كوللاجدى جاساعان امانگەلدى قياس, «ەQ»
الەۋمەتتىك جەلىدە قىزۋ تالقىلانعان سونداي جازبانىڭ ءبىرى جاقىندا ازاماتتىق قورعاۋ پودپولكوۆنيگى باقىت سىرعابەكوۆتىڭ Facebook پاراقشاسىندا جاريالاندى. نۇر-سۇلتان قالاسى تجد ء«ورت ءسوندىرۋ جانە اۆاريالىق قۇتقارۋ جۇمىستارى قىزمەتى» مەملەكەتتىك مەكەمەسى 12-ءورت ءسوندىرۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى مينيسترلىكتىڭ «پوجارنىي ي سپاساتەل كازاحستانا» جۋرنالىنا ۇجىم بولىپ جازىلۋدان باس تارتاتىندىقتارىن ايتىپ, جازبا قالدىرعان بولاتىن. باستى سەبەپ – جۋرنال اتاۋىنىڭ, باسىلىمنىڭ ىشكى مازمۇنىنىڭ 70 پايىز ورىس تىلىندە جاريالانۋى.
«جۋرنال نەگە «قازاقستاننىڭ ءورت ءسوندىرۋشىسى جانە قۇتقارۋشىسى» دەپ اتالمايدى؟ №12 ءورت ءسوندىرۋ بولىمىندە 1 قىزمەتكەر عانا ورىس ۇلتىنىڭ وكىلى, قالعان 81 قىزمەتكەردىڭ بارلىعى – قازاق. مينيسترلىكتەگى قىزمەتكەرلەردىڭ 90 پايىزى قازاق. ەگەمەندى ەل اتانعانىمىزعا 30 جىل بولدى, تجم-ءنىڭ قۇرىلعانىنا 25 جىلدان استى. سولاي بولا تۇرا ءالى كۇنگە دەيىن جەتىم بالانىڭ كۇيىن كەشىپ جالتاقتايمىز, قۇلدىق كوزقاراستان ارىلا الماي كەلەمىز. تاۋەلسىز ەلدىڭ ازاماتى رەتىندە ۆەدومستۆولىق جۋرنالعا تەك اتاۋىن قازاقشاعا وزگەرتىپ جانە مەملەكەتتىك تىلدە شىققان كەزدە عانا جازىلاتىنىمىزدى مالىمدەدىك», دەلىنگەن جازبادا. جەلىدە قىزۋ تالقىعا تۇسكەن وسى ماسەلەدەن كەيىن ب.سىرعابەكوۆ باسشىلىق تاراپىنان وزىنە جانە جۋرنالعا جازىلۋدان باس تارتقان جەكە قۇرامعا قىسىم جاسالىپ, ىرىتكى سالۋ جانە ارانداتۋ فاكتىلەرى بولىپ جاتقانىن ايتىپ, 19 قاڭتار 2022 جىلى تاعى جازبا قالدىرعان.
ءسوزىن پرەزيدەنت اكىمشىلىگى, باس پروكۋراتۋرا, مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جونىندەگى اگەنتتىك باسشىلارىنا باعىتتاعان ول: ء«بولىم باستىعىنىڭ ورىنباسارى, ازاماتتىق قورعاۋ مايورى ب.ءابدىراسىل تاڭەرتەڭگىلىك ساپتىق تاراۋدا جەكە قۇرامعا «جۋرنالعا جازىلاسىڭدار, ال جازىلماعانداردىڭ ءتىزىمىن جوعارى جاققا بەرەمىن. ەرتەڭ سىياقىدان قاعىلاسىڭدار, اتتەستاتسيا تاپسىرعاندا قيىن بولادى. «سوپروتيۆلەنيا بەسپولەزنو, ۆسە راۆنو زاستاۆيات!» دەپ جەكە قۇرامعا قىسىم كورسەتە باستاعان. قازاق ءتىلى – قازاقستاندا تۋىپ, قازاقستاندا تۇراتىن, ونى وتانىم دەپ قابىلدايتىن, ءوزىن وسى ەلدىڭ پاتريوتى دەپ ەسەپتەيتىن ازاماتتاردىڭ ءتىلى. مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ قازاق جەرىن مەكەندەگەن بارلىق ۇلتتاردىڭ ءتىلى ەكەنىن ۇمىتپاۋىمىز قاجەت. وسىعان وراي 12-ءورت ءسوندىرۋ ءبولىمىنىڭ جەكە قۇرامىنا زاڭسىز قىسىم كورسەتۋدى توقتاتقىزۋلارىڭىزدى سۇرايمىن», دەيدى. وسى جازبادان كەيىن ءبىز ب.سىرعابەكوۆتىڭ وزىمەن سويلەسىپ, ايتىلعان ماسەلەلەرگە قاتىستى ساۋالدارىمىزدى قويماق بولعانبىز. الايدا ول «مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەرىنىڭ ادەپ كودەكسىنە» سايكەس باسشىلىعىنىڭ رۇقساتىنسىز باق-قا سۇحبات بەرە المايتىنىن العا تارتتى. سوعان قاراعاندا, تجم باسشىلىعى وعان وسى كودەكستەگى «مەملەكەتتىك ورگان قىزمەتىنىڭ ماسەلەلەرى بويىنشا كوپشىلىك الدىندا سويلەۋدى ونىڭ باسشىسى نەمەسە مەملەكەتتىك ورگاننىڭ بۇعان ۋاكىلەتتىك بەرىلگەن لاۋازىمدى ادامدارى جۇزەگە اسىرادى» دەگەن قاعيداتتى قاتاڭ ەسىنە سالىپ قويسا كەرەك.
جارتاسقا ءتىل جاڭعىرتقانداي بولمايىق دەپ, سۇراقتارىمىزدى توتەنشە جاعدايلار ءمينيسترى يۋري يلينگە جولدادىق. توتەنشە جاعدايلار ۆيتسە-ءمينيسترى م.كۇلدىكوۆ قول قويعان رەسمي حاتتا «پوجارنىي ي سپاساتەل كازاحستانا» جۋرنالىنىڭ بيىلعى قاڭتار ايىنان باستاپ «قازاقستان قۇتقارۋشىلارى» اتاۋىمەن شىعارىلا باستاعانى تۋرالى ايتىلادى. سونداي-اق حاتتا: «اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس جۋرنالدا اقپارات ەكى تىلدە جاريالانادى. نەگىزىنەن مەملەكەتتىك تىلدەگى ماقالالارعا باسىمدىق بەرىلەدى. ال قىزمەتكەرلەر اراسىندا جۋرنالعا جازىلۋ ەركىن تۇردە جۇرگىزىلەدى», دەلىنگەن. وسى ايتىلعاندارعا كوز جەتكىزۋ ءۇشىن جۋرنالدىڭ 2021 جىلدىڭ سوڭىندا شىققان ەكى سانىن پاراقتاپ شىققان ەدىك. قاراشا جانە جەلتوقسان ايلارىندا جاريالانعان ەكى جۋرنالدا 60-قا تارتا ماتەريال جاريالانسا, سونىڭ جارتىسىنا جۋىعى قازاق تىلىندە ەكەن. م.كۇلدىكوۆ مالىمدەگەندەي, «مەملەكەتتىك تىلدەگى ماقالالارعا باسىمدىق بەرىلگەنىن» اسا بايقاي قويمادىق. ونىڭ ۇستىنە, باسىلىمداعى باستى ماقالالار مەن وزەكتى اقپاراتتاردىڭ دەنى ورىسشا بەرىلگەن.
توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگىنىڭ مالىمدەۋىنشە, 2021 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ۆەدومستۆودا مەملەكەتتىك تىلدە جۇرگىزىلەتىن قۇجات اينالىمىنىڭ ۇلەسى 92 پايىزعا جەتكەن. رەسمي حاتتا مەملەكەتتىك تىلدە ءىس جۇرگىزەتىن وزگە ەتنوس وكىلدەرىنىڭ ەڭبەكاقىسىنا ۇستەمەاقى قوسىلمايتىندىعى تۋرالى دا جازىلعان. ال ءبىزدىڭ الەۋمەتتىك جەلىدەگى جازبادان كەيىن ونىڭ اۆتورى مەن 12-ءورت ءسوندىرۋ ءبولىمىنىڭ جەكە قۇرامىنا جاسالا باستاعان قىسىمدار جونىندەگى سۇراعىمىزعا م كۇلدىكوۆ: «بۇعان دەيىن دە, ب.سىرعابەكوۆ الەۋمەتتىك جەلىدە جازبا قالدىرعاننان كەيىن دە وعان جانە جەكە قۇرامعا جۋرنالعا جازىلۋ بويىنشا ەشقانداي قىسىم كورسەتىلگەن جوق. سونداي-اق مينيسترلىككە وسى ماسەلەگە قاتىستى زاڭسىز ءىس-ارەكەتتەر تۋرالى شاعىمدار تۇسكەن ەمەس», دەپ جاۋاپ بەرگەن. كەرىسىنشە, ب.سىرعابەكوۆتىڭ قىزمەتتىك مىندەتتەرىن تيىسىنشە ورىنداماعانى ءۇشىن بۇعان دەيىن 6 رەت تارتىپتىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعانىن, وعان جاريالانعان «قىزمەتكە تولىق سايكەس ەمەستىگى تۋرالى ەسكەرتۋ» تارتىپتىك جازاسى بار ەكەنىن تىزبەلەپ شىققان. ءتىپتى «قازىرگى تاڭدا ب.سىرعابەكوۆكە تىكەلەي باعىنىستى 12-ءورت ءسوندىرۋ ءبولىمى قىزمەتكەرىنىڭ 7 قاڭتار كۇنى (توتەنشە جاعداي كەزىندە) الكوگولدىك ىشىمدىك ءىشىپ, ماس كۇيىندە جول-كولىك وقيعاسىنا جول بەرۋ فاكتىسى بويىنشا قىزمەتتىك تەرگەۋ اياقتالدى. وسى قىزمەتتىك تەرگەۋ اياسىندا ب.سىرعابەكوۆتىڭ جەكە قۇرام اراسىندا تاربيە جانە پروفيلاكتيكالىق جۇمىستى ۇيىمداستىرۋ بويىنشا لاۋازىمدىق مىندەتتەرىن تيىسىنشە ورىنداماعانى ءۇشىن تارتىپتىك جاۋاپكەرشىلىگى قارالۋدا. ناتيجەسى ءالى شىققان جوق» دەپ, «قۇقىق قورعاۋ قىزمەتى تۋرالى زاڭنامانىڭ تالاپتارىنا سايكەس ءاربىر باسشى ءوز قىزمەتكەرلەرى اراسىنداعى قىزمەتتىك ءتارتىپتىڭ جاي-كۇيىنە, سونداي-اق سەنىپ تاپسىرىلعان بولىمشەلەردەگى مورالدىق-پسيحولوگيالىق احۋالدىڭ جاي-كۇيىنە جاۋاپتى» ەكەنىن ەسكەرتكەن.
«وتىز جىل جالتاقتاعانىمىز جەتەدى» دەپ, باسىلىمنىڭ ورىسشا اتاۋىنان باستالعان تالاپتىڭ سوڭى وسىلايشا «تارتىپتىك جازاعا» ۇلاسىپ كەتكەن. ءتىل تاعدىرىن وسىلاي ءتىلىپ ايتپاسا, تالاي مەكەمەنىڭ اششى ىشەكتەي سوزىپ جۇرە بەرەتىنىن كوز كورىپ ءجۇر. وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا جاريالانعان وسى جازبادان كەيىن اينالاسى بىرەر اپتانىڭ ىشىندە جۋرنالدىڭ اتاۋى تولىق قازاقشاعا وزگەرىپ شىعا كەلگەن. الايدا وسى ۋاقىتقا دەيىن مەملەكەتتىك ءتىلدى قاجەت ەتپەي كەلگەن باسىلىمنىڭ ارتىندا بۇكىل ءبىر ۆەدومستۆونىڭ تۇرعانىن ەستەن شىعارماعان ءجون. ونىڭ ۇستىنە ەلىمىزدەگى «تiل تۋرالى» زاڭنىڭ 7-بابىنا سايكەس «قازاقستاندا تiلدiك بەلگiسi بويىنشا ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن كەمسiتۋگە جول بەرiلمەيدi». جول بەرىلمەۋى كەرەك...
