قازاقستاندا س.ا.گەراسيموۆ اتىنداعى بۇكىلرەسەيلىك مەملەكەتتىك كينو ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ كۇندەرى باستالدى
ناۋرىز مەرەكەسى قارساڭىندا عانا الماتى رەسمي تۇردە دوستاستىق ەلدەرىنىڭ 2014 جىلعى مادەني استاناسى بولىپ جاريالانعان بولاتىن. الايدا, وڭتۇستىك استانا تمد ەلدەرىنىڭ مادەني استاناسى اتانباي تۇرىپ-اق, قازاقستاندا اتالىپ وتۋگە ۇيعارىلعان ۇلكەن وقيعا بار ەدى. ماسەلەن, بىلەتىندەر مەن كوز كورگەندەر الماتى ۇلى وتان سوعىسىنىڭ سۇراپىل جىلدارىندا كەڭەس وداعى مادەني ورداسىنىڭ ۇلكەن ءبىر بولىگى بولعانىن مويىندايدى.
1941 جىلى «موسفيلم» مەن «لەنفيلم» قازاقستانعا ەۆاكۋاتسيامەن كەلگەن كەزدە وسى كوشتىڭ ىشىندە ۆگيك-ءتىڭ وقىتۋشىلارى مەن ستۋدەنتتەرى دە بولعانى بەلگىلى. مايداندا كەسكىلەسكەن شايقاستار بولىپ جاتقاندا ماسكەۋدىڭ مىقتى ونەر مايتالماندارى مەن كينەماتوگرافيستەرى الماتىعا قونىس تەۋىپ, حالىققا رۋح بەرەتىن ونەردى جالعاستىرا بەردى. بۇل قازاق كينو ونەرىنىڭ دامۋىنا دا ولشەۋسىز ۇلەسىن قوستى. قىسقاسى, مۇنى تاريحىنىڭ ءبىر بولىگى الاتاۋ ەتەگىندەگى قوناقجاي قالاعا تيەسىلى بۇكىلرەسەيلىك مەملەكەتتىك كينو ۋنيۆەرسيتەتى (ۆگيك) دە جوققا شىعارمايدى.
سونىمەن, كەشە كەشكە الماتىداعى م.يۋلەرمونتوۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق ورىس دراما تەاترىندا س.ا.گەراسيموۆ اتىنداعى بۇكىلرەسەيلىك مەملەكەتتىك كينو ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ 95 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان قازاقستانداعى كۇندەرى باستالدى.
قالاي دەسەك تە, وسىناۋ ايتۋلى شارا تالايلاردى تولقىتقانى, كۇتكىزگەنى انىق. كەشەگى كەڭەس وداعىنداعى عانا ەمەس, ءبۇكىل تمد اۋماعىنداعى, قالا بەردى الەمدەگى ەڭ مىقتى ءارى بايىرعى كينو مەكتەبىنەن ءتالىم العان قازاقستاندىقتار از ەمەس. تاۋەلسىزدىكتەن بەرى دە بۇل سالاداعى بارىس-كەلىس ۇزىلگەن جوق. وعان قوسا ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسى مەن اتاقتى ۆگيك قازىر دە ستۋدەنتتەر الماسىپ, وندىرىستىك تاجىريبەگە بارىپ جاتادى.
ايگىلى اكتەرلەر مەن كينەماتوگرافيستەردىڭ ۇستاحاناسى بولعان ۆگيك دەلەگاتسياسىن مادەنيەت پەن ونەر ورىندارى اسسوتسياتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى, ونەرتانۋ دوكتورى, رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ مادەنيەت قايراتكەرى, س.ا.گەراسيموۆ اتىنداعى ءبۇكىلرەسەيلىك مەملەكەتتىك كينو ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى ۆلاديمير مالىشەۆ باستاپ كەلىپتى. الماتىنى ونەر مەرەكەسىنە اينالدىرىپ, بارىس-كەلىستى بۇرىنعىدان دا جانداندىرىپ, جاقىنداستىرۋدى مۇرات تۇتقان ماسكەۋلىك قوناقتار اراسىندا ۆگيك-ءتىڭ ەڭ بەدەلدى ۇستازدارى مەن 30 شاقتى ستۋدەنتى بار.
ءوز ۇلاعاتى بار ۋنيۆەرسيتەتتىڭ قازاقستانداعى كۇندەرىنىڭ اشىلۋىنا وراي الدىمەن ۆگيك-ءتىڭ كەشەگى تاريحى مەن بۇگىنگى تىنىسى تۋرالى فيلم كورسەتىلدى. وسىدان كەيىن رەكتور ۆلاديمير مالىشەۆ ءسوز الىپ, ادەمى قالجىڭدارىمەن, الماتىلىقتارعا دەگەن رياسىز قوشەمەتىمەن سالتاناتتى شارانىڭ جاي-جاپسارىنا توقتالدى.
جۋىردا عانا ەل مادەنيەتىنىڭ تىزگىنىن ۇستاعان مينيستر ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى ۆگيك-ءتىڭ كەزەكتى مەرەيتويى الماتىدا كەزدەيسوق بولىپ جاتپاعاندىعىن ايتىپ, بۇل ەجەلدەن تۋىس, ەجەلدەن كورشى ەكى ەلدىڭ ۇزىلمەگەن سىيلاستىعىنىڭ جالعاسى ەكەندىگىن ناقتى مىسالدارمەن دايەكتەدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مادەنيەت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى وسىناۋ رۋحاني, ادامگەرشىل جوبالاردىڭ اۆتورلارى – ەكى مەملەكەتتىڭ پرەزيدەنتتەرى دەدى. بۇل دوستاستىق پەن ىقپالداستىق ونەردە دە, ومىردە دە, قاراپايىم ادامداردىڭ سىيلاستىعىندا دا سالتانات قۇرىپ وتىرعانىن شىنايى شارالار مىسالىمەن ايتىپ ءوتتى.
ۆگيك-ءتىڭ الماتىداعى كۇندەرىنىڭ اشىلۋ سالتاناتى ت.ءجۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق اكادەمياسىنداعى ۆ.فوكيننىڭ شەبەرلىك سىنىبىندا ءبىلىم الىپ جاتقان ستۋدەنتتەردىڭ ميحايل بۋلگاكوۆتىڭ اتاقتى رومانى بويىنشا قويعان «شەبەر مەن مارگاريتا» سپەكتاكلىنە ۇلاستى. الداعى كۇندەردە وسى جوعارى وقۋ ورنىندا ۆگيك ۇستازدارىنىڭ شەبەرلىك دارىستەرى ءوتىپ, قالا كينوتەاترلارىندا ماسكەۋلىك رەجيسسەرلار تۇسىرگەن فيلمدەر كورسەتىلەتىن بولادى.
ايناش ەسالي,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.
________________
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن
بەرسىنبەك سارسەنوۆ.
ناۋرىز مەرەكەسى قارساڭىندا عانا الماتى رەسمي تۇردە دوستاستىق ەلدەرىنىڭ 2014 جىلعى مادەني استاناسى بولىپ جاريالانعان بولاتىن. الايدا, وڭتۇستىك استانا تمد ەلدەرىنىڭ مادەني استاناسى اتانباي تۇرىپ-اق, قازاقستاندا اتالىپ وتۋگە ۇيعارىلعان ۇلكەن وقيعا بار ەدى. ماسەلەن, بىلەتىندەر مەن كوز كورگەندەر الماتى ۇلى وتان سوعىسىنىڭ سۇراپىل جىلدارىندا كەڭەس وداعى مادەني ورداسىنىڭ ۇلكەن ءبىر بولىگى بولعانىن مويىندايدى.
1941 جىلى «موسفيلم» مەن «لەنفيلم» قازاقستانعا ەۆاكۋاتسيامەن كەلگەن كەزدە وسى كوشتىڭ ىشىندە ۆگيك-ءتىڭ وقىتۋشىلارى مەن ستۋدەنتتەرى دە بولعانى بەلگىلى. مايداندا كەسكىلەسكەن شايقاستار بولىپ جاتقاندا ماسكەۋدىڭ مىقتى ونەر مايتالماندارى مەن كينەماتوگرافيستەرى الماتىعا قونىس تەۋىپ, حالىققا رۋح بەرەتىن ونەردى جالعاستىرا بەردى. بۇل قازاق كينو ونەرىنىڭ دامۋىنا دا ولشەۋسىز ۇلەسىن قوستى. قىسقاسى, مۇنى تاريحىنىڭ ءبىر بولىگى الاتاۋ ەتەگىندەگى قوناقجاي قالاعا تيەسىلى بۇكىلرەسەيلىك مەملەكەتتىك كينو ۋنيۆەرسيتەتى (ۆگيك) دە جوققا شىعارمايدى.
سونىمەن, كەشە كەشكە الماتىداعى م.يۋلەرمونتوۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق ورىس دراما تەاترىندا س.ا.گەراسيموۆ اتىنداعى بۇكىلرەسەيلىك مەملەكەتتىك كينو ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ 95 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان قازاقستانداعى كۇندەرى باستالدى.
قالاي دەسەك تە, وسىناۋ ايتۋلى شارا تالايلاردى تولقىتقانى, كۇتكىزگەنى انىق. كەشەگى كەڭەس وداعىنداعى عانا ەمەس, ءبۇكىل تمد اۋماعىنداعى, قالا بەردى الەمدەگى ەڭ مىقتى ءارى بايىرعى كينو مەكتەبىنەن ءتالىم العان قازاقستاندىقتار از ەمەس. تاۋەلسىزدىكتەن بەرى دە بۇل سالاداعى بارىس-كەلىس ۇزىلگەن جوق. وعان قوسا ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسى مەن اتاقتى ۆگيك قازىر دە ستۋدەنتتەر الماسىپ, وندىرىستىك تاجىريبەگە بارىپ جاتادى.
ايگىلى اكتەرلەر مەن كينەماتوگرافيستەردىڭ ۇستاحاناسى بولعان ۆگيك دەلەگاتسياسىن مادەنيەت پەن ونەر ورىندارى اسسوتسياتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى, ونەرتانۋ دوكتورى, رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ مادەنيەت قايراتكەرى, س.ا.گەراسيموۆ اتىنداعى ءبۇكىلرەسەيلىك مەملەكەتتىك كينو ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى ۆلاديمير مالىشەۆ باستاپ كەلىپتى. الماتىنى ونەر مەرەكەسىنە اينالدىرىپ, بارىس-كەلىستى بۇرىنعىدان دا جانداندىرىپ, جاقىنداستىرۋدى مۇرات تۇتقان ماسكەۋلىك قوناقتار اراسىندا ۆگيك-ءتىڭ ەڭ بەدەلدى ۇستازدارى مەن 30 شاقتى ستۋدەنتى بار.
ءوز ۇلاعاتى بار ۋنيۆەرسيتەتتىڭ قازاقستانداعى كۇندەرىنىڭ اشىلۋىنا وراي الدىمەن ۆگيك-ءتىڭ كەشەگى تاريحى مەن بۇگىنگى تىنىسى تۋرالى فيلم كورسەتىلدى. وسىدان كەيىن رەكتور ۆلاديمير مالىشەۆ ءسوز الىپ, ادەمى قالجىڭدارىمەن, الماتىلىقتارعا دەگەن رياسىز قوشەمەتىمەن سالتاناتتى شارانىڭ جاي-جاپسارىنا توقتالدى.
جۋىردا عانا ەل مادەنيەتىنىڭ تىزگىنىن ۇستاعان مينيستر ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى ۆگيك-ءتىڭ كەزەكتى مەرەيتويى الماتىدا كەزدەيسوق بولىپ جاتپاعاندىعىن ايتىپ, بۇل ەجەلدەن تۋىس, ەجەلدەن كورشى ەكى ەلدىڭ ۇزىلمەگەن سىيلاستىعىنىڭ جالعاسى ەكەندىگىن ناقتى مىسالدارمەن دايەكتەدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مادەنيەت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى وسىناۋ رۋحاني, ادامگەرشىل جوبالاردىڭ اۆتورلارى – ەكى مەملەكەتتىڭ پرەزيدەنتتەرى دەدى. بۇل دوستاستىق پەن ىقپالداستىق ونەردە دە, ومىردە دە, قاراپايىم ادامداردىڭ سىيلاستىعىندا دا سالتانات قۇرىپ وتىرعانىن شىنايى شارالار مىسالىمەن ايتىپ ءوتتى.
ۆگيك-ءتىڭ الماتىداعى كۇندەرىنىڭ اشىلۋ سالتاناتى ت.ءجۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق اكادەمياسىنداعى ۆ.فوكيننىڭ شەبەرلىك سىنىبىندا ءبىلىم الىپ جاتقان ستۋدەنتتەردىڭ ميحايل بۋلگاكوۆتىڭ اتاقتى رومانى بويىنشا قويعان «شەبەر مەن مارگاريتا» سپەكتاكلىنە ۇلاستى. الداعى كۇندەردە وسى جوعارى وقۋ ورنىندا ۆگيك ۇستازدارىنىڭ شەبەرلىك دارىستەرى ءوتىپ, قالا كينوتەاترلارىندا ماسكەۋلىك رەجيسسەرلار تۇسىرگەن فيلمدەر كورسەتىلەتىن بولادى.
ايناش ەسالي,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.
________________
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن
بەرسىنبەك سارسەنوۆ.
