جارىلىس سالدارىنان وت جاعاتىن عيمارات قيرادى. ءۇيىندىنىڭ استىندا قالىپ قويعان 58 جاستاعى وت جاعۋشىنىڭ دەنەسىن وقيعا ورنىنا كەلگەن ءورت سوندىرۋشىلەر الىپ شىقتى. قايعىلى جاعدايعا اكەپ سوققان وقيعانىڭ سەبەپ-سالدارىن ءتيىستى ورىندار انىقتاۋعا كىرىسكەنى ءمالىم. دەگەنمەن, كوپشىلىك جارىلىسقا جاۋاپسىزدىق, ءبىلىم سالاسىن باسقارۋعا قاتىستى ەنگىزىلگەن وزگەرىستەردىڭ دە سەبەپ بولعانىن ايتۋدا. اپاتتىڭ الدىن الۋعا, وعان جول بەرمەۋگە بولار ما ەدى؟ ەگەر...
قايعىلى وقيعا ورىن العان جىلۋ قازاندىعىنداعى پەش كومىرمەن جاعىلعان. قازاندىق جاڭادان سالىنعان كەزدە, ياعني 2014 جىلى ورناتىلعان پەشتى بىلتىر اۋىستىرۋ جوسپارلانعان. سايرام اۋداندىق ادامي الەۋەتتى دامىتۋ ءبولىمى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ءالجان ساپاربەكوۆ بىلتىر مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ پورتالىنا جاڭا قازاندىققا تاپسىرىس بەرىلگەنىن ايتادى. بىراق مەردىگەر الىپ كەلگەن پەشتىڭ ماركاسى كونكۋرس قۇجاتتارىندا كورسەتىلگەن تالاپتارعا سايكەس كەلمەگەندىكتەن قابىلدانباعان. «سۇرانىسقا ساي پەشتى كۇتىپ جۇرگەندە اۋىلعا گاز كەلدى. پەشتى گازعا اۋىستىرامىز دەپ جۇرگەندە وسىنداي جاعداي بولدى. جاڭا پەش ءالى ورناتىلماعان بولاتىن. قازاندىق 2014 جىلى ورناتىلعان پەشپەن جۇمىس ىستەپ تۇرعان ەدى», دەيدى ءا.ساپاربەكوۆ.
بۇگىندە جارىلىسقا ساپاسىز وتىننىڭ سەبەپ بولعانى دا ايتىلۋدا. اۋدانداعى مەكتەپتەردىڭ قىسقا دايىندىعىمەن ادامي الەۋەتتى دامىتۋ ءبولىمى, ياعني ءبىلىم ءبولىمى اينالىسادى. ءبولىم وبلىستىق ادامي الەۋەتتى دامىتۋ باسقارماسىنا دايىندىق بويىنشا ەسەپ بەرەدى. ياعني اۋىلداعى نەمەسە اۋدان اۋماعىنداعى مەكتەپتەردىڭ قىسقا دايىندىعىنا بۇرىنعىداي, اۋدان اكىمدىگى, ونىڭ ىشىندە كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق ءبولىمى ارالاسپايدى. ويتكەنى بارلىق اۋداندىق, قالالىق ءبىلىم بولىمدەرى تىكەلەي وبلىستىق ادامي الەۋەتتى دامىتۋ باسقارماسىنا باعىنادى. وبلىستىق ەنەرگەتيكا, تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسىنىڭ حابارلاۋىنشا, وشاقتىداعى جارىلىس بويىنشا ارنايى كوميسسيا قۇرىلىپ, وقيعانىڭ سەبەپتەرىن انىقتايتىن بولادى. ال باسقارمانىڭ جىلۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى مارات ءبايجۇنىسوۆتىڭ ايتۋىنشا, مەكتەپتەردەگى جىلۋعا قاتىستى ماسەلەگە تولىعىمەن اۋداندىق ءبىلىم بولىمدەرى, وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسى جاۋاپتى. وسى ارادا جاۋاپكەرشىلىكتىڭ ءبارىن ءبىر باسقارمانىڭ موينىنا ارتىپ قويا سالعان قانشالىقتى دۇرىس دەگەن زاڭدى سۇراق تۋىندايدى؟ ءبىلىم باسقارماسىندا مەكتەپتەردەگى نەمەسە بالاباقشالارداعى قازاندىقتاردىڭ جاعدايىن, ياعني جىلۋ جۇيەسىن جەتىك بىلەتىن ماماندار جوق تا بولار. بۇگىندە قاراماعىندا جۇزدەگەن مەكتەپ, بالاباقشالارى بار اۋداندىق ءبىلىم بولىمدەرىن تىكەلەي وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنا باعىندىرۋ وڭ ناتيجە بەرمەي وتىرعانىن ايتۋشىلار كوپ. اۋماعىندا جۇزدەن استام ءبىلىم وشاقتارى بار اۋداندار وڭىردە از ەمەس. سول اۋداندار اكىمدىكتەرى بۇرىندارى جۇزدەگەن مەكتەپ پەن بالاباقشالاردىڭ بارلىعىن تولىق باقىلاۋدا ۇستاۋدىڭ, جىل سايىن قاجەتتىلىكتەرمەن تولىق قامتاماسىز ەتۋدىڭ وتە قيىن بولعانىن ايتادى. جالپى, ءبىلىم سالاسىندا جىلۋ جۇيەلەرىنىڭ جاعدايىن باقىلاۋدا ۇستاپ, وتىن دايىنداۋدان وزگە دە ماسەلە جەتەرلىك. ولاي دەۋىمىزگە داۋلى ماسەلەلەر ءجيى كوتەرىلەتىن باسقارماداعى احۋال دا سەبەپ بولىپ وتىر. جۋىردا وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنا ەكى جارىم جىل باسشىلىق ەتكەن راحىمبەك جولاەۆ قىزمەتىنەن كەتتى. وسى جىلدارى ر.جولاەۆ اۋدانداعى ءبىلىم ءبولىمى باسشىلارىمەن بىرنەشە رەت سوتتاسۋىمەن دە ەستە قالدى. بىرقاتار سوت وتىرىستارىندا باسقارما باسشىسى جەڭىلدى. مىسالى, «ديپلومى جالعان» دەگەن تولەبي اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باسشىسى روزا امانوۆا سوتتا باسقارمانى ءبىر ەمەس, بىرنەشە مارتە ۇتىپ شىقتى. ر.جولاەۆ قىزمەتىنەن العان سارىاعاش اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باسشىسى باۋىرجان مايريحوۆ سوتتا جەڭىپ, ورنىنا قايتا ورالدى. الايدا ءجۋرناليستى ولتىرۋگە تاپسىرىس بەردى دەگەن كۇدىككە ىلىگىپ, جۋىردا قامالدى. باسقارمانىڭ ەكس-باسشىسى ر.جولاەۆ بىلتىر Nur Otan پارتياسىنىڭ جەرگىلىكتى فيليالى وتكىزگەن جيىندا وبلىستاعى بۇكىل مەكتەپتەر مەن بالاباقشالاردى يگەرۋگە شاماسى جەتپەي جاتقانىن مويىنداعان دا ەدى. تۇركىستان وبلىسىندا 900-دەن استام مەكتەپ, 65 مىڭداي پەداگوگ بار, ءبىلىم ۇيالارىندا 500 مىڭنان استام وقۋشى ءبىلىم الۋدا. ياعني 900-دەن استام مەكتەپ قازاندىق ارقىلى جىلىتىلادى. ولارداعى احۋالدى قاتاڭ باقىلاۋدا ۇستاپ, تالاپقا ساي ەتۋ پەداگوگتەر ءۇشىن وڭاي شارۋا ەمەس ەكەنى تۇسىنىكتى دە. سوندىقتان دا بولار, ءبىلىم سالاسىن باسقارۋداعى سوڭعى وزگەرىسكە كوڭىلى تولمايتىندار كوپ. وشاقتى اۋىلىندا ورىن العان وقيعانىڭ ءبىر سەبەبىن وسى وزگەرىسپەن بايلانىستىرۋشىلار دا از ەمەس.
بۇل ماسەلەگە قاتىستى وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ پىكىرىن بىلە المادىق. ويتكەنى باسقارما باسشىسىنىڭ ورنى بوس. ايتپاقشى, باسشىلارى بىرىنەن كەيىن ءبىرى ۇستالىپ, قامالىپ جاتقان كوممۋنالدىق سالاعا جاۋاپتى وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسىندا دا ءبىرىنشى باسشى تۇراقتاماي تۇر.
تۇركىستان وبلىسى