21 اقپان, 2014

كومبەنىڭ توبەسى كورىنىپ قالدى

276 رەت
كورسەتىلدى
11 مين
وقۋ ءۇشىن
47260ءيا, ەندى سوچيدە ءوتىپ جاتقان XXII قىسقى وليمپيا ويىندارى كومبەسىنىڭ توبەسى كورىنىپ قالعانىن باتىل ايتا بەرۋگە بولادى. ول وسى اپتانىڭ اياعىندا ءوزىنىڭ اقىرعى نۇكتەسىنە جەتىپ توقتايدى. كەشە, 20 اقپانداعى ويىنداردا سپورتشىلاردىڭ باسىم بولىگى تىنىس العانىمەن, 6 سپورت ءتۇرى بويىنشا مەدالدەر جيىنتىعىن ساراپقا سالۋ جالعاستى. ءبىز ەسەبىن بەرگەلى وتىرعان سارسەنبى, 19 اقپان كۇنى وليمپياداشىلار جارىستىڭ 8 تۇرىنەن كىل كۇشتىنىڭ ىشىندە كىم مىقتى ەكەنىن انىقتادى. ونىڭ قورىتىندىسى كوماندالاردىڭ جۇلدە ۇلەسى تالاسىنىڭ كەستەسىنە تاعى بىرقاتار وزگەرىستەر ەنگىزدى. بۇل جولعى تۇزەتۋلەر كوپتەن بەرى توپتىڭ ۇشار باسىندا قارا تاستاي قوزعالماي تۇرعان گەرمانيا قۇراماسىن ءبىرىنشى تەگەرشىكتەن ءتۇرتىپ ءتۇسىرىپ جىبەردى. ونىڭ ورنىن ءبىر كۇندە قورجىنىنا ەكى التىن مەدال سالىپ, ولاردىڭ سانىن 9-عا تولتىرعان نورۆەگيا الىپ قويدى. جوعارعى ناگراداسى مولشەرىن جەتىگە جەتكىزگەن اقش جاساعى بۇل دودادا ءبىرىنشى رەت ءۇشىنشى ورىننىڭ تەپكىشەگىنە تابان تىرەدى. التىن القالارىنىڭ سانى التىدان قايىرىلاتىن رەسەي, گوللانديا, شۆەيتساريا جاماعاتتارى 4-6 ورىنداردى ءبولىسىپ تۇر. «كۇن استىنان» ورىن الۋدى دىتتەگەن سودان سوڭعى لەكتەگى كانادا سپورتشىلارى 5 التىن مەدالىمەن بەلارۋس ساڭلاقتارىن باسىپ وزدى. الداعى قالعان از كۇندە كەستەنىڭ العاشقى ۇشتىگى جولىنداعى كۇرەس, بەلورۋستاردان بولەك, قالعان جەتى جۇيرىكتىڭ ورتاسىندا وتەتىن شىعار دەپ بولجايمىز. بىراق ەندىگى جەردە ءبىر-بىرىنە وتتاي وراقشى, جاۋداي قاراقشى بولاتىن بۇل توردە كىمدەردىڭ توپتى جارىپ شىعاتىندارىن تاپ باسىپ ايتۋ قيىن.

سوچي-3 نورۆەگ

ءۇمىتتىڭ وتى سوڭىنان وشەدى سارسەنبىنىڭ ساتىندە الەمنىڭ ءار تۇكپىرىنەن جيىلعان وڭكەي ساي­دىڭ تاسىنداي ساقا جىگىتتەر شاڭعى جارىسىنىڭ كوماندالىق سپرينت دەپ اتالاتىن ءتۇرى بويىنشا كلاسسيكالىق ادىسپەن جۇگىرۋدەن سىنعا ءتۇستى. جاسىراتىنى جوق, بۇل – شاڭعىشى شاباندوزدار سايىسىنداعى ەڭ ءبىر كۇردەلى دە كۇرمەۋلى سىناق. سول سە­بەپ­تى دە ونى ماماندار كەيدە «امان قالۋ جولىنداعى ارپالىس» دەپ جاتادى. مۇنىسى ايباتى مەن ايبارى كوپ التى كەزەڭنەن تۇراتىن شاڭعىشىلار شايقاسىنا مىقتىنىڭ دا مىقتىسى عانا توتەپ بەرە الاتىنىن ءبىلدىرۋ بولسا كەرەك. سوعان قاراماستان, ءبىزدىڭ دە وزگەلەر سەكىلدى ءوز جۇيرىكتەرىمىز – الەكسەي پولتورانين مەن نيكولاي چەبوت­كونىڭ وسى الاماندا ايدىندارى وزىپ, ايبىندارى اسىپ ورالاتىندارىنا ىشتەي سەنگىمىز-اق كەلگەن. اۋەلگىدە جىگىتتەرىمىز دە سول سەنىم­گە لايىقتى ونەر كورسەتىپ جاتقانداي بولعان. ولار ءۇش ىرىكتەۋ سىناعىنان دا جاپ-جاقسى ءوتتى. ءبىرىنشى, ەكىنشى كەزەڭدەردە 7-ءشى بولىپ سورە سىز­عان جەرلەستەرىمىز ۇشىنشىسىندە توعىزدىققا توپ ەتتى. بىراق وسىنىڭ ءوزى كەلەسى كەزەڭگە قادام باسۋعا مۇمكىندىك بەردى. ادەتتە شىن جۇيرىكتەردىڭ كۇشتەرىن اقىرعى شاقتارعا ساقتاپ باعاتىنىن, سۋىرىلىپ العا شىعۋدى سوڭعى كەزەڭدەردە باستايتىنىن ءبىز دە ءبىلۋشى ەدىك. بۇل قاعيداتتى بۇزىپ جىبەرگەننىڭ سوڭىندا تاقىرعا وتىرىپ قالاتىنىن وسى جولى نەمىستەر بايقاتىپ قويدى. ولار ءبىرىنشى جارتىلاي فينالدىق جۇگىرىس كەزىندە بىردەن ىشقىندى. سول ارقىلى حاننەس دوتتسلەر مەن تيم چارنكەنىڭ قوسىندى ۋاقىتى بارىنەن ۇزدىك كورىندى. ەكىنشى جارتىلاي فينالدا بۇلاردىڭ الدىڭ­عىسى وزىنەن كەيىنگى تازا سپرينتەر نورۆەگ ولە ۆيگەن حاتتەستادقا 15 سەكۋند­تىق «سالماق» سالىپ كەتتى. بۇعان دەيىن سوچي تورىندە ءبىر رەت وليمپيادا چەمپيونى بولىپ ۇلگەرگەن ارىستان جالدى ەلدىڭ ارعىماعىنا بۇل وڭاي تيمەدى. بۇل الشاقتىقتى پەتتەر نورتۋگ تە جابا العان جوق. كەيىن ءبىزدىڭ قوس ساربازىمىز وسىلاردىڭ جاساعاندارىن قايتالاپ شىقتى. دەگەنمەن, بۇلاردىڭ بارلىعى اق­تىق ايقاسقا شىققان 10 جۇپتىڭ قاتارىنان بەرىك ورىن الدى. وسى كەزدە رەسەيلىكتەردىڭ جارتىلاي فينالدا كۇشتەرىن ساقتاپ جۇرگەنى بەلگىلى بولىپ قالدى. سونىڭ ارقاسىندا ماكسيم ۆىلەگجانين فينالدا بىردەن پەلەتون باسىنا شىقتى. ول ەستافەتانىڭ وزىنە تيەسىلى بولىگىن ءبىرىنشى بولىپ قيىپ ءوتتى. بىراق ونىڭ ارىپتەسى نيكيتا كريۋكوۆ سول باسىمدىقتى ۇستاپ قالا المادى. بۇل تۇستا ءبىزدىڭ جىگىتتەر بەسىنشى بولىپ كەلە جاتىر ەدى. بىزگە ولار ەندى ءبىر سەر­پىلە تۇسسە, العاشقى ۇشتىكتىڭ ۇيمەسىنە كىرىپ كەتەتىندەي بولىپ تۇر­عان. بىراق ولاي بولا قويمادى. الەكسەي مەن نيكولايدىڭ ورتاق كورسەتكىشتەرى تاعى دا توعىزدىققا تۇراقتادى. بۇل ولاردىڭ مەدالدەر ءۇشىن كۇرەسەتىن شاعىن توپ قۇرا­مىندا بولا المايتىندارىن ايقىن­داپ بەردى. ال شوقتاي شوعىرعا رەسەي, فينليانديا جانە گەرمانيا قۇرا­مالارى قاۋىم­داستى. بىراق فينالدا ماسەلە ءسال باس­قاشا شەشىلدى. جۇگىرىس جولىنىڭ اقىرعى بۇرىلىسىندا نەمىس پەن فين ءبىر-بىرىمەن سوقتىعىسىپ قالدى. سوندا قاجىرى قاشقان المان جىگىتى قار ۇستىنە قالباڭ ەتتى. ونىڭ شاشىلىپ جاتقان شاڭعىسىنا رەسەيلىك كريۋكوۆ كەلىپ ءسۇرىندى. سول كەزدە الدا بارا جاتقان فين سامي ياۋحويارۆي كومبەگە قاراي ق ۇلىنداي قۇلدىرادى... ناتيجەسىندە سۋومي ەلىنىڭ قۇرا­ماسى ءبىرىنشى ورىن السا, رەسەيلىكتەر ەكىنشى بولدى. ءۇشىنشى ورىنعا الگىندەگى ارەكەتتەردىڭ اراسىندا سىتىلىپ العا شىعىپ ۇلگەرگەن شۆەتسيا دۋەتى جايعاستى. ال نەمىستەر جەتىنشى ورىنعا سىرعىپ كەتتى. قازاقستاندىق جۇپ ولاردان كەيىنگى سەگىزىنشى ورىنعا تۇراقتادى. سنوۋبورد دەگەن سايىس بار بۇرناعى كۇنى ءبىز گيگانت سلالومى بويىنشا قىز­داردىڭ قىرمان قىزدىرعان جارىسىن بارىپ تاماشا­لادىق. ەڭ الدىمەن سنوۋبورد دەگەن ويىننىڭ بارلىق دۋمانى مەن دۋىلىن ءوز كوزىمىزبەن كورىپ, اق ءۇستى­نەن قارا تانۋ ءۇشىن باردىق. سو­سىن بۇل كۇنى قازاقستاندىقتاردىڭ قاتىسۋلارىمەن وتكەن ساناۋلى جا­رىس­­تاردىڭ اراسىندا جولىمىز ءتۇ­سەتىنى دە وسى بولىپ شىقتى. راسى كەرەك, بارعانىمىزعا تاعى دا وكىنگەن جوقپىز. ۇپاي قورى قا­لاي شوت جۇزىندە كەستەلەنىپ, الاتىن ورىندارىنىڭ اۋقىمى قايتىپ انىقتالاتىنى عانا بىزگە توسىنداۋ كورىنگەنى بولماسا, بىلايىنشا قاتىسۋشىلارىنان ايتارلىقتاي جۇرەكجۇتقاندىق پەن شەبەرلىكتى تالاپ ەتە الاتىنداي تارتىستى ويىن ەكەن. مىنە, سىرلارى وزدەرىنە عانا ءمالىم سول سنوۋبوردشىلاردىڭ تالاسىندا ءبىزدىڭ قىزىمىز – ۆالەريا تسوي ءوزىن قوسا ەسەپتەگەندە, 32 باسەكەلەستىڭ اراسىندا 23-ورىنعا تابان توقتاتتى. ءبىرىنشى ورىنعا شۆەيتساريالىق پاتريتسيا كۋممەر شىقسا, ەكىنشى ورىنعا جاپون توموكا تاەكۋچي ورنا­لاس­تى. ءۇشىنشى بيىك ورىس الەنا زاۆارزينانىڭ ەنشىسىندە قالدى. الايدا, وسىدان كەيىن كەرەمەت ەستە قالاتىن ءبىر وقيعا بولدى. ول وسى­نىڭ سوڭىن الا وتكەن ەرلەردىڭ سايىسىندا كورىنىس بەردى. جۇرتتى ءدۇر ەتكىزگەن توسىن تىرلىك ۆيك ۋايلد ەسىمدى امەريكالىق سنوۋبوردشىنىڭ التىننان القا تاققانىندا عانا ەمەس ەدى. جاڭالىقتىڭ ەڭ باس­تىسى – ونىڭ رەسەي قۇراماسى ءۇشىن كەزەكتى جوعارى ناگرادانى الىپ بەرگەنىندە! ودان كەيىنگى جاڭالىق سونىڭ الدىندا عانا رەسەيلىكتەر قورىنا قولا مەدال قوسقان الەنا زاۆەرزينانىڭ تاپ وسى امەريكالىق جىگىتتىڭ ايەلى بولىپ شىققانىندا! سوندا بۇل «وتباسىلىق مەردىگەرلىك» جۇپ رەسەي قۇراماسىنا ءبىر التىن, ءبىر قولا مەدالدى اكەلگەن بولىپ وتىر. گاپتىڭ ءبارى مىنادا. ءبىرى امەري­كالىق, ءبىرى رەسەيلىك بۇل قىز بەن جىگىتتىڭ ءبىر-بىرىمەن تابىسۋلارىنىڭ ەرتەگىگە بەرگىسىز جەلىسى 2009 جىلى باستالىپتى. ءنوۆوسىبىردىڭ تۇبىندەگى شاعىن قالاشىقتان شىققان بويجەتكەن مەن ۆاشينگتون شتاتىنىڭ سولتۇستىك-باتىسىندا تۇراتىن ءورىم­دەي جىگىت مۇحيتتىڭ ارعى بەتىندە وتكەن ءبىر جارىس كەزىندە كەزدەيسوق تانىسىپ قالادى. ال 2011 جىلى ەكەۋى ءبىر-ءبىرىنسىز تۇرا المايتىندارىن سەزەدى. سودان سوڭ «ماحابباتتىڭ قۇدىرەت-كۇشى الديلەگەن» جىگىت ءبارىن دە سول كەزگە دەيىن تۇرىپ كەلگەن ەلىنە تاستاپ, رەسەيگە قاراي سامۇرىقتاي سامعاپ ۇشادى. سول جىلى ەلدىڭ ازا­ماتتىعىن الادى. مۇنى وليمپيادانىڭ سۋ جا­ڭا چەمپيونىنىڭ ءوزى ماراپات مازىرەتىنەن كەيىنگى جۋرناليستەرمەن كەزدەسۋى كەزىندە مويىندادى. «مەنىڭ قۇراما شتاتتاردا سپورتتىڭ بۇل تۇرىمەن كاسىبي نەگىزدە جاتتىعۋدى جالعاستىرا بەرۋىمە مۇمكىندىگىم بولعان جوق, دەدى ول.  وندا جالپى سپورتپەن اينالىسۋ قىمباتقا, ال جەڭىس ودان دا قىمباتقا تۇسەدى. راس, امەريكانىڭ سنوۋبورد اسسوتسياتسياسى ماعان قولدان كەلگەنىنشە كومەكتەستى. بىراق ونداي جۇمىستارعا جۇرتتىڭ ءبارى بىردەي رازى بولا بەرمەيدى عوي. سوندىقتان مەن ءوز جولىممەن كەتتىم. مۇندا قاتە­لەسپەگەنىم ءۇشىن باقىتتىمىن». بۇرىن وتباسىندا بۇرىننان الەم چەمپيونى دەگەن اتاعى بار الەنانىڭ بۇل جونىندەگى مارتەبەسى جوعارى سانالىپ كەلسە, ەندى ولار سول ورىندارىن الماسىپ العان سياقتى.

دەرەك پەن دايەك

وليمپياداداعى ەڭ بيىك جانە ەڭ سالماعى اۋىر قاتىسۋشى – حوككەيدەن «بوستون بريۋنس» كومانداسى مەن سلوۆاكيا قۇراماسىنىڭ كاپيتانى زدەنو حارا. ونىڭ بويى 206 سم بولسا, سالماعى 117 كگ تارتادى. ەڭ الاسا بويلى سپورتشى جاپون مانەرلەپ سىرعاناۋشى قىزى نارۋمي تاكاحاسي ەكەن. ونىڭ بويى 146 سم عانا بولىپ شىقتى.  ال سالماقتارى ەڭ جەڭىلدەر قاتارىندا ءۇش وليمپياداشى بار. ولار – ۋكراين فريستايلشىسى الەكساندر وكيپنيۋك, اۆستريالىق ترامپليننەن سەكىرۋشى كيارا حەلتسل جانە 9-سىنىپتا وقيتىن گەرمانيالىق شورت-ترەكشى اننا زايدەل. بۇلاردىڭ ءاربىرىنىڭ جەكە سالماعى – 43 كگ.  وليمپياداعا قاتىسۋشىلار اراسىندا ەڭ جاسى – ترامپليننەن سەكىرۋشى نەمىس قىزى دجانيني ەرنست. ول 1998 جىلعى 31 جەلتوقساندا تۋعان. بۇدان كەيىنگى ورىندا 1998 جىلعى 29 قاراشادا تۋعان جاپون سنوۋبوردشى ءجاسوسپىرىمى ايۋمۋ حيرانو تۇر.  جاستارى ەڭ ۇلكەن سپورتشىلار قاتارىندا دا ەكى ادام بار. ولاردىڭ ەڭ «كارىسى» تەگى مەكسيكالىق نەمىس حانزاداسى, تاۋ شاڭعىسىمەن اينالىسۋشى حۋبەرتۋس فون حوحەنلوحە 1959 جىلى 2 اق­پاندا دۇنيەگە كەلسە, كەلەسىسى – دومينيكا ارالىنىڭ وكىلى, شاڭ­­عى­شى انجەليكا موررون دي سيلۆەستري 1965 جىلى 25 قارا­شادا تۋعان. سەرىك ءپىرنازار, «ەگەمەن قازاقستان» – سوچيدەن.    
سوڭعى جاڭالىقتار

قالا كوركىنە اينالماق ەكو-پارك

ەكولوگيا • بۇگىن, 13:23