دى. قۇنانبايدىڭ كەلبەتىن اكتەر ەرلان مالاەۆ كوڭىل تولقىتار تەرەڭ ىزدە­نىستەرگە بارماي, ءوز دەڭگەيىندە الىپ شىققان. ءرولدىڭ ەۆوليۋتسيالىق دامۋىن­داعى ىشكى تولقىنىستارىن جان-جاقتى اشۋعا تالپىنىسى اسا بايقال­مادى. وعان قۇنانباي مىنەزىندەگى يىرىم­دەردى تەرەڭدىكپەن جەتكىزۋ ءۇشىن ءالى دە ىزدەنە تۇسكەنى ابزال. ماسەلەن, سپەكتاكل­دەن ءبىر عانا قاراپايىم دەتال كەلتىرىپ وتسەك, قۇنانبايدىڭ تاريح بويىن­شا سول جاق كوزىندەگى تىرتىقتى بىلە­مىز, ال ە.مالاەۆتىڭ بەينەلەۋىندەگى قۇنان­بايدىڭ وڭ جاق كوزىندەگى تىرتىققا كوزىمىز ءتۇستى. وسى سپەكتاكلدىڭ ەكىنشى قۇرا­مىندا ويىن كورسەتكەن اكتەر ن.ساۋدان­بەكتىڭ قۇنانبايىندا سول جاق كوزىنىڭ تىرتىعىن كورگەن بولاتىنبىز. تاريح بويىن­شا بولعان وقيعانى, دەتالدى ومىر­دە­گىدەي, شىنايى جاسالعانى دۇرىس دەپ ويلايمىز, وسى جاعىن ەسكەرۋىمىز كەرەك.

ق.قۋانىشباەۆ تەاترىنداعى وتكەن جىلدىڭ تاعى ءبىر ۇلكەن جاڭالىعى – «قاللەكي» تەاتر لابوراتورياسىنىڭ اشىلۋى. بۇل لابوراتوريانىڭ جاستارعا بەرەتىن مۇمكىندىكتەرى وتە مول. لابورا­توريا جەتەكشىسى – قازاقستان جاستار وداعى «سەرپەر» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى شاح-مۇرات ورداباەۆ. ەلىمىزدە لابوراتوريالىق تەاترلاردىڭ قۇلا­شىن كەڭگە جايىپ, كوپتەپ اشىلىپ جاتقاندى­عى قۋانتادى. «قاللەكي» تەاتر لابوراتورياسى و.بوكەيدىڭ «ۇيقىم كەل­مەيدى» دراماسىمەن تۇساۋكەسەرىن جاسادى. سپەكتاكلدىڭ رەجيسسەرى – ءبازىل سۇلتان­عازى. ءبازىل رەجيسسەرلىك ءبىلىمى بولماسا دا مۇنداي لابوراتوريالىق جۇمىستى الىپ, قويىلىمدى كوركەم­دىك دەڭگەيى جوعارى تۋىندىعا اينالدىر­عانى قۇپتارلىق. و.بوكەيدىڭ «ۇيقىم كەلمەيدى» دراماسى­نىڭ اتى ايتىپ تۇرعانداي بىردەن وزىنە باۋراپ اكەتە­دى. سپەكتاكلدە جاس اكتەر­لەردىڭ بۇكىل جان دۇنيەسىمەن بەرىلىپ ويناي­تىن جانكەشتىلىگى كوزگە بىردەن تۇسەدى. قويى­لىم وقيعاسىندا جاستىق البىرت­تىق­پەن بوزبالالىق جاساعان باس كەيىپكەردىڭ بالالىق قاتەلىكتەرى, ياعني ويلانباي جاسالعان ارەكەتتەرى ۇلكەن قاسىرەتكە اكەلگەنى شىنايى جەتكىزىلە وتىرىپ كورەرمەنگە ۇلكەن وي سالادى. «ۇيقىم كەلمەيدىنى» الۋ ارقىلى رەجيسسەر جاسوسپىرىمدەردىڭ ساناسىنا سىڭەتىندەي وي ايتىپ, جاستاردىڭ بۇگىنگى زاماناۋي تىلىندە سويلەگەن اكتەرلەر ءازىل-قالجىڭ­مەن, بيمەن كوپتەگەن تەرەڭ ماسەلەنى اشىپ كورسەتكەن. بولاشاقتا «قاللەكي» تەاتر لابوراتورياسىندا كوركەمدىك ساپاسى جوعارى وسىنداي شى­عار­مالاردىڭ كوبەيەتىنىنە سەنىمىمىز مول.

م.اۋەزوۆتىڭ «ايمان-شولپان» مۋزى­كالىق كومەدياسىنىڭ پرەمەراسى 2010 جىلى 18-19 قاراشا كۇندەرى وتكەن بولاتىن. 2021 جىلى 6-7 قاراشا كۇن­دەرى جاڭارتىلعان نۇسقاسى ساحنالاندى. سپەكتاكلدىڭ ساحنالىق نۇسقاسىن جاساعان رەجيسسەر – قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ءا.ورازبەكوۆ. جاڭا عيماراتتىڭ ۇلكەن ساحناسىنا قاراي يكەمدەلىپ جاڭارتىلعان نۇسقاسىندا (و.جاقىپبەك, ش.مۇستافينا) مۋزىكالىق پارتيتۋرالارعا كوپ كوڭىل ءبولىنىپ, كومە­ديا­نىڭ جانرى جان-جاقتى تەرەڭ اشىل­ماعانىن بايقادىق. اتاپ ايتقاندا, ايمان مەن شولپاننىڭ مۋزىكالىق ءان ايتۋ, بي بيلەۋ ساحنالارىنا كوڭىلىمىز تولعانىمەن, قويىلىمدا ءبىر-بىرىنەن
اۋماي قالعان قوس ارۋدى اجىراتا الماي دال بولدىق. باس كەيىپكەرلەردىڭ وزدەرىنە ءتان وبرازىن, ەرەكشەلىكتەرىن دارالاي تۇسەتىن قويۋ مىنەز, نازىكتىك, سابىرلىلىق, ەركەلىك جەتپەي قالعان. جارىق بەرۋ جونىندەگى سۋرەتشى ا.بەكبەمبەتوۆتىڭ اكتەرلەردىڭ ميزانستسەنالارىنداعى جارىقتىڭ ءساتتى قويىلۋىنا, جالپى سپەكتاكل اتموسفەراسىن شىنايى جەت­كىزۋدە جەمىستى جۇ­مىس ىستەگەنى كورى­نىپ تۇر. سونداي-اق قويۋ­شى سۋرەتشى ق.ماق­سۇتوۆتىڭ جاساعان جۇمىس­تارى دا اۋىز تولتىرىپ ايتۋعا تۇرارلىق.

م.سەرۆانتەستىڭ «دون كيحوتىن» قازاق ساحناسىندا العاش ساراپتاعان رەجيس­­سەر ءا.ومىربەك ۇلىنىڭ ەسىمى «دون كيحوتقا» دەيىن ج.شانين اتىنداعى شىمكەنت قالالىق اكادەميالىق دراما تەاترى ساحناسىندا قويىلعان «قوراز» سپەكتاكلى ارقىلى تەاتر كورەرمەندەرىنە جاقسى تانىلعان بولاتىن. ونىڭ جاستىق ماكسيماليزمى مەن ەشقانداي تسەنزۋرادان قورىقپايتىن باتىلدىعى باسقا رەجيسسەرلەرگە ۇلگى بولدى. ول گيتيس-تە وقىپ ءجۇرىپ وسىنداي كەسەك جۇمىستار اتقاردى. رەجيسسەر بۇل قويىلىمدا دا قازاق ەلىنىڭ بۇگىنگى جاعدايىنا سالماقتى ساراپتاما جاساي وتىرىپ, قوعامدىق كۇردەلى ماسەلەلەردى شىنايى كورسەتە بىلگەن. سپەكتاكل باستالعاندا «كىم دون كيحوت بولادى؟» دەگەن وتكىر ماسەلە قويىلادى. ياعني دون كيحوت بولۋ وڭاي ەمەس جانە ودان دا قيىنى وزىڭدەگى دون كيحوتتى ءولتىرىپ الماۋدان باستاۋ الادى. «دون كيحوت» ارقىلى قوعامداعى وتكىر ماسەلەلەردى اشىق سىناعان رەجيسسەر ىزدەنىسى مەن ساحنالىق توسىن دا تىڭ شەشىمدەرى كوڭىلگە قۇرمەت ورنىقتىرادى. قازاق تەاترلارىنا وسىنداي باتىل قويىلىمدار كەرەك. بۇل «دون كيحوتتىڭ» قازاق ساحناسىنداعى عۇمىرىنىڭ ۇزاق بولاتىندىعىنا سەنىمىمىز كامىل.

پ

بالجان بەكماعامبە­تو­ۆا,

تەاترتانۋشى:

– اپتا­لىق بارى­سىندا 8 سپەكتاكل تاماشالادىق. وتان­دىق دراماتۋرگتەردىڭ – 5, شەتەلدىك قالامگەر­لەردىڭ 4 شى­عار­ماسى رەپەرتۋار قورجىنىن تولىق­تىرىپتى. ايگىلى يسپان كلاسسيگى سەرۆان­تەستىڭ «دون كيحوت» رومانى الىبەك ومىربەك ۇلى مەن ميراس ءابىلدىڭ ينستسەنيروۆكاسىمەن ساحناعا قازاقتىڭ «دون كيحوتى» بولىپ جول تارتتى. ءتورت ساعاتقا جۋىق ۋاقىتتا وتەتىن قويىلىمدا قازىرگى قوعامنىڭ ايقىن بەينەسىن كوردىك. اتالعان تۋىندىدا مادەنيەت, الەۋمەتتىك احۋال, قاۋىپسىزدىك, جۇمىسسىزدىق, وتباسى قۇندىلىقتارى, سىبايلاس جەمقورلىق تاعى سول سياقتى زاماننىڭ وتكىر ماسەلەسى كوتەرىلدى. الىبەك ومىربەك ۇلىنىڭ رەجيسسۋراسىمەن ساحنالانعان بۇل «دون كيحوت» اششى شىندىقتىڭ ءبىرىن قالدىرماي جايىپ سالىپ, قازىرگى ءداستۇرلى تەاتر سپەكتاكلدەرىنەن وقشاۋ, ەرەكشە فورمادا, تىڭ رەجيسسەرلىك ىزدەنىستەرمەن ءوز كورەرمەنىن ء«ا» دەگەننەن باۋراپ اكەتتى. قازاق تەاترىنا وسىنداي قويىلىمدار وتە قاجەت. ساحنادا دون كيحوت ءرولىن كەسكىندەگەن ەرجان نۇرىمبەتتىڭ اكتەرلىك شەبەرلىگى, ويىننىڭ سان قىرلىلىعى, تاپقىرلىعى سپەكتاكلدىڭ ءون بويىن ساۋلەلەندىرە ءتۇسىپ, ال ونىڭ دوسى سانچو پانسا رولىندەگى اكتەر نۇركەن وتەۋىل بۇل جولى كورەرمەنگە وزىق اكتەرلىك شەبەرلىكتىڭ وزگە قىرىنان تانىلدى. ارتىستەردىڭ ويىن ەرەكشەلىگىنە لايىقتى كيىم دايىنداۋدا سۋرەتشىسى شىنار ەلەم­باەۆانىڭ ەڭبەگىن اتاپ وتكىمىز كەلەدى.

ح.التاي مەن ح.ورالتايدىڭ «التاي­دان اۋعان ەل» سپەكتاكلى رەجيسسەر فار­حاد مولداعاليدىڭ قولتاڭباسىمەن ساحنالانعان جاڭا تۋىندىلاردىڭ ءبىرى. ينستسەنيروۆاكا اۆتورى – ميراس ءابىل. جيىرماسىنشى جىلداردىڭ قاسىرەتتى پاراعىن كوز الدىمىزعا ايقارا اشىپ, ەركىندىككە ۇمتىلعان, بوداندىققا با­عىنباي وتكەن ۇلتىمىزدىڭ ءور مىنەزى مەن ەرىك-جىگەرىن كورسەتەتىن بۇل قويىلىمنىڭ تاعىلىمى تەرەڭ. ءبىر ايتا كەتەتىنى, سپەكتاكل بارىسىندا تاريحي حرونولوگيالىق دەرەكتەردى بايانداي بەرۋ قويىلىمنىڭ كوركەمدىك دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋىنە اكەلىپ سوققان. سپەكتاكل بىرنەشە فينالمەن اياقتالادى. سپەكتاكلدىڭ نۇكتەسىن قويۋ جۇمىسىن ءالى دە پىسىقتاۋ قاجەت-اق.

قاللەكي تەاترىنىڭ كامەرالىق زالىنان زاڭعار جازۋشى ورالحان بوكەيدىڭ «ۇيقىم كەلمەيدى» شىعارماسىن تاماشالاۋ باقىتى بۇيىردى. QALLEKI تەاتر لابوراتورياسىنىڭ ساحنالاۋىندا كورەرمەنگە جول تارتقان بۇل درامانىڭ جاس رەجيسسەرى ءبازىل سۇلتانعازىنىڭ ساحنالىق شەشىمدەرى مەن قويىلىمعا لايىقتى مۋزىكا تاڭداۋى كوڭىلگە كوپ ءۇمىت ۇيالاتتى. قويىلىمنىڭ رەڭىن اشا تۇسكەن جاس اكتەرلەردىڭ بەت الىسى دا جامان ەمەس. سپەكتاكل كورەرمەنگە اسەر ەتتى. كەي ساتتە كوزگە جاس ءۇيىردى, كۇلدىردى, ساعىندىردى. ساحنالىق تۋىندىنىڭ باس­تى ميسسياسى دا سول عوي. كوڭىلگە اسەر ەتۋ ياكي سانانى سەلت ەتكىزۋ. جاس ونەر­پازداردىڭ لابوراتورياسىنا ساتتىلىك تىلەيمىن.

تالاسبەك اسەمقۇلوۆتىڭ «قۇنانباي» دراماسىن تاماشالادىق. قويىلىمنىڭ اتاۋى «قۇنانباي» بولعان سوڭ تەاترعا كەلگەن كوزىقاراقتى كورەرمەننىڭ ساحنادان اۋەلى ءوز قۇنانبايىن ىزدەيتىنى زاڭدىلىق. رەجيسسەر بولات ۇزاقوۆ باستى كەيىپكەردىڭ بەينەسىن اشۋدا قۇنانبايدىڭ ىشكى دۇنيەسىنە كوبىرەك ۇڭىلگەندىگى بايقالدى. ءيا, ءبىز بىلەتىن قۇنانباي ءوز زامانىنىڭ بيلەۋشىسى, وكتەمدىك وكىلى ەدى. ءتىپتى م.اۋەزوۆتىڭ «اباي جولى» رومان-ەپوپەياسىندا ونىڭ وزبىر, قاتىگەز مىنەزىن سيپاتتايدى. بىراق بۇل جولى ساحنادان ءبىز قۇنانبايدىڭ دا پەندە ەكەندىگىن, قۇدايدىڭ الدىندا دارمەنسىز قۇل ەكەندىگىن, قاتەلەسىپ, قيا باسقان تۇستارى ءۇشىن وكىنەتىندىگىن, ءوزىنىڭ اينالاسىندا تۋعاندارىنىڭ يتجىعىس بوپ جاعا جىرتىسپاۋى ءۇشىن جانتالاسقانىن, بىتىمگەرشىلىككە شاقىر­عىش تۇلعا ەكەن­دىگىن بايقادىق. ساحنادا تاريحي شىندىق­تان بۇرىن, كوركەم شىن­دىقتى ىزدەگەن دۇرىس. ءار سۋرەتكەر ءوز «قۇنانبايىن» ساحنالايدى. اكتەر ەرلان مالاەۆتىڭ قۇنانبايى كەي ساتتەرى قاھارسىز قۇنانباي بولىپ كورىندى.

امەريكالىق دراماتۋرگ ا.مەنچەلدىڭ «كۇزگى ءىڭىر» تراگيكومەدياسىنىڭ جا­رىق­قا شىعۋى تەاتردىڭ ۇلكەن بۋىن ارتىس­تەرىنىڭ ونەرىنە كەڭ تىنىس, تىڭ ىزدەنىس سىيلادى دەسەك, قاتەلەسپەيمىز. قويىلىمنىڭ نەگىزگى كەيىپكەرلەرىن بەينەلەگەن قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى كۇليا قوجاحمەتوۆا, ايمان ايماعامبەت, مايرا ومار باستاعان تالانتتى اكتەرلەر شوعىرى ساحنانىڭ ءسانىن كەلتىردى. جىلدىڭ ءتورت مەزگىلىندەي جىلىستاپ جاتقان ءومىردىڭ سوڭعى كەزەڭى جايلى سىر شەرتىپ, جۇرەكتىڭ نازىك سەزىمىن قوز­عاي­­تىن قويىلىم اتاۋىن «كۇزگى ءىڭىر» دەپ قازاقشالاعان اۋدار­ما اۆتورى ن.ساۋدانبەكتىڭ شەبەرلىگى اتاپ وتۋ­گە تۇرارلىق. ساحنا دەكوراتسياسى اسەم بەزەندىرىلىپ, قويىلىمنىڭ ايتار ويىن ءدوپ باسقان. دەيتۇرعانمەن, ەكى ساعاتقا جۋىق سوزىلعان سپەكتاكلدە بىر­سارىندىلىق باسىم ەكەندىگى باي­­قا­لادى. اكتەرلەردە شىنايىلىق تاپ­­شى. كەيىپكەرسىندىلىقپەن ەمەس, كەيىپ­كەرجاندىلىقپەن ويناسا, جۇرەك­تەرگە جەتەر مە ەدى...

جازۋشى-دراماتۋرگ روزا مۇقانوۆا­نىڭ «بوپاي حانىم» تاريحي تراگەدياسىن قاللەكي تەاترىنىڭ رەپەرتۋارىن تۇرلەندىرگەن, جاڭا لەپ سىيلاعان ۇزدىك تۋىندىعا جاتقىزۋعا بولادى. بوپاي حانىمدى ساحنالاعان قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى لەيلو بەكنازار-حانينگا كۇردەلى كەيىپكەردىڭ بولمىسىن اشۋدا قاتەلەسپەگەن. ءبىز ساحنادان اقسۇيەك بولمىستى بوپايدى كورە الدىق. ابىلقايىر حان بەينەسىندەگى ەرجان نۇرىمبەتتىڭ ويىنىنداعى حان مىنەزىنە ءتان قايسارلىق, كۇرەسكەر تۇل­عانىڭ بەت بەينەسى سپەكتاكل شىرايىن ەنگىزدى.

ۇلى جازۋشى م.اۋەزوۆتىڭ ايگىلى «اي­مان-شولپان» كومەدياسى زاماناۋي ۇلگىدە قايتادان جاندانىپتى. كومە­ديا جانرىنىڭ جۇگى الدەقايدا اۋىر. «جاڭارتىلعان قويىلىم ەزۋگە كۇل­كى ءۇيىر­دى مە؟» دەگەن زاڭدى سۇراق ويعا ورا­لادى. وسى سۇراق تۇرعىسىنان الىپ قارا­عاندا نەگىزگى كەيىپكەرلەردى كەسكىن­دەگەن جاس بۋىن اكتەرلەرگە ءالى دە كوپ ىزدەنىس قاجەت. كۇلدىرە ءبىلۋ – ۇلكەن ونەر. سپەكتاكل جانرى مۋزىكالىق كومەديا بولعاننان سوڭ, جاندى داۋىستا ءان سالىپ, ىرعاقتى بيگە ىلەسىپ, كومەديانىڭ نەگىزگى ميسسياسى قالتارىستا قالىپ قويعانى بەلگىلى.

ي.شتراۋستىڭ «جۇبايلار جۇمباعى» – كومەدياسى رەپەرتۋاردان تۇسپەي كەلە جاتقان ۇزدىك كومەديالاردىڭ بىرەگەيى. وتباسىلىق ءومىردىڭ قيىندىعى مەن قىزىعىن قاتار سۋرەتتەيتىن نازىك كومەديا ءوزىنىڭ كوڭىلدى ديناميكاسىمەن, كورەرمەنگە وڭاي قابىلداناتىن اۋەزدى انىمەن تارتىمدى سپەكتاكل تۇزە ءبىلدى. جاڭارتىلعان نۇسقاسى كەڭ ساحنا تورىندە جارقىراي ءتۇستى. بۇل رەتتە قويۋشى سۋرەتشى قانات ماقسۇتوۆتىڭ, كيىم سۋرەتشىسى شىنار ەلەمباەۆانىڭ ەلەۋلى ەڭبەكتەرى ءساتتى تۋىندىنى جارىققا شى­عا­رۋعا زور ۇلەس قوسقان. سپەكتاكل بارىسىندا جارق ەتىپ, ەرەكشە ەستە قالعان ەپيزودتىق بەينە – اكتەر داستان ءالىموۆتىڭ «زىندان كۇزەتشىسى» ەكەنى ءسوزسىز.

P.S. «قاللەكي تىنىسى» اپتالىعى – تەاتردىڭ سوڭعى ءبىر جىلدا جەتكەن جەتىستىكتەرى مەن كەمشىلىكتەرىن ساراپتاۋعا جول اشقان جاقسى جوبا بولعانى انىق. باستىسى, شىعارماشىلىق ۇجىم كاسىبي ماماندار پىكىرىن تىڭداپ, ەركىن پىكىرتالاس ارقىلى شىعارماشىلىق جاڭا بەلەسكە قادام باستى. ال اپتالىق قورىتىندىسى بويىنشا, «دون كيحوت» سپەكتاكلىندەگى ءسۇت انا بەينەسى ءۇشىن تەاتردىڭ جەتەكشى اكتريساسى اينۇر بەرمۇحامبەتوۆا «ۇزدىك اكتريسا», دون كيحوت ءرولى ءۇشىن ەرجان نۇرىمبەت «ۇزدىك اكتەر», سانچو پانسا ءرولى ءۇشىن نۇركەن وتەۋىل ءشامىل ءجۇنىسوۆ اتىنداعى «ەكىنشى پلانداعى ۇزدىك ءارتىس» اتالىمىندا توپ جارسا, اتالعان قويىلىمنىڭ رەجيسسەرى الىبەك ومىربەك ۇلى ءازىربايجان مامبەتوۆ اتىنداعى «ۇزدىك رەجيسسەر» جۇلدەسىن يەلەندى. سونىمەن قاتار اپتالىق اياسىندا اشىربەك سىعاي اتىنداعى «ساحنا ساڭلاعى» سىيلىعى «بوپاي حانىم» سپەكتاكلىندەگى بوپاي بەينەسى ءۇشىن لەيلو بەكنازار–حانينگاعا, قادىر جەتپىسباەۆ اتىنداعى «ساحنا ساڭلاعى» جۇلدەسى «كۇزگى ءىڭىر» تراگيكومەدياسىنداعى يدا ءرولى ءۇشىن كۇليا قوجاحمەتوۆاعا تابىس ەتىلدى. مۇرات ناسيپوۆ اتىنداعى «ەپيزودتاعى ەر ادام بەينەسى ءۇشىن» جانە شولپان مۇقىشەۆا اتىنداعى «ەپيزودتاعى ايەل ادام بەينەسى ءۇشىن» اتالىمدارىندا تەاتر ارتىستەرى داستان ءالىموۆ پەن ينابات ابەنوۆا ماراپاتتالدى. شولپان ەلگەزەكوۆا اتىنداعى «شىعارماشىلىق ىزدەنىسى ءۇشىن» سىيلىعى «ۇيقىم كەلمەيدى» سپەكتاكلىن قويعان رەجيسسەر ءبازىل سۇلتانعازىنىڭ, جاقىپ وماروۆ اتىنداعى «سپەكتاكلگە مۋزىكا جازعان جىل كومپوزيتورى» اتالىمىنداعى جۇلدە ولجاس جاقىپبەكتىڭ مەرەيىن ۇستەم ەتتى. «ۇزدىك گريمدەۋشى» – ءلايلا سقاقوۆا, «ۇزدىك جارىق قويۋ بويىنشا سۋرەتشى» – ازامات بەكبەمبەتوۆ دەپ تانىلسا, «ۇزدىك ينستسەنيروۆكا» اتالىمىندا تەاترتانۋشى ميراس ءابىل ماراپاتتالدى.

ا

سوڭعى جاڭالىقتار