الەم • 24 ناۋرىز, 2022

كحدر تاعى دا زىمىران ۇشىردى

172 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

تاياۋدا سولتۇستىك كورەيا ەڭ ۇلكەن قۇرلىقارالىق بالليستيكالىق زىمىرانىن ۇشىردى. بۇل تۋرالى جاپونيا مەن وڭتۇستىك كورەيانىڭ اسكەري شەنەۋنىكتەرى حابارلادى. اتالعان ەلدەر باسشىلىعىنىڭ پىكىرىنشە, بۇل كەيىنگى جىلداردا جاسالعان ارانداتۋشىلىق ارەكەتتەردىڭ ءبىرى.

كحدر تاعى دا زىمىران ۇشىردى

وڭتۇستىك كورەيانىڭ بىرلەسكەن شتابى بەيسەنبىدە سولتۇستىك كورەيادان «بەلگىسىز سناريادتىڭ» ۇشىرىلعانىن انىقتاعان. سەۋل تاراپى ونى ۇزاق قاشىقتىققا ۇشاتىن زىمىران دەپ ەسەپتەپ وتىر. Yonhap اقپاراتتىق اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, ول جوعارى تراەكتورياعا اتىلعان قۇرلىقارالىق بالليستيكالىق زىمىران بولۋى مۇمكىن.

ەگەر بۇل مالىمەت راستالسا, كحدر-نىڭ 2017 جىلدان كەيىن ۇلكەن كولەمدە جاساعان سىناعى بولماق. دەمەك اقش-تىڭ كەز كەلگەن جەرىنە يادرولىق وقتۇم­سىق­تاردى جەتكىزۋگە قابىلەتتى قارۋ جاساۋدا ايتارلىقتاي جەتىستىككە جەتكەن. جاپو­نيانىڭ پرەمەر-ءمينيسترى فۋميو كيشي­دا كحدر-نىڭ بۇل ارەكەتىن ايىپتا­دى. جاپونيانىڭ مەملەكەتتىك قورعا­نىس ءمينيسترى ماكوتو ونيكي زىمىران قۇرلىقارالىق بالليستيكالىق زىمىراننىڭ جاڭا ءتۇرى بولۋى مۇمكىن ەكەنىن العا تارتادى.

م.ونيكيدىڭ ايتۋىنشا, زىمىران جاپونيانىڭ سولتۇستىكتەگى باستى ارالى – حوككايدوداعى وشيما تۇبەگىنەن باتىسقا قاراي شامامەن 150 شاقىرىم جەردە, جەرگىلىكتى ۋاقىت بويىنشا 15:35-تە قۇلاعان. زىمىران جاپونيانىڭ ەرەكشە ەكونوميكالىق ايماعىنا جەتكەنگە دەيىن شامامەن ءبىر ساعات بويى ۇشقان. ونداعى ۇشاقتار مەن كەمەلەرگە زاقىم كەلگەنى تۋرالى اقپارات جوق.

«الەم رەسەيدىڭ ۋكرايناعا باسىپ كىرۋىنە باس قاتىرىپ جاتقاندا سولتۇستىك كورەيا حالىقارالىق قوعامداستىققا قارسى ارانداتۋشىلىق ارەكەتكە باردى. بۇل ارانداتۋ ارەكەت, مۇنى مۇلدەم كەشىرۋگە كەلمەيدى», دەدى م.ونيكي.

ساراپشىلاردىڭ پايىمداۋىنشا, سولتۇستىك كورەيانىڭ بيىل بۇرىن-سوڭدى بولماعان دەڭگەيدە زىمىران سىناق­تارىن ءجيى وتكىزۋى كيم چەن ىننىڭ كحدر-نى يادرولىق دەرجاۆاعا اينال­دىرۋعا بەل بايلاعانىنىڭ ايقىن بەل­گىسى. وسىلايشا, كەلەشەكتە اقش-پەن يادرو­لىق كەلىسسوزدەر كەزىندە ءوز پوزيتسيا­سىن ساقتاپ قالۋعا مۇمكىندىك بەرەدى دەپ ەسەپتەيدى. «ەكونوميكالىق قيىندىقتار مەن تەحنيكالىق ساتسىزدىكتەرگە قارا­ماستان, كيم رەجىمى زىمىراندارىنىڭ مۇمكىندىكتەرىن ارتتىرۋعا بەل بايلاعانى بايقالادى. حالىقارالىق قوعامداستىق پان­دەمياعا جانە رەسەيدىڭ ۋكرايناعا باسىپ كىرۋىنە باس قاتىرىپ جاتقاندا سولتۇستىك كورەيانىڭ بالليستيكالىق زىمىراندى سىناقتان وتكىزۋدى كۇن تارتىبىنەن الىپ تاستادى دەپ ويلاۋ قاتەلىك», دەيدى سەۋلدەگى Ewha Womans ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ حالىقارالىق زەرتتەۋلەر پروفەسسورى لەيف-ەريك ەسلي The Guardian گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا.

كيودو اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, زىمىران ۇشىرىلعان جەردەن 1100 شاقىرىم قاشىقتىققا 71 مينۋت بويى ۇشقان. راكەتا 6000 شاقىرىم بيىكتىككە كوتەرىلگەن كورىنەدى. جاپونيا قورعانىس مينيسترلىگى بۇعان دەيىن سولتۇستىك كورەيانىڭ بىردە-ءبىر زىمىرانى وسىنشاما ۇزاق ۇشپاعانىن, مۇنداي بيىكتىككە جەتپەگەنىن مالىمدەدى.

وڭتۇستىك كورەيانىڭ قورعانىس مينيس­تر­لىگى سىناقتىڭ قۇرلىقارالىق بالليس­تي­كا­لىق زىمىرانعا قاتىسى بار-جوعىن بىر­دەن راستامادى. اسكەريلەر راكەتانىڭ سول­تۇستىك كورەيانىڭ شىعىس جاعالاۋىنان جا­­پون تەڭىزىنە قاراي اتىلعانىن ايتىپ وتىر.

وسى وقيعاعا بايلانىستى وڭتۇستىك كورەيا پرەزيدەنتى مۋن چجە ين ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ وتىرىسىن شاقىردى. «پرەزيدەنت سولتۇستىك كورەيانى شيەلەنىستى تۋدىراتىن ارەكەتتەردى دەرەۋ توقتاتۋعا جانە كەلىسسوزدەر ارقىلى مۇمكىندىگىنشە تەزىرەك ديپلوماتيالىق شەشىم قابىلداۋعا شاقىردى», دەلىنگەن كوك ءۇي تاراتقان مالىمدەمەدە. كحدر-نىڭ بۇل ارەكەتى ما­مىر ايىندا پرەزيدەنتتىك قىزمەتكە كىرى­سەتىن يۋن سۋك يولعا ايتارلىقتاي قيىندىق تۋعىزباق.

جالپى, بيىل سولتۇستىك كورەيا 13 رەت زىمىرانىن سىناقتان وتكىزدى. سوڭ­عى رەت 16 ناۋرىزدا ۇشىرىلعان راكەتا كوك­كە كوتەرىلمەي جاتىپ ەل استاناسى پحەنياننىڭ ۇستىندە جارىلدى. ساراپشىلار كيم چەن ىننىڭ اقش-قا جەتەتىن راكەتا ازىرلەۋگە كىرىسىپ كەتكەنىن ايتادى.

اقش تاراپى كحدر 27 اقپان مەن 5 ناۋرىزدا ەكى مارتە قۇرلىقارالىق بالليستيكالىق زىمىراندى سىناقتان وتكىزگەنىن حابارلاعان ەدى. اق ءۇيدىڭ پايىمداۋىنشا, بۇل حۆاسونگ-17 بالليستيكالىق زىمىرانىنىڭ قابىلەت-قۋاتىن انىقتاۋ ءۇشىن جاسالعان كورىنەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار