جاڭا زاڭ جۇمىستى جەڭىلدەتە مە؟

جۋىردا مادەنيەت مينيسترلىگىنىڭ ءتىل كوميتەتى «ونوماستيكا­­لىق جۇمىستاردى جۇرگىزۋدىڭ زاڭنامالىق نەگىزدەرى» اتتى رەسپۋبلي­كالىق سەمينار وتكىزدى. سوڭعى بەس جىلدا ەلىمىزدىڭ وڭىرلەرىندە بەلگىلى نىسانداردى, ەلدى مەكەندەردى, كوشەلەردى, ءبىلىم مەن مادەنيەت مەكەمەلەرىن قايتا اتاۋ كەزىندە بىرقاتار ولقىلىقتاردىڭ ورىن الۋىنا بايلانىستى ونوماستيكا جۇمىسىنا ۋاقىتشا موراتوري جاريالانعان بولاتىن. سودان بەرى ونوماستيكاعا قاتىسى بار ءۇش زاڭ مەن ءبىر كودەكسكە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلگەن. سونداي-اق, بىلتىر مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى «قا­زاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ونوماستيكا ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن ازىرلەپ, ول قابىلدانعان. سەمينار جۇمىسىندا مادە­نيەت مينيسترلىگى نورماتيۆتىك لينگۆيستيكالىق جۇمىستار باسقارماسىنىڭ باسشىسى سەرىك ءسالىموۆ بايانداما جاسادى. ول ونوماستيكا ماسەلەسىنە قاتىستى ازىرلەنگەن زاڭ وتكەن جىلدىڭ 21 قاڭتارىندا قابىلدانىپ, قولدانىسقا ەنگىزىلگەنىن, وندا جەرگiلiكتi اتقارۋشى ورگاندارعا كورنەكi اقپاراتتى رەسىمدەۋ ىسىنە باقىلاۋ جۇرگىزۋ جانە زاڭ تالاپتارىن بۇزعانى ءۇشىن جاۋاپ-كەرشىلىككە تارتۋ قۇزىرەتى بەرىلگەنىن, سونىمەن قاتار, اتال­عان زاڭعا تاۋەلدى نورماتيۆتىك قۇ­قىقتىق اكتىلەردىڭ جوبالارى ازىرلەنىپ, بىرقاتارى ۇكىمەت قاۋ­لى­لارىمەن بەكىتىلگەنىن, ول قاۋ­لى­نىڭ ەڭ سوڭعىسى وسى جىلدىڭ 14 اقپانىندا قابىلدانعانىن اتاپ ءوتتى. جالپى, سەمينار قاۋلىلاردىڭ جۇزەگە اسىرۋ بارىسىن تالقىلاۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلدى. جيىنعا قاتىسۋشىلار تاراپىنان بىرقاتار سۇراقتار قويىلدى. ول ساۋالدار: «وبلىستىق ونو­ماس­تيكالىق كوميسسيانىڭ قۇزىرەتى قانداي؟» «اسا كورنەكتى» دەپ كىم­دەردى اتايمىز؟» «ەلدى مەكەندەرگە اتاۋ بەرگەن كەزدە اۋماق حالقىنىڭ پىكىرىن ەسكەرۋ قان­شالىقتى ادىلەتتى؟» دەگەن تۇرعىدا ءوربىدى. ولارعا بايلانىستى رەس­پۋبليكالىق ونوماستيكالىق كوميسسيانىڭ مۇشەسى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور سەرىك نەگيموۆ ءوز ويىن بىلايشا جەتكىزدى: «مەنىڭشە, اسا كورنەكتى تۇلعالار العان اتاق-ابىرويلارىمەن, وردەن-مەدالدارىمەن ەمەس, ەلگە, ۇلتقا جاساعان قىزمەتىمەن انىقتالۋى ءتيىس. بۇل جەردە كوپ ماسەلە ونوماستيكالىق كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ ءبىلىم-بىلىگىنە, اقىل-پاراساتىنا تاۋەل­دى. ال, قاۋلىداعى جەرگىلىكتى حا­لىقتىڭ پىكىرىن ەسكەرۋ كەرەك دەگەن ماسەلەگە كەلسەك, بۇل وتە كۇردە­لى, شىم-شىتىرىق جاعداي. جەرگىلىك­تى حالىقپەن كەيدە ساناسۋ كەرەك, ال كەيدە باسقاشا جاعدايلار دا بولادى. مۇنى جاقسىلاپ ويلانۋ كەرەك». س.نەگيموۆ ونوماستيكا جۇ­مى­سىنا قاتىستى ءبىرشاما ويلارىمەن ءبولىستى. پروفەسسوردىڭ ايتۋىنشا, ەلدى مەكەندەردىڭ بايىرعى اتاۋىن قالپىنا كەلتىرۋ, كوشەلەر مەن مەكتەپتەرگە, ۋنيۆەرسيتەتتەرگە, اۋىلدارعا قازاق تاريحىنداعى ەلەۋلى تۇلعالاردىڭ اتى-ءجونىن بەرۋدە بۇگىنگە دەيىن رەسپۋبليكا بويىنشا كوپتەگەن جۇمىستار اتقارىلعان. «بىراق, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى مەن اقمولا وبلىسىندا كەڭەس زامانىنداعى اتاۋلار ءالى تۇر. سونداي-اق, قازاق تاريحىنداعى بەلگىلى, ءوز ورنى بار كەيبىر ادامدار اتالماي قالىپ جاتىر. سەبەبى, ولاردىڭ ىزدەۋشىسى جوق. ال, كورنەكتى تۇلعالار دۇنيەدەن وتكەن سوڭ بەس جىلدان كەيىن ولاردىڭ اتى-ءجونىن ەلدى مەكەندەر مەن نىساندارعا بەرۋ جايى دا ونشا دۇرىس ەمەس. بۇعان ۇزاق ۋاقىت كەرەك». جالپى, سەمينار جۇمىسى قىزۋ پىكىرتالاس جاعدايىندا ءوتتى دەۋگە بولادى. ويتكەنى, ونوماستيكا ءوز ىشىندە قايناپ جاتقان تۇيىق سالا ەمەس. ونىڭ جۇمىسى اشىقتىق, قوعامنىڭ پىكىرىمەن ەسەپتەسۋ قاعيداتىنا نەگىزدەلگەن. وعان قوسا بۇل جولى ۇكىمەتتىڭ سوڭعى قاۋلىسىندا اتاۋ بەرۋ ماسەلەسىندە اۋماق حالقىنىڭ پىكىرىن ەسكەرۋ قاعيداتى ەنگىزىلىپ وتىر. سوندىقتان, بۇل ءالى پىكىرتالاستىڭ كىرىسپەسى دەۋگە بولادى. ايگۇل سەيىلوۆا, «ەگەمەن قازاقستان».