سارا ادىلگەرەيقىزى كۇزەمباي جارتى عاسىردان استام م.و.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ «مۋزىكاتانۋ» بولىمىنە قىزمەتكە ورنالاسىپ, وسى ءبولىمنىڭ نەگىزىن قالاعان ۇعا اكادەميگى ا.جۇبانوۆ پەن ۇعا-نىڭ كوررەسپوندەنت-مۇشەسى ب.ەرزاكوۆيچتەردىڭ كوزىن كورىپ, ءتالىمىن الدى. مۋزىكاتانۋ عىلىمىنىڭ اقساقالدارى باستاعان سارا جولدى ابىرويمەن جالعاستىرىپ, 1987-1993 جانە 2000-2012 جىلدار ارالىعىندا اتالعان ءبولىمنىڭ مەڭگەرۋشىسى قىزمەتىن اتقاردى. ال 2013 جىلدان ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن «مۋزىكاتانۋ» ءبولىمىنىڭ باس عىلىمي قىزمەتكەرى رەتىندە جوبالارعا جەتەكشىلىك ەتىپ, جاس عالىمدارعا باعىت-باعدار كورسەتتى.
سارا كۇزەمبايدىڭ 85 جىلدىعىنا ارنالعان ءىس-شارالاردىڭ لەگىن ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وتكەن «اسەمدىكتى اسپەتتەۋ – ماڭگىلىك رۋحاني قۇندىلىق» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيامەن باستادى.
كونفەرەنتسيا اياسىندا ۇيىمداستىرىلعان پلەنارلىق جانە سەكتسيالىق ماجىلىستەردە «س.كۇزەمبايدىڭ شىعارماشىلىق كەلبەتى», «س.ءا.كۇزەمبايدىڭ عىلىمي ەڭبەكتەرى جانە زاماناۋي مۋزىكاتانۋ ماسەلەلەرى», «ۇلتتىق مادەنيەتتەگى تاريحي ۋاقيعالار مەن تۇلعالار», «فيلولوگيا جانە ونەرتانۋداعى يننوۆاتسيالىق زەرتتەۋلەر», «بەيماتەريالدىق رۋحاني قۇندىلىقتاردىڭ زەرتتەلۋى, ساقتالۋى جانە ناسيحاتتالۋى» سىندى ماسەلەلەر تالقىلاندى.
جيىندا الدىن الا باسپادان شىعارىلعان «اسەمدىكتى اسپەتتەۋ – ماڭگىلىك رۋحاني قۇندىلىق» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيانىڭ ماتەريالدار جيناعىنىڭ تۇساۋى كەسىلىپ, كوپشىلىكتىڭ نازارىنا ۇسىنىلدى.
م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ باس ديرەكتورى, ۇعا كوررەسپوندەنت-مۇشەسى كەنجەحان ماتىجانوۆ: «ۇلتتىق وپەرا ونەرىنىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋىن, كومپوزيتورلىق شىعارماشىلىقتىڭ كوركەمدىك-ستيلدىك باعىتتارىن, ءداستۇرلى جانە قازىرگى زامان مۋزىكاسىنىڭ ءارتۇرلى اسپەكتىلەرىن, شىعىس جانە باتىس ەۋروپا مادەنيەتىندەگى فولكلورلىق جاڭاشىلدىق بەلگىلەردىڭ توعىسۋى سياقتى كۇردەلى ماسەلەلەرمەن قاتار, ساحنا ونەرى شەبەرلەرىنىڭ پورترەتتەرىن جاڭعىرتىپ, تۆورچەستۆوسىن تەرەڭ زەرتتەگەن سارا ادىلگەرەيقىزى 500-دەن استام عىلىمي جانە مۋزىكالىق سىني ەڭبەكتەردى جارىققا شىعاردى. قازاقتىڭ ونەرتانۋ سالاسىندا ۇعا-نىڭ كوررەسپوندەنت-مۇشەسى دارەجەسىنە جەتكەن بىرەگەي تۇلعا كۇزەمباي سارا ادىلگەرەيقىزىنىڭ ۇستازدىق, جەتەكشىلىك, عالىمدىق بولمىسى جاستارعا ونەگە», دەدى.
م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ باس عىلىمي قىزمەتكەرى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ايگۇل ىسماقوۆا: «م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىندا 50 جىل قىزمەت ەتكەن سارا ادىلگەرەيقىزى تەك كاسىبي ماماندار دايارلاۋمەن شەكتەلمەي, ءوزىنىڭ ماڭايىنا ادىلدىك پەن انالىق مەيىرىمىن جايعان ارىپتەس بولدى. اكادەميك ا.جۇبانوۆ پەن ب.گ.ەرزاكوۆيچ باسقارعان مۋزىكا ونەرى ءبولىمىن باسقارعان س.كۇزەمباەۆا ءوزىنىڭ ەل مويىنداعان كاسىبيلىگىن عانا دالەلدەپ قويماي, ساۋاتتى شاكىرتتەر تاربيەلەگەن ۇستاز. سارا ادىلگەرەيقىزى – اكەسىنىڭ اتىنا ساي عىلىم مەن ومىردە ادىلدىك پەن كاسىبيلىكتىڭ, ىزگىلىك پەن انالىق مەيىرىمدى باستى قۇندىلىقتار ەتكەن عالىم بولعان», دەپ ەسكە الدى.
تاۋەلسىزدىك داۋىرىندەگى ادەبيەت جانە كوركەم پۋبليتسيستيكا ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى گۇلجاھان وردا: «مەرەيتوي يەسىنىڭ كوپسالالى قىرىنىڭ ءبىرى – پەداگوگيكا سالاسىنداعى ۇزدىكسىز ەڭبەگى. ۇزاق جىلدار قۇرمانعازى اتىنداعى الماتى مەملەكەتتىك كونسەرۆاتورياسىندا, ى.التىنسارين اتىنداعى ارقالىق پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىندا ءدارىس وقىعان ۇستازدىڭ شاكىرتتەرىنىڭ الدى بۇگىنگى تاڭدا ەلگە تانىمال قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا ەڭبەك سىڭىرگەن ونەر قايراتكەرلەرى. كەزىندە ورتا جانە جوعارى مۋزىكالىق مەكتەپتەردىڭ بارلىعى دەرلىك سارا ادىلگەرەيقىزىمەن تىعىز شىعارماشىلىق بايلانىستا جۇمىس ىستەدى. عىلىممەن اينالىسىپ جۇرگەن ماگيسترانتتار مەن دوكتورانتتار شاكىرت تاربيەلەپ جۇرگەن ۇستازىنىڭ اقىل-كەڭەسىنە ءجيى جۇگىندى. جىل سايىن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ مەملەكەتتىك اتتەستاتسيالىق كوميسسيانىڭ توراعاسى, ديسسەرتاتسيالىق كەڭەستىڭ ءتورايىمى جانە مۇشەسى رەتىندە جالىقپاي, شارشاماي قىزمەت ەتىپ, ونەرتانۋشىلاردى دايارلاۋعا ءوز ۇلەسىن قوستى» دەپ وي قوزعادى.
م.و.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ سىرتقى ادەبي بايلانىستار جانە اناليتيكا ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, دوتسەنت سۆەتلانا انانەۆا ۇلتتىڭ رۋحاني قازىناسىن جاڭعىرتۋ ماسەلەسىنىڭ اياسىندا س.ا.كۇزەمبايدىڭ كوپتەگەن مونوگرافيالارى مەن وقۋلىقتارىندا قازاق حالقىنىڭ جانە ەلىمىزدەگى ەتنوستاردىڭ مۋزىكالىق مۇراسىن زەرتتەۋ يدەيالارىن تارقاتىپ, بەلگىلى عالىمنىڭ ۇلى دالانىڭ مۋزىكالىق مۇراسىن, قازاق وپەرالارىن, قازىرگى مۋزىكا ونەرى تۋرالى ەڭبەكتەرىن رۋحاني مادەنيەت تاريحىنىڭ جاڭا بەتتەرىن اشاتىندىعىن باسا ايتتى.
مۋزىكاتانۋ ءبولىمىنىڭ جەتەكشى عىلىمي قىزمەتكەرى, ونەرتانۋ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, دوتسەنت اقليما وماروۆا سارا كۇزەمبايدىڭ العاشقى ەڭبەكتەرىنىڭ ءبىرى, 1982 جىلى جارىق كورگەن «ۆوسپەت پرەكراسنوە» اتتى ەڭبەگىنىڭ قۇندىلىعىن بايانداي كەلە, تاريحي اقپاراتتاردىڭ دەرەككوزىنە اينالعان, ونىڭ ىشىندە كوپتەگەن ماتىندەر مەن بەينەسۋرەتتەر كورىنىس تاپقان باسىلىم رەتىندە عانا ەمەس, سونىمەن قاتار بىرنەشە ونجىلدىقتار وتسە دە, ءارتۇرلى زەرتتەۋ تاراپتارىنىڭ ۇيلەسىمدىلىگىن, اۆتوردىڭ «كوزقاراسىنىڭ» وزىندىك سيپاتىن جانە ونىڭ شىعارماشىلىق دامۋ بولاشاعىن راستايتىن ەڭبەك رەتىندەگى ماڭىزىن كەڭىنەن اڭگىمەلەدى. ال مۋزىكاتانۋ ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, ونەرتانۋ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسور اينۇر قازتۋعانوۆا س.كۇزەمبايدىڭ م.و.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتى قابىرعاسىندا جۇزەگە اسىرعان عىلىمي-جەتەكشىلىك قىزمەتىن ايقىنداپ, بۇل ماسەلەنىڭ اياسىن كەڭەيتىپ, عالىمنىڭ باسقا دا عىلىمي-جەتەكشىلىك باعىتتارىن, ياعني مۋزىكاتانۋ سالاسىنداعى ۇستازدىق عىلىمي-جەتەكشىلىك قىزمەتى مەن جالپى ونەرتانۋ قوعامىنداعى عىلىمي-جەتەكشىلىك قىزمەتىن زەرتتەۋ كەرەگىن ايتتى. سانالى عۇمىرىندا ءتۇرلى سالالار مەن الۋان ءتۇرلى ازاماتتىق پارىزدى ءبىر ارناعا توعىستىرا بىلگەن سارا كۇزەمبايدىڭ قازاقتىڭ رۋحاني مادەنيەتىنە قوسقان ۇلەسى بۇكىل قازاق جاستارىنا ۇلگى-ونەگە, دەپ تۇجىرىمدادى.
سارا كۇزەمبايدىڭ 85 جىلدىعىنىڭ قۇرمەتىنە وراي ۇيىمداستىرىلعان وسىناۋ ايتۋلى شارا بولاشاقتا مۋزىكاتانۋ عىلىمىن جاڭاشا قىرىنان اشىپ, زەرتتەۋدىڭ باعىت-باعدارلارىن ودان ءارى دامىتا تۇسەتىنى انىق.
الماتى
