ءولىارادا جاسالعان ەرلىك

80-جىلداردىڭ اياعى مەن 90-جىلداردىڭ باسىندا يادرولىق قارۋسىزدانۋ جونىندە باستالعان ءىستىڭ بارلىعىنا كۋا بولعانمىن. سونىڭ ەڭ باستىسى – يادرولىق قارۋدان باس تارتۋ, سەمەي پوليگونىن جابۋ ماسەلەسى. بارلىعى دا حالىقتان جاسىرىن, قۇپيا ۇستالعان كەڭەس وداعىندا جەرىمىزدە جىل سايىنعى بومبا جارىلىسىنىڭ ۇرپاق ءۇشىن قانشالىقتى زيان ەكەندىگىن ەكىنىڭ ءبىرى سەزىنە المادى. راسىندا, بارلىعى دا جاسىرىن, قۇپيا ۇستالدى. بىزدە وتە الىسقا ۇشاتىن وقتۇمسىقتار مەن سۋتەگى بومباسىنا دەيىن تۇردى. قانداي ماسەلەدە بولسا دا ماسكەۋدەن باسقارىلعان ۋاقىتتا باس يزەۋدەن وزگە ەشقانداي اشىق قارسىلىق بولمايتىن. سوندىقتان, كەيبىر بەدەلدى ازاماتتارىمىز بەن قايراتكەرلەرىمىز ءۇشىن پولي­گوننىڭ جابىلۋى, يادرولىق قارۋ­دان باس تارتۋ اقىلعا سىيمايتىنداي كورىنىپ, وعان قارسى پىكىر ايتقانى دا ەسىمىزدە. بىراق «ايدى ەتەكپەن جاۋىپ بولمايدى» دەگەندەي, سەمەي پوليگونىنداعى قىرىق جىلعى يادرولىق سىناقتىڭ ادامعا قانشالىقتى قاسىرەت اكەلگەندىگىن سول وڭىردەگى ەلدى مەكەندەردە كەمىس تۋعان بالالار, قاتەرلى ىسىك اۋرۋلارىنىڭ كۇرت كوبەيۋى دە ايتىپ بەرگەندەي ەدى. ولجاس سۇلەيمەنوۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن سەمەي پوليگونىنداعى سىناقتى توقتاتۋدى تالاپ ەتكەن «نەۆادا-سەمەي» قوعامدىق قوزعالىسى جۇمىستى باستادى. ءولىارا ۋاقىتتا «يادرولىق قارۋدى ۇستاپ قالامىز با, الدە باس تارتۋ كەرەك پە؟» دەگەن ءما­سەلە تۇردى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ سوندا ەرلىككە پارا - پار شەشىم جاسادى. ويتكەنى, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى وي تارازىسىنا سالا وتىرىپ, يادرولىق قارۋدى ساقتاعاننان تاباتىن ولجامىزدىڭ جوق ەكەنىن ءبىلدى. ءبىزدىڭ ەلدە قانشا وقتۇمسىق تۇرسا, سىرتتان وعان قارسى سونشا وقتۇمسىق باعىتتالار ەدى. جاس تاۋەلسىز ەلىمىز بولاشاققا قادامىن بەيبىتشىلىك جولمەن جاساسىن دەپ ءتۇيدى. ەلباسى باتىل شەشىمگە بارماس بۇرىن اقش, انگليا, فرانتسيا, گەرمانيا, رەسەي سەكىلدى دامىعان ەلدەردەن بولاشاق قاۋىپسىزدىگىمىز تۋرالى كەپىلدىك الدى. بۇل دا وتە كەرەك نارسە ەدى. الەم ەلدەرى مەن بەلگىلى عا­لىمدار, ايگىلى قوعام قايرات­كەرلەرى يادرولىق قارۋ ادامزاتتى تىعىرىققا تىرەيتىنىن ءجيى كوتەرىپ وتىر. حح عاسىردا قارىش­تاپ دامىعان تەحنيكالىق پروگرەسس جەتىستىكتەرىنىڭ بىرەگەيى – يادرولىق قارۋ ادامزاتتىڭ وزىنە قارسى شىقتى. مۇنى ءبىر كەمەنىڭ ۇستىندەگى الەم جۇرتى ءبىلىپ وتىر. وسىدان بىرەر جىل بۇرىن بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ سەگىزىنشى باس حاتشىسى پان گي مۋن سىناق وتكەن جەردى, يادرولىق قارۋدىڭ جويىلعانىن ءوزى كەلىپ كورىپ كەتتى. الەمگە قارۋسىز-اق, ەلدىڭ ەكونوميكاسىن دامىتۋ, الەۋمەتتىك جاعدايىن جاقسارتۋ ارقىلى دا تانىلۋعا, ءوزىن مويىنداتۋعا بولاتىنىن نازارباەۆ دالەلدەدى. كەنجەبەك ۇكين, وبلىستىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى. قوستاناي.