وڭىرلەردىڭ الداعى بەسجىلدىقتاعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىن ايقىندايتىن باستى ستراتەگيالىق قۇجات – اۋماقتىق دامۋ باعدارلامالارى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ
1 قىركۇيەكتەگى قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىنا نەگىزدەلگەن. پرەزيدەنت جولداۋىندا ەلىمىزدەگى كاسىبي سپورت كلۋبتارىن مەملەكەت ەسەبىنەن قارجىلاندىرۋدى دوعارىپ, ونىڭ ورنىنا بۇقارالىق سپورتتى, سونىڭ ىشىندە بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر سپورتىن دامىتۋ مىندەتى قويىلدى. ونىڭ ۇستىنە, توكيو وليمپياداسىنداعى ويسىراعان جەڭىلىستەرىمىز بالالار سپورتىن دامىتپايىنشا, كاسىبي سپورت ەسىگىن اشپايتىنىن تاعى ءبىر رەت ۇقتىردى.
اقتوبە وبلىسىندا 7 مەن 17 جاس ارالىعىندا 153 مىڭ بالا بار. وڭىردەگى بالالار مەن جاسوسپىرىمدەرگە ارنالعان 33 مامانداندىرىلعان سپورت مەكتەبىندە 19 مىڭنان استام ءجاسوسپىرىم بىرنەشە سپورت تۇرىمەن شۇعىلدانادى. وسى رەسمي دەرەك سپورتپەن شۇعىلداناتىن جەتكىنشەكتەر سانىنىڭ وتە از ەكەنىن كورسەتەدى. 2021 جىلى 33 سپورت مەكتەبىنىڭ شىعىندارىنا وبلىستىق بيۋدجەتتەن 375 ملن 717 مىڭ تەڭگە ءبولىندى. سونداي-اق ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار بالالاردىڭ ينكليۋزيۆتى ءبىلىم الۋىمەن قاتار سپورتپەن شۇعىلدانۋىنا دا جاعداي جاساۋ كۇن تارتىبىندەگى ماسەلە. تاعدىر سىناعىنا ءتۇسىپ, ءتورت قابىرعاعا تاڭىلعان بالالاردىڭ دەنەشىنىقتىرۋمەن اينالىسۋىنا مۇمكىندىكتەرى جوق. اسىرەسە, سال اۋرۋىنا شالدىققان بالالارعا دەنە جاتتىعۋلارى ءبىرىنشى كەزەكتە كەرەك-اق.
سوڭعى دەرەك بويىنشا اقتوبە وبلىسىندا ەرەكشە ءبىلىم الۋ قاجەتتىلىگى بار مەكتەپ جاسىنداعى 6 مىڭ بالا بار. جىل سايىن مۇگەدەك بالالار سانى ءوسىپ كەلە جاتقانى دا الاڭدارلىق جاعداي.
153 مىڭ بالانى 33 سپورت مەكتەبى تۇگەل قامتي المايتىنى باسى اشىق ماسەلە. ال تەلەفوندار مەن گادجەتتەردىڭ بالا دەنساۋلىعىن قۇرتىپ جاتقانى تاعى قورقىنىشتى. تەلەفونعا تەلمىرگەن بالانى سپورت سەكتسيالارىنا كوبىرەك تارتۋدىڭ ءبىر جولى – جان باسىنا قارجىلاندىرۋ جوباسىنا جەكە كاسىپكەرلەردى تارتۋ. بيىلعى جىلدىڭ مامىرىنان باستاپ ەلىمىزدە قولعا الىنعان وسى قاناتقاقتى جوبانىڭ نەگىزگى ماقساتى – بالالاردى سپورتتىق ۇيىرمەلەرگە كوپتەپ تارتۋ, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالاردىڭ تۇرعىلىقتى جەرلەرىنە جاقىن ماڭنان سپورت سەكتسيالارىن اشۋ. بۇل جەردە ءاربىر بالا سپورت ۇيىرمەسىنە تەگىن قاتىسسا, وعان قارجىنى مەملەكەت تولەيدى. ايتا كەتەرلىگى, جان باسىنا قارجىلاندىرۋ ءتاريفى سپورت تۇرىنە جانە ءار وڭىردە ءارتۇرلى بەكىتىلدى. اقتوبە وبلىسىندا ءبىر بالانىڭ ءبىر اي بويى سپورت سەكتسياسىنا قاتىسۋىنا 14 مىڭ تەڭگە قارجى قاراستىرىلدى. بالا ءبىر ايدا 12 جاتتىعۋ جاسايدى. ال جان باسىنا قارجىلاندىرۋ بويىنشا مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالانىڭ سپورت سەكتسياسىنا قاتىسۋى ءۇشىن ءبىر ايعا 23 مىڭ تەڭگە قاراستىرىلعان.
«بۇل جەردە ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە اتا-انالاردىڭ ۇسىنىسىنا نازار اۋداردىق. ولار وسى كەزگە دەيىن بالالارى اقىلى تۇردە قاتىسىپ جۇرگەن سپورت تۇرلەرىن تاڭدادى. مۇنىڭ ەڭ باسىندا كاراتە, بوكس, دزيۋدو, ەركىن كۇرەس, گرەك-ريم كۇرەسى, سۋعا ءجۇزۋ, كوركەم گيمناستيكا مەن سپورتتىق گيمناستيكا تۇر. جان باسىنا قارجىلاندىرۋ جوباسى قىركۇيەك ايىندا پورتالعا ەلەكتروندى تابەل جوباسى ەنگىزىلگەننەن باستاپ جانداندى. 2021 جىلى جان باسىنا قارجىلاندىرۋ ارقىلى بالالاردى سپورت ۇيىرمەلەرىنە تارتۋعا 323 ملن تەڭگە جۇمسالسا, 2022 جىلعا 350 ملن تەڭگە قارجى قاراستىرىلدى. بۇل رەتتە وبلىستىق دەنەشىنىقتىرۋ جانە سپورت باسقارماسى 2022 جىلى 4-17 جاس ارالىعىنداعى 17 مىڭ بالانى سپورتتىق سەكتسيالارعا تارتۋدى جوسپارلاپ وتىر. الداعى قاڭتار ايىنان باستاپ سپورت سەكتسيالارىنا قاتىسۋعا 8 808 بالا جازىلسا, ونىڭ 7 مىڭى اقتوبە قالاسىندا تۇراتىن جەتكىنشەكتەر. وسى بالالاردىڭ اتا-انالارى سەكتسيالار جۇرگىزەتىن جەكە كاسىپكەرلەرمەن كەلىسىم جاساستى», دەيدى اقتوبە وبلىسىنىڭ دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت باسقارماسىنىڭ باس مامانى ادىلبەك ءدىلجانوۆ.
ءجۇزۋ سپورتى, كوركەم گيمناستيكا مەن سپورتتىق بيلەرمەن شۇعىلدانعىسى كەلەتىن جەتكىنشەكتەر قاتارى كوبەيە تۇسكەن. كەيبىر سپورت تۇرلەرىنە كەزەك ءتۇزىلدى. سەكتسياعا جازىلعان بالالاردىڭ ءبارىن بىردەي قامتۋ مۇمكىن بولماعاندىقتان, كەي بالالار كەزەكتەرىن كۇتەدى. «سەكتسيانى تاستاپ كەتكەن بالانىڭ ورنىنا كەزەككە كەيىن تۇرعان بالا بارادى. بەلگىلى ءبىر سپورت ءتۇرىن تاڭداعان جەتكىنشەكتىڭ تاستاپ كەتۋىن دە جوققا شىعارۋعا بولماس. ال بالانىڭ سپورتپەن شۇعىلدانۋى ءۇشىن بولىنگەن مەملەكەت قارجىسى دالاعا كەتپەۋىن باقىلاۋ كەرەك. وسى رەتتە جاتتىقتىرۋشىلار ساباق كەستەسىنە ساي بالالاردىڭ قاتىسىمىن ەلەكتروندى تابەلدەرگە بەلگىلەيدى», دەيدى ادىلبەك ءدىلجانوۆ.
بالالار سپورتىن جان باسىنا قارجىلاندىرۋ جوباسىنا قاتىسۋعا اقتوبەلىك 400-دەن استام جەكە كاسىپكەردەن ۇسىنىس تۇسكەندە, ولاردىڭ ىشىنەن 154 كاسىپكەر تاڭدالىپ الىندى.
سپورت ۇيىرمەسىن اشقان كاسىپكەرگە قاتاڭ تالاپ بار. عيماراتتاعى جاتتىعۋ زالدارى تالاپقا ساي جابدىقتالىپ, بالالاردىڭ كيىنىپ-شەشىنەتىن بولمەسى بولەك بولۋى كەرەك, جاتتىعۋ زالدارىنىڭ جارىقتاندىرىلۋى, جەلدەتكىش, جۋىنىپ-شايىناتىن بولمەلەرى تالاپقا ساي بولۋى كەرەك. كاسىبي ءبىلىمى بار, بىلىكتى جاتتىقتىرۋشى-وقىتۋشىلىق قۇرامى بولماسا, سەكتسيا جۇمىسىنا رۇقسات جوق. وسى تالاپتاردى مۇلتىكسىز ورىنداعان جەكە كاسىپكەر عانا جان باسىنا قارجىلاندىرۋ جوباسىنا قاتىسا الادى.
بالانىڭ ۇيىنە جاقىن جەردە سپورتتىق سەكتسياعا قاتىسۋى اتا-اناسى ءۇشىن دە ءتيىمدى. ءبىر ەرەكشەلىگى, وسى جوباعا مامانداندىرىلعان سپورت مەكتەپتەرى قاتىستىرىلمايدى, ولار ونسىز دا بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرىلادى. بۇل كۇندەرى اقتوبەدە بالالارىن تەگىن سپورت ۇيىرمەلەرىنە جازدىرۋعا ىقىلاستى اتا-انالار كوبەيگەن. ەندى كۇن تارتىبىنە قارجىعا قول جەتكىزگەن جەكە كاسىپكەر جۇمىستارىن باقىلاۋ ماسەلەسى شىقتى. باسقاشا ايتقاندا, بالالار ءۇشىن سپورت ۇيىرمەلەرىن اشقان كاسىپكەرلەر قىزمەتىن كىم قاداعالايدى دەگەن سۇراقتىڭ باسى اشىق تۇر. سپورت ۇيىرمەلەرىن باقىلاۋدى وبلىستىق دەنەشىنىقتىرۋ جانە سپورت باسقارماسى ماماندارى قۇزىرەتىنە بەرۋ كەرەك پە, الدە تاۋەلسىز قوعامدىق باقىلاۋشىلار قۇرىلا ما؟ سپورتپەن شۇعىلدانعىسى كەلەتىن بالانىڭ جاتتىعۋى ءۇشىن ءار ايعا 14 مىڭ تەڭگە ءبولىنىپ جاتقانىن ايتىپ وتتىك. مەملەكەت قارجىسىنىڭ ءتيىمدى جۇمسالۋىنا مونيتورينگ جۇرگىزىپ وتىرۋ كەرەك. بالا سەكتسياعا بارماي قويسا دا, جىل بويى اي سايىن 14 مىڭ تەڭگە تولەنە بەرۋى ابدەن مۇمكىن. مۇنداي جاعدايدا قارجى قوزعالىسىن باقىلاۋدا ۇستاۋ كەرەك. ونىڭ ۇستىنە, اتا-انادان تۇسەتىن شاعىمدار بار.
جان باسىنا قارجىلاندىرۋ جوباسىنا ينكليۋزيۆتى سپورت تۇرلەرى دە قامتىلماقشى. ازىرگە اقتوبەدە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالاردى سپورتقا باۋلۋمەن ءبىر جەكە كاسىپكەر اينالىسىپ, 25-30 مۇگەدەك ءجاسوسپىرىمدى فۋتبولعا جاتتىقتىرادى. ينكليۋزيۆتى سپورت تۇرىنە جاتتىقتىرۋشىلارعا تالاپ وتە قاتال. ساباقتى ارنايى ينكليۋزيۆتى سپورتقا كاسىبي مامانداندىرىلعان جاتتىقتىرۋشىلار عانا جۇرگىزە الادى. وكىنىشتىسى, ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار بالالاردى وقىتۋشىلار الماتىداعى قازاق سپورت جانە تۋريزم اكادەمياسىندا عانا وقىتىلادى. ق.جۇبانوۆ اتىنداعى اقتوبە وڭىرلىك مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ سپورت جانە دەنەشىنىقتىرۋ فاكۋلتەتىندە ينكليۋزيۆتى سپورت جاتتىقتىرۋشىلارى دايىندالمايدى.
مىنە, وسى ماسەلەلەر جان باسىنا قارجىلاندىرۋ جوباسىنىڭ دا جەتىلمەگەن تۇستارىن انىقتادى. قالاي بولعاندا دا سپورت جاتتىقتىرۋشىسىنىڭ نەگىزگى – سمارتفون مەن گادجەتتەر الەمىنەن كەلگەن بالانى ءوزى تاڭداعان سپورت ءتۇرىن جاقسى كورۋگە ۇيرەتۋ كەرەك. باستى ماقسات – وسى. سپورت بالانىڭ دەنساۋلىعىن تۇزەتەدى, مىنەزىن قالىپتاستىرادى. بەلگىلى ءبىر سپورت تۇرىمەن بىرنەشە جىل بويى تۇراقتى شۇعىلدانعان ءجاسوسپىرىمنىڭ ءتارتىبى تۇزەلىپ, مەكتەپتەگى ساباعى دا جاقسارادى. ەڭ باستىسى, – بالا بوس ۋاقىتىن دۇرىس جوسپارلاۋدى ۇيرەنەدى. ءتۇيىنى – بالالار سپورتى بويىنشا جان باسىنا قارجىلاندىرۋ جوباسىنا قاتىسۋشى كاسىپكەر ءوز پايداسىن ەمەس, ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە بالانىڭ دەنساۋلىعى مەن بولاشاعىن ويلاۋى ءتيىس.
اقتوبە وبلىسى
