ايماقتار • 27 جەلتوقسان، 2021

جان باسىنا قارجىلاندىرۋ قالاي جاندانادى؟

390 رەت كورسەتىلدى

جاقىندا عانا وبلىستىق ءماسليحات دەپۋتاتتارى بەكىتكەن اقتوبە وبلىسىنىڭ 2021-2025 جىلدارعا ارنالعان اۋماقتىق دامۋ باعدارلاماسىندا تۇرعىنداردىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ ينديكاتورى ساناتىنا جەتكىنشەكتەردىڭ ساپالى ءبىلىم الۋى مەن دەنساۋلىعىن قالىپتى ۇستاۋ كورسەتكىشتەرى دە كىردى. سونىڭ ىشىندە 14 جاسقا دەيىنگى بالالار اراسىنداعى سەمىزدىككە شالدىققاندار سانىن ازايتۋ، 14 پەن 18 جاس ارالىعىنداعى جەتكىنشەكتەردى جاپپاي سپورتتىق ۇيىرمەلەرگە تارتۋ، مۇمكىن­دىگى شەكتەۋلى بالالاردىڭ ينكليۋزيۆتى ءبىلىم الۋى مەن سپورتپەن اينالىسۋىنا جاعداي تۋعىزۋ جولدارى قامتىلدى.

وڭىرلەردىڭ الداعى بەسجىل­دىق­تاعى الەۋمەتتىك-ەكونومي­كا­لىق دامۋىن ايقىندايتىن باس­تى ستراتەگيالىق قۇجات – اۋماق­تىق دامۋ باعدارلامالارى پرەزي­دەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ

1 قىركۇيەكتەگى قازاق­ستان حالقىنا ارناعان جول­داۋىنا نەگىزدەلگەن. پرە­زيدەنت جولداۋىندا ەلىمىز­دەگى كاسىبي سپورت كلۋبتارىن مەم­لەكەت ەسەبى­نەن قارجى­لان­دىرۋدى دوعارىپ، ونىڭ ور­نى­نا بۇقارالىق سپورتتى، سو­نىڭ ىشىندە بالالار مەن جاس­وس­پىرىمدەر سپورتىن دامىتۋ مىن­دەتى قويىلدى. ونىڭ ۇستىنە، توكيو وليمپياداسىنداعى وي­سىرا­عان جەڭىلىستەرىمىز بالالار سپور­تىن دا­مىت­پايىنشا، كاسىبي سپورت ەسىگىن اشپايتىنىن تاعى ءبىر رەت ۇقتىردى.

اقتوبە وبلىسىندا 7 مەن 17 جاس ارالىعىندا 153 مىڭ بالا بار. وڭىر­­­دەگى بالالار مەن جاسوسپى­رىم­دەر­گە ارنال­عان 33 مامان­داندى­رىل­عان سپورت مەك­تەبىندە 19 مىڭنان استام ءجاس­وسپىرىم بىرنەشە سپورت تۇرى­­مەن شۇعىلدانادى. وسى رەسمي دەرەك سپورتپەن شۇعىل­داناتىن جەت­كىنشەكتەر سانىنىڭ وتە از ەكە­نىن كورسەتەدى. 2021 جىلى 33 سپورت مەكتەبىنىڭ شى­عىن­دارىنا وبلىستىق بيۋدجەتتەن 375 ملن 717 مىڭ تەڭگە ءبولىندى. سونداي-اق ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار بالالار­دىڭ ينكليۋزيۆتى ءبىلىم الۋىمەن قاتار سپورتپەن شۇعىلدانۋىنا دا جاعداي جاساۋ كۇن تارتىبىندەگى ماسەلە. تاع­دىر سىناعىنا ءتۇسىپ، ءتورت قا­بىر­عاعا تاڭىلعان بالا­لاردىڭ دەنە­شى­نىقتىرۋمەن اينالىسۋىنا مۇم­كىندىكتەرى جوق. اسىرەسە، سال اۋرۋىنا شال­دىققان بالالارعا دەنە جات­تىعۋلارى ءبىرىنشى كەزەكتە كەرەك-اق.

سوڭعى دەرەك بويىنشا اقتوبە وبلىسىندا ەرەكشە ءبىلىم الۋ قاجەتتىلىگى بار مەك­تەپ جاسىنداعى 6 مىڭ بالا بار. جىل سايىن مۇگەدەك بالالار سانى ءوسىپ كەلە جاتقانى دا الاڭ­دارلىق جاعداي.

153 مىڭ بالانى 33 سپورت مەك­تەبى تۇگەل قامتي المايتىنى باسى اشىق ماسەلە. ال تەلەفون­دار مەن گادجەتتەردىڭ بالا دەنساۋ­لى­عىن قۇرتىپ جاتقانى تاعى قور­قىنىش­تى. تەلەفونعا تەلمىرگەن بالانى سپورت سەكتسيالارىنا كوبىرەك تار­تۋدىڭ ءبىر جولى – جان باسى­نا قارجىلاندىرۋ جوباسىنا جە­كە كاسىپكەرلەردى تارتۋ. بيىل­عى جىلدىڭ مامىرىنان باس­تاپ ەلى­مىزدە قولعا الىنعان وسى قاناتقاق­تى جوبانىڭ نەگىزگى ماقساتى – با­­لا­لاردى سپورتتىق ۇيىرمەلەرگە كوپ­تەپ تارتۋ، مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالا­لار­دىڭ تۇرعىلىقتى جەرلەرى­نە جاقىن ماڭنان سپورت سەكتسيا­لارىن اشۋ. بۇل جەردە ءاربىر بالا سپورت ۇيىرمەسىنە تەگىن قاتىس­سا، وعان قارجىنى مەملەكەت تولەي­دى. ايتا كەتەرلىگى، جان باسىنا قار­جى­لاندىرۋ ءتاريفى سپورت تۇ­رىنە جانە ءار وڭىردە ءارتۇرلى بەكى­تىل­دى. اق­توبە وبلىسىندا ءبىر بالا­نىڭ ءبىر اي بويى سپورت سەك­­تسيا­سىنا قاتى­سۋىنا 14 مىڭ تەڭ­گە قارجى قاراس­تىرىلدى. بالا ءبىر ايدا 12 جاتتىعۋ جاسايدى. ال جان با­سى­نا قارجىلاندىرۋ بويىن­شا مۇم­كىندىگى شەكتەۋلى بالا­نىڭ سپورت سەكتسياسىنا قاتىسۋى ءۇشىن ءبىر ايعا 23 مىڭ تەڭگە قاراستىرىلعان.

«بۇل جەردە ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە اتا-انالاردىڭ ۇسىنىسىنا نا­زار اۋداردىق. ولار وسى كەزگە دەيىن بالالارى اقىلى تۇردە قا­تى­سىپ جۇرگەن سپورت تۇرلەرىن تاڭ­دادى. مۇنىڭ ەڭ باسىندا كاراتە، بوكس، دزيۋدو، ەركىن كۇرەس، گرەك-ريم كۇرەسى، سۋعا ءجۇزۋ، كوركەم گيمناستيكا مەن سپورتتىق گيمناستيكا تۇر. جان باسىنا قارجىلاندىرۋ جوباسى قىركۇيەك ايىندا پورتالعا ەلەكتروندى تابەل جوباسى ەنگىزىلگەننەن باس­تاپ جانداندى. 2021 جىلى جان باسىنا قارجىلاندىرۋ ارقىلى بالالاردى سپورت ۇيىرمەلەرىنە تارتۋعا 323 ملن تەڭگە جۇمسالسا، 2022 جىلعا 350 ملن تەڭگە قارجى قاراستىرىلدى. بۇل رەتتە وبلىستىق دەنەشىنىقتىرۋ جانە سپورت باسقارماسى 2022 جىلى 4-17 جاس ارالىعىنداعى 17 مىڭ بالانى سپورتتىق سەكتسيالارعا تارتۋدى جوسپارلاپ وتىر. الداعى قاڭتار ايىنان باستاپ سپورت سەكتسيالارىنا قاتىسۋعا 8 808 بالا جازىلسا، ونىڭ 7 مىڭى اقتوبە قالاسىندا تۇراتىن جەتكىنشەكتەر. وسى بالالاردىڭ اتا-انالارى سەك­تسيالار جۇرگىزەتىن جەكە كاسىپ­كەر­لەرمەن كەلىسىم جاساستى»، دەيدى اقتوبە وبلىسىنىڭ دەنە شى­نىق­تىرۋ جانە سپورت باسقارماسىنىڭ باس مامانى ادىلبەك ءدىلجانوۆ.

ءجۇزۋ سپورتى، كوركەم گيمناس­تي­كا مەن سپورتتىق بيلەرمەن شۇعىل­دانعىسى كەلەتىن جەتكىن­شەك­تەر قاتارى كوبەيە تۇسكەن. كەيبىر سپورت تۇرلەرىنە كەزەك ءتۇزىلدى. سەكتسياعا جازىلعان بالا­لاردىڭ ءبارىن بىردەي قامتۋ مۇم­كىن بولماعاندىقتان، كەي بالالار كەزەكتەرىن كۇتەدى. «سەكتسيانى تاس­تاپ كەتكەن بالانىڭ ورنىنا كەزەككە كەيىن تۇرعان بالا بارادى. بەلگىلى ءبىر سپورت ءتۇرىن تاڭداعان جەت­كىنشەكتىڭ تاستاپ كەتۋىن دە جوق­قا شىعارۋعا بولماس. ال با­لا­نىڭ سپورتپەن شۇعىلدانۋى ءۇشىن بولىنگەن مەملەكەت قارجىسى دالاعا كەتپەۋىن باقىلاۋ كەرەك. وسى رەتتە جاتتىقتىرۋشىلار ساباق كەستەسىنە ساي بالالاردىڭ قاتى­­سى­مىن ەلەكتروندى تابەلدەرگە بەلگىلەيدى»، دەيدى ادىلبەك ءدىلجانوۆ.

بالالار سپورتىن جان باسىنا قارجىلاندىرۋ جوباسىنا قاتىسۋعا اقتوبەلىك 400-دەن استام جەكە كاسىپكەردەن ۇسىنىس تۇسكەندە، ولاردىڭ ىشىنەن 154 كاسىپكەر تاڭدالىپ الىندى.

سپورت ۇيىرمەسىن اشقان كاسىپ­كەرگە قاتاڭ تالاپ بار. عيمارات­تاعى جاتتىعۋ زالدارى تالاپقا ساي جابدىقتالىپ، بالالاردىڭ كيىنىپ-شەشىنەتىن بولمەسى بولەك بولۋى كەرەك، جاتتىعۋ زالدارىنىڭ جارىقتاندىرىلۋى، جەلدەتكىش، جۋىنىپ-شايىناتىن بولمەلەرى تالاپقا ساي بولۋى كەرەك. كاسىبي ءبىلىمى بار، بىلىكتى جاتتىقتىرۋشى-وقىتۋشىلىق قۇرامى بولماسا، سەكتسيا جۇمىسىنا رۇقسات جوق. وسى تالاپتاردى مۇلتىكسىز ور­ىن­دا­­عان جەكە كاسىپكەر عانا جان با­سى­­­نا قارجىلاندىرۋ جوباسىنا قا­تى­سا الادى.

بالانىڭ ۇيىنە جاقىن جەردە سپورتتىق سەكتسياعا قاتىسۋى اتا-اناسى ءۇشىن دە ءتيىمدى. ءبىر ەرەك­شەلىگى، وسى جوباعا ماماندان­دى­رىل­عان سپورت مەكتەپتەرى قاتىس­تىرىل­مايدى، ولار ونسىز دا بيۋد­جەتت­ەن قارجىلاندىرىلادى. بۇل كۇندەرى اقتوبەدە بالالارىن تەگىن سپورت ۇيىرمەلەرىنە جاز­دى­رۋعا ىقىلاستى اتا-انالار كو­بەيگەن. ەندى كۇن تارتىبىنە قار­­­جىعا قول جەتكىزگەن جەكە كا­سىپ­­كەر جۇمىستارىن باقىلاۋ ما­­سە­لەسى شىقتى. باسقاشا ايت­قان­­دا، بالالار ءۇشىن سپورت ۇيىر­مە­لەرىن اشقان كاسىپكەرلەر قىز­مە­تىن كىم قاداعالايدى دەگەن سۇ­راق­تىڭ باسى اشىق تۇر. سپورت ۇيىر­مەلەرىن باقىلاۋدى وبلىستىق دەنەشىنىقتىرۋ جانە سپورت باس­قار­ماسى ماماندارى قۇزىرەتىنە بەرۋ كەرەك پە، الدە تاۋەلسىز قو­عام­دىق باقىلاۋشىلار قۇرىلا ما؟ سپورتپەن شۇعىلدانعىسى كەلەتىن بالانىڭ جاتتىعۋى ءۇشىن ءار ايعا 14 مىڭ تەڭگە ءبولىنىپ جات­قانىن ايتىپ وتتىك. مەملەكەت قار­­جى­­سىنىڭ ءتيىمدى جۇمسالۋىنا موني­­­تورينگ جۇرگىزىپ وتىرۋ كەرەك. بالا سەكتسياعا بارماي قوي­سا دا، جىل بويى اي سايىن 14 مىڭ تەڭگە تولەنە بەرۋى ابدەن مۇم­كىن. مۇن­داي جاعدايدا قارجى قوزعا­لى­سىن باقىلاۋدا ۇستاۋ كەرەك. ونىڭ ۇستىنە، اتا-انادان تۇسەتىن شاعىمدار بار.

جان باسىنا قارجىلاندىرۋ جوباسىنا ينكليۋزيۆتى سپورت تۇر­لەرى دە قامتىلماقشى. ازىرگە اق­توبەدە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالا­لاردى سپورتقا باۋلۋمەن ءبىر جەكە كاسىپكەر اينالىسىپ، 25-30 مۇ­گەدەك ءجاسوسپىرىمدى فۋتبولعا جات­تىق­تىرادى. ينكليۋزيۆتى سپورت تۇرىنە جاتتىقتىرۋشىلارعا تالاپ وتە قاتال. ساباقتى ارنايى ينكليۋزيۆتى سپورتقا كاسىبي مامان­داندىرىلعان جاتتىقتىرۋشىلار عانا جۇرگىزە الادى. وكىنىشتىسى، ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار بالالاردى وقىتۋشىلار الماتىداعى قازاق سپورت جانە تۋريزم اكادەمياسىندا عانا وقىتىلادى. ق.جۇبانوۆ اتىن­داعى اقتوبە وڭىرلىك مەملە­كەت­تىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ سپورت جانە دەنەشىنىقتىرۋ فاكۋل­تەتىندە ينكليۋزيۆتى سپورت جاتتىق­تىرۋ­شىلارى دايىندالمايدى.

مىنە، وسى ماسەلەلەر جان باسىنا قارجىلاندىرۋ جوباسىنىڭ دا جەتىلمەگەن تۇستارىن انىقتادى. قالاي بولعاندا دا سپورت جاتتىق­تىرۋ­شىسىنىڭ نەگىزگى – سمارتفون مەن گادجەتتەر الەمىنەن كەلگەن بالانى ءوزى تاڭداعان سپورت ءتۇرىن جاقسى كورۋگە ۇيرەتۋ كەرەك. باستى ماقسات – وسى. سپورت بالا­نىڭ دەن­ساۋلىعىن تۇزەتەدى، مىنەزىن قالىپ­تاستىرادى. بەلگىلى ءبىر سپورت تۇرىمەن بىرنەشە جىل بويى تۇ­راق­­تى شۇعىلدانعان ءجاسوسپى­رىم­نىڭ ءتارتىبى تۇزەلىپ، مەكتەپتەگى سابا­عى دا جاقسارادى. ەڭ باستىسى، – بالا بوس ۋاقىتىن دۇرىس جوس­­پار­لاۋدى ۇيرەنەدى. ءتۇيىنى – بالا­لار سپورتى بويىنشا جان باسى­نا قارجىلاندىرۋ جوباسىنا قاتى­سۋ­شى كاسىپكەر ءوز پايداسىن ەمەس، ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە بالانىڭ دەنساۋ­لىعى مەن بولاشاعىن ويلاۋى ءتيىس.

 اقتوبە وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار

تاعى 1650 قازاقستاندىق ىندەت جۇقتىردى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:00

ۇقساس جاڭالىقتار