بۇدان بۇرىن حابارلاعانىمىزداي, حالىقارالىق كورمەلەر بيۋروسىنىڭ باس حاتشىسى ۆيسەنتە گونسالەس لوسسەرتالەس استاناعا جۇمىس ساپارىمەن كەلگەن بولاتىن. كەشە ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە باس حاتشى بريفينگ وتكىزدى. وعان سونىمەن بىرگە, ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىنىڭ كوميسسارى, سىرتقى ىستەر مينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ءراپىل جوشىباەۆ جانە «استانا ەكسپو-2017» ۇك» اق باسقارما ءتوراعاسى تالعات ەرمەگياەۆ قاتىستى.
بريفينگتى كىرىسپە سوزبەن اشقان ءراپىل جوشىباەۆ حالىقارالىق كورمەلەر بيۋروسىنىڭ (حكب) باس حاتشىسىنا وسى ۋاقىتقا دەيىن استانادا حالىقارالىق كورمەنى وتكىزۋگە دايىندىق بارىسىندا كورسەتكەن كومەگى ءۇشىن العىس ايتتى. سونىمەن بىرگە, ول بيىلعى جىلعى ماۋسىم ايىندا وتەتىن حكب باس اسسامبلەياسىنىڭ 155-سەسسياسىندا قازاقستانعا ەكسپو كورمەسىن وتكىزۋگە قۇقىق بەرەتىن حالىقارالىق كورمەلەر بيۋروسىنىڭ تۋى تاپسىرىلاتىنىن, سودان كەيىن ەلىمىز كورمەگە قاتىساتىن ەلدەردى شاقىرۋمەن تىكەلەي اينالىساتىندىعىن اتاپ كورسەتتى.
ءوز كەزەگىندە ءسوز العان حكب باس حاتشىسى ۆيسەنتە لوسسەرتالەس قازاقستانعا كەلگەن جۇمىس ساپارى بارىسىندا پرەمەر-مينيستر سەرىك احمەتوۆپەن, قورشاعان ورتا جانە سۋ رەسۋرستارى ءمينيسترى نۇرلان قاپپاروۆپەن, استانا قالاسىنىڭ اكىمى يمانعالي تاسماعامبەتوۆپەن, حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەنىڭ كوميسسارى ءراپىل جوشىباەۆپەن, «استانا ەكسپو-2017» ۇك» اق باسقارما توراعاسى تالعات ەرمەگياەۆپەن ناتيجەلى كەزدەسۋلەر وتكىزگەنىن اتاپ كورسەتتى. ودان ءارى ول «استانا ەكسپو-2017» شىن ءمانىندە قازاقستاننىڭ ۇلتتىق جوباسىنا اينالعاندىعىن ايتتى. بۇكىلالەمدىك مامانداندىرىلعان كورمەگە دايىندىق بارىسىندا استانادا جۇزەگە اسىرۋعا بەلگىلەنگەن شارالار ۇلتتىق اۋقىمدا سيپات الۋدا. بۇل كورمەنىڭ پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتە وتكىزىلگەلى وتىرعان حالىقارالىق اۋقىمداعى وسىنداي ءبىرىنشى كورمە ەكەندىگىن اتاپ كورسەتىپ, وسىعان سايكەس ءجۇزەگە اسىرىلاتىن ءبىرقاتار تەحنيكالىق سيپاتتاعى ءماسەلەلەردى تىلگە تيەك ەتتى.
ەكسپو – بەلگىلەنگەن ءۇش اي مەرزىمدە وتكىزىلىپ, سونىمەن وعان قاتىستى ماسەلەلەردىڭ بارلىعى بىتە سالاتىن شارا ەمەس. بۇل ەلدىڭ ەرتەڭگى دامۋىنا تۇبەگەيلى اسەر ەتەتىن ماڭىزدى ماسەلە. ەكىنشى ءبىر اتاپ كورسەتەتىن جاي, ەكسپو-نىڭ بارلىق ەلەمەنتتەرى بەلگىلەنگەن شەبەرلىك جوسپاردا جانە ارحيتەكتۋرالىق شەشىمدەردە كورىنىس تابۋى كەرەك. ولاردىڭ ۇيلەسىمدىلىگى وتە كۇردەلى ماسەلە. وسىعان بايلانىستى اتقارىلاتىن ىستەر دە اۋقىمدى.
كورمە قالاشىعىنىڭ تۇعىرى بولىپ سانالاتىن قازاقستاندىق پاۆيلون, بۇل تەك قانا «بولاشاقتىڭ ەنەرگياسى» كورىنىس تاباتىن تاقىرىپتىق پاۆيلون عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە ول قازاقستاننىڭ تاريحىن, مادەنيەتىن جانە ۇلتتىق سالت-ءداستۇرلەرىن پاش ەتەتىن ورتالىق. ەندەشە قازاقستان پاۆيلونىنىڭ قۇرىلىسى, ارحيتەكتۋرالىق شەشىمى وسىنداي اۋقىمدى دا جوعارى تالاپتارعا ساي بولۋى ءتيىس. باس حاتشى ءوز سوزىندە ەكسپو كورمەسىن وتكىزۋگە دايىندىق بارىسىندا استانا قالاسىندا ءجۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان ينجەنەرلىك-كوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىمدىق شەشىمدەرگە ءدان ريزا ەكەندىگىن اتاپ كورسەتتى. سونىمەن بىرگە, حكب باس حاتشىسى ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىن وتكىزۋگە دايىندىق بارىسىنداعى كەزەڭ جانە ونى ويداعىداي وتكىزۋ قازاقستان ءۇشىن ينۆەستيتسيا تارتۋدىڭ مول مۇمكىندىگى ەكەندىگىن تىلگە تيەك ەتتى. «مەن ەكسپو-2017 كورمەسىنىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءۇشىن بولاشاق دامۋدىڭ كاتاليزاتورى بولاتىندىعىنا سەنىمدىمىن», دەدى ءوز سوزىندە ۆيسەنتە لوسسەرتالەس.
«استانا ەكسپو-2017» ۇك» اق-تىڭ باسقارما توراعاسى تالعات ەرمەگياەۆ ءوز سوزىندە قازاقستان پاۆيلونىن سالۋ, كورمە قالاشىعىنداعى ەتنواۋىل قۇرىلىسى ماسەلەلەرىن تىلگە تيەك ەتتى. ەكسپو-2017 كورمە قالاشىعىنا بولىنگەن 174 گەكتار اۋماقتا مامىر ايىنان باستاپ قۇرىلىس جۇمىستارى جۇرگىزىلە باستايدى. توراعانىڭ ايتۋى بويىنشا, ۇكىمەت ينجەنەرلىك-كوممۋنيكاتسيالىق جۇيەلەردى جانە قازاقستان پاۆيلونىن سالۋعا عانا قارجى جۇمساۋى كەرەك. ال كورمە قالاشىعىنداعى قوناق ۇيلەر, ساۋدا ورتالىقتارى جانە باسقا نىسانداردى سالۋعا ينۆەستيتسيالار مەن جەكە ينۆەستورلار تارتىلۋى كەرەك. سونىمەن بىرگە, «استانا ەكسپو-2017» ۇك» اق باسقارما توراعاسى تالعات ەرمەگياەۆ جۋرناليستەر تاراپىنان قويىلعان سۇراقتارعا جاۋاپ بەرە كەلىپ, كورمە قالاشىعىنىڭ قۇرىلىسىن سالۋعا ءبىر عانا باس مەردىگەر ۇيىم ازدىق ەتەتىنىن اتاپ كورسەتتى. كورمە قالاشىعىنداعى 1 ميلليون 300 مىڭ شارشى مەتر قۇرىلىس كولەمىن يگەرۋگە ءبىر باس مەردىگەردىڭ شاماسى جەتپەيدى. سوندىقتان كورمە قالاشىعىنىڭ قۇرىلىس الاڭىندا كەمىندە 3-4 باس مەردىگەر ۇيىم بولماق.
ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىنىڭ كوميسسارى ءراپىل جوشىباەۆ «ماۋسىم ايىندا كورمە تۋىن العاننان كەيىن ەلىمىز كورمەگە قاتىساتىن ەلدەردى شاقىرا باستايدى. ءبىرىنشى كەزەكتە, حكب-عا مۇشە مەملەكەتتەرگە شاقىرۋ جىبەرىلەدى. سونىمەن بىرگە, حكب-عا مۇشە ەمەس اقش, ءۇندىستان سياقتى مەملەكەتتەر دە بار. ولار كورمەگە قاتىسۋعا نيەت بىلدىرۋدە. سوندىقتان ءبىز ولارعا دا شاقىرۋ جولدايتىن بولامىز», دەدى. سونداي-اق, ءراپىل جوشىباەۆ قازاقستاندا تاياۋ بولاشاقتا دامىعان 50 مەملەكەتپەن ۆيزاسىز رەجىم ءتارتىبىن ەنگىزۋگە دايىندىق جاسالىپ جاتقاندىعىن ايتتى.
بريفينگ بارىسىندا وعان قاتىسۋشىلار جۋرناليستەر تاراپىنان قويىلعان كوپتەگەن سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى.
جىلقىباي جاعىپار ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان».
بۇدان بۇرىن حابارلاعانىمىزداي, حالىقارالىق كورمەلەر بيۋروسىنىڭ باس حاتشىسى ۆيسەنتە گونسالەس لوسسەرتالەس استاناعا جۇمىس ساپارىمەن كەلگەن بولاتىن. كەشە ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە باس حاتشى بريفينگ وتكىزدى. وعان سونىمەن بىرگە, ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىنىڭ كوميسسارى, سىرتقى ىستەر مينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ءراپىل جوشىباەۆ جانە «استانا ەكسپو-2017» ۇك» اق باسقارما ءتوراعاسى تالعات ەرمەگياەۆ قاتىستى.
بريفينگتى كىرىسپە سوزبەن اشقان ءراپىل جوشىباەۆ حالىقارالىق كورمەلەر بيۋروسىنىڭ (حكب) باس حاتشىسىنا وسى ۋاقىتقا دەيىن استانادا حالىقارالىق كورمەنى وتكىزۋگە دايىندىق بارىسىندا كورسەتكەن كومەگى ءۇشىن العىس ايتتى. سونىمەن بىرگە, ول بيىلعى جىلعى ماۋسىم ايىندا وتەتىن حكب باس اسسامبلەياسىنىڭ 155-سەسسياسىندا قازاقستانعا ەكسپو كورمەسىن وتكىزۋگە قۇقىق بەرەتىن حالىقارالىق كورمەلەر بيۋروسىنىڭ تۋى تاپسىرىلاتىنىن, سودان كەيىن ەلىمىز كورمەگە قاتىساتىن ەلدەردى شاقىرۋمەن تىكەلەي اينالىساتىندىعىن اتاپ كورسەتتى.
ءوز كەزەگىندە ءسوز العان حكب باس حاتشىسى ۆيسەنتە لوسسەرتالەس قازاقستانعا كەلگەن جۇمىس ساپارى بارىسىندا پرەمەر-مينيستر سەرىك احمەتوۆپەن, قورشاعان ورتا جانە سۋ رەسۋرستارى ءمينيسترى نۇرلان قاپپاروۆپەن, استانا قالاسىنىڭ اكىمى يمانعالي تاسماعامبەتوۆپەن, حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەنىڭ كوميسسارى ءراپىل جوشىباەۆپەن, «استانا ەكسپو-2017» ۇك» اق باسقارما توراعاسى تالعات ەرمەگياەۆپەن ناتيجەلى كەزدەسۋلەر وتكىزگەنىن اتاپ كورسەتتى. ودان ءارى ول «استانا ەكسپو-2017» شىن ءمانىندە قازاقستاننىڭ ۇلتتىق جوباسىنا اينالعاندىعىن ايتتى. بۇكىلالەمدىك مامانداندىرىلعان كورمەگە دايىندىق بارىسىندا استانادا جۇزەگە اسىرۋعا بەلگىلەنگەن شارالار ۇلتتىق اۋقىمدا سيپات الۋدا. بۇل كورمەنىڭ پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتە وتكىزىلگەلى وتىرعان حالىقارالىق اۋقىمداعى وسىنداي ءبىرىنشى كورمە ەكەندىگىن اتاپ كورسەتىپ, وسىعان سايكەس ءجۇزەگە اسىرىلاتىن ءبىرقاتار تەحنيكالىق سيپاتتاعى ءماسەلەلەردى تىلگە تيەك ەتتى.
ەكسپو – بەلگىلەنگەن ءۇش اي مەرزىمدە وتكىزىلىپ, سونىمەن وعان قاتىستى ماسەلەلەردىڭ بارلىعى بىتە سالاتىن شارا ەمەس. بۇل ەلدىڭ ەرتەڭگى دامۋىنا تۇبەگەيلى اسەر ەتەتىن ماڭىزدى ماسەلە. ەكىنشى ءبىر اتاپ كورسەتەتىن جاي, ەكسپو-نىڭ بارلىق ەلەمەنتتەرى بەلگىلەنگەن شەبەرلىك جوسپاردا جانە ارحيتەكتۋرالىق شەشىمدەردە كورىنىس تابۋى كەرەك. ولاردىڭ ۇيلەسىمدىلىگى وتە كۇردەلى ماسەلە. وسىعان بايلانىستى اتقارىلاتىن ىستەر دە اۋقىمدى.
كورمە قالاشىعىنىڭ تۇعىرى بولىپ سانالاتىن قازاقستاندىق پاۆيلون, بۇل تەك قانا «بولاشاقتىڭ ەنەرگياسى» كورىنىس تاباتىن تاقىرىپتىق پاۆيلون عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە ول قازاقستاننىڭ تاريحىن, مادەنيەتىن جانە ۇلتتىق سالت-ءداستۇرلەرىن پاش ەتەتىن ورتالىق. ەندەشە قازاقستان پاۆيلونىنىڭ قۇرىلىسى, ارحيتەكتۋرالىق شەشىمى وسىنداي اۋقىمدى دا جوعارى تالاپتارعا ساي بولۋى ءتيىس. باس حاتشى ءوز سوزىندە ەكسپو كورمەسىن وتكىزۋگە دايىندىق بارىسىندا استانا قالاسىندا ءجۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان ينجەنەرلىك-كوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىمدىق شەشىمدەرگە ءدان ريزا ەكەندىگىن اتاپ كورسەتتى. سونىمەن بىرگە, حكب باس حاتشىسى ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىن وتكىزۋگە دايىندىق بارىسىنداعى كەزەڭ جانە ونى ويداعىداي وتكىزۋ قازاقستان ءۇشىن ينۆەستيتسيا تارتۋدىڭ مول مۇمكىندىگى ەكەندىگىن تىلگە تيەك ەتتى. «مەن ەكسپو-2017 كورمەسىنىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءۇشىن بولاشاق دامۋدىڭ كاتاليزاتورى بولاتىندىعىنا سەنىمدىمىن», دەدى ءوز سوزىندە ۆيسەنتە لوسسەرتالەس.
«استانا ەكسپو-2017» ۇك» اق-تىڭ باسقارما توراعاسى تالعات ەرمەگياەۆ ءوز سوزىندە قازاقستان پاۆيلونىن سالۋ, كورمە قالاشىعىنداعى ەتنواۋىل قۇرىلىسى ماسەلەلەرىن تىلگە تيەك ەتتى. ەكسپو-2017 كورمە قالاشىعىنا بولىنگەن 174 گەكتار اۋماقتا مامىر ايىنان باستاپ قۇرىلىس جۇمىستارى جۇرگىزىلە باستايدى. توراعانىڭ ايتۋى بويىنشا, ۇكىمەت ينجەنەرلىك-كوممۋنيكاتسيالىق جۇيەلەردى جانە قازاقستان پاۆيلونىن سالۋعا عانا قارجى جۇمساۋى كەرەك. ال كورمە قالاشىعىنداعى قوناق ۇيلەر, ساۋدا ورتالىقتارى جانە باسقا نىسانداردى سالۋعا ينۆەستيتسيالار مەن جەكە ينۆەستورلار تارتىلۋى كەرەك. سونىمەن بىرگە, «استانا ەكسپو-2017» ۇك» اق باسقارما توراعاسى تالعات ەرمەگياەۆ جۋرناليستەر تاراپىنان قويىلعان سۇراقتارعا جاۋاپ بەرە كەلىپ, كورمە قالاشىعىنىڭ قۇرىلىسىن سالۋعا ءبىر عانا باس مەردىگەر ۇيىم ازدىق ەتەتىنىن اتاپ كورسەتتى. كورمە قالاشىعىنداعى 1 ميلليون 300 مىڭ شارشى مەتر قۇرىلىس كولەمىن يگەرۋگە ءبىر باس مەردىگەردىڭ شاماسى جەتپەيدى. سوندىقتان كورمە قالاشىعىنىڭ قۇرىلىس الاڭىندا كەمىندە 3-4 باس مەردىگەر ۇيىم بولماق.
ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىنىڭ كوميسسارى ءراپىل جوشىباەۆ «ماۋسىم ايىندا كورمە تۋىن العاننان كەيىن ەلىمىز كورمەگە قاتىساتىن ەلدەردى شاقىرا باستايدى. ءبىرىنشى كەزەكتە, حكب-عا مۇشە مەملەكەتتەرگە شاقىرۋ جىبەرىلەدى. سونىمەن بىرگە, حكب-عا مۇشە ەمەس اقش, ءۇندىستان سياقتى مەملەكەتتەر دە بار. ولار كورمەگە قاتىسۋعا نيەت بىلدىرۋدە. سوندىقتان ءبىز ولارعا دا شاقىرۋ جولدايتىن بولامىز», دەدى. سونداي-اق, ءراپىل جوشىباەۆ قازاقستاندا تاياۋ بولاشاقتا دامىعان 50 مەملەكەتپەن ۆيزاسىز رەجىم ءتارتىبىن ەنگىزۋگە دايىندىق جاسالىپ جاتقاندىعىن ايتتى.
بريفينگ بارىسىندا وعان قاتىسۋشىلار جۋرناليستەر تاراپىنان قويىلعان كوپتەگەن سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى.
جىلقىباي جاعىپار ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان».
تۇلعا • كەشە
اۋا رايى • كەشە
يران ورمۇز بۇعازىن قايتا جاپتى
الەم • كەشە
يران اۋە كەڭىستىگىن ءىشىنارا اشتى
الەم • كەشە
ءال-فارابي داڭعىلىندا جول ەرەجەسىن ورەسكەل بۇزعاندار ۇستالدى
ايماقتار • كەشە
جەردە ماگنيتتىك داۋىل باستالدى
وقيعا • كەشە