كارديوحيرۋرگيا كەلەشەگى

عىلىمعا نەگىزدەلگەن مەديتسينا عۇمىردى ۇزارتادى حالىقتىڭ دەنساۋلىعى – قوعامنىڭ ەڭ باس­تى قۇندىلىقتارىنىڭ ءبىرى بولىپ سانالادى. مەملەكەت باسشىسى ءوز جولداۋىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا ارنايى توقتالا كەلىپ, ەلىمىزدە سالاماتتى ءومىر سالتىن ورنىقتىرۋدى, مەديتسينانى دامىتا وتىرىپ قازاقستاندىقتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعىن 80 جاسقا دەيىن ارتتىرۋدى, مەملەكەتىمىزدەگى مەديتسينالىق تۋريزم­دى جەتەكشى ەۋرازيالىق ورتالىقتاردىڭ ءبىرى­نە اينالدىرۋدى, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالا­سىنداعى باستى باسىمدىق – العاشقى مەدي­تسينالىق-سانيتارلىق كومەكتى دامىتۋ كەرەكتىگىن, مىندەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ەنگىزۋ ماسەلەسىن زەرتتەۋ قاجەتتىگىن باسا ايتتى. سونداي-اق, مەملەكەتتىڭ, جۇمىس بەرۋ­شىلەردىڭ جانە قىزمەتكەردىڭ دەنساۋلىق ءۇشىن ورتاق جاۋاپكەرشىلىگى, مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ بارلىق جۇيەسىنىڭ باستى قاعيداتى ەكەنىن جەتكىزىپ, سپورتپەن شۇعىلدانۋ, دۇرىس تاماقتانا ءبىلۋ, جۇيەلى پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋدەن ءوتۋ, اۋرۋدىڭ الدىن الۋدىڭ نەگى­زى بولىپ سانالاتىنىن ايتتى. ال 2015 جىلعى 1 شىلدەدەن باس­تاپ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەڭبەكاقىسى 28 پايىزعا كوبەيەتىندىگى تۋرالى جاڭالىق سالا قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن ۇلكەن قۋانىشقا اينالىپ, بارلىق مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جۇمىسقا دەگەن ىنتاسىن ارتتىرىپ, بولاشاققا سەنىممەن قاراۋىنا ىقپال ەتە باستادى. دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ قىزمەتكەرى رەتىندە جولداۋدا ايتىلعان مىندەتتەر ءىشىن­دە مەنى الەۋمەتتىك سالاعا قاتىستى ماسە­لەلەر قىزىقتىردى. بۇل جولداۋدا ازامات­تارىمىزدىڭ دەنساۋلىعىن قورعاۋ باعىتىندا كوپ تاپسىرمالار بەرىلدى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ 2050 جىلعا دەيىن مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا, قىزمەت تۇرلەرىنىڭ بىرىڭعاي ستاندارتتارىن ەنگىزۋگە, ەمدەۋ مەكەمەلەرىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جابدىقتالۋىنا باسا نازار اۋداردى. نەگىزگى باسىمدىقتاردى دا اتاپ كورسەتىپ بەردى. سالا قىزمەتكەرلەرى الداعى ۋاقىتتا ءوز جۇمىستارىن اتالمىش ستراتەگيا قاعيدالارىنا نەگىزدەي وتىرىپ جۇزەگە اسىراتىنى انىق. پرەزيدەنت بۇعان قوسا, «قازاقستان-2030» ستراتەگياسىندا ايتىلعان تاپسىرمالاردىڭ دەنى مەرزىمىنەن بۇرىن ورىندالىپ ۇلگەرگەنىن جەتكىزدى. ماسەلەن, مەديتسينا سالاسىندا بىرىڭعاي ۇلت­تىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى ەنگىزىلىپ, دارىگەر ماماندارعا سارالانعان ەڭبەكاقى جۇيەسىن تاعايىنداۋ شەشىلۋدە. ەمدەلۋشىنىڭ دارىگەر مەن ستاتسيوناردى ءوز ەركىمەن تاڭداۋ قۇقىعى, تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمىنىڭ ۇلعايتىلۋى الدىڭعى ستراتەگيادا كورىنىس تاپقان بولاتىن. ءبىز بۇگىندە سول ايتىلعان تاپسىرمالاردىڭ ءىس جۇزىندە ورىندالعانىنا كۋا بولىپ وتىرمىز. جالپى, ادام ءومىرى تەك دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا عانا قاتىستى ەمەس ەكەندىگىن ءبارى­مىز دە جاقسى بىلەمىز. وركەنيەتتى ەلدەر­دە بۇل 15 پايىزعا عانا تاۋەلدى ەكەن. ال قال­عانى ءوزىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ سالتى مەن قورشاعان ورتا­سىنا, شىققان تەگىنە بايلانىستى دەپ تۇسىندىرەدى. ادامداردىڭ ءوز دەنساۋلىعىنا دەگەن جاۋاپكەرشىلىگى جوعارى باعالانادى. ايتسە دە, بۇگىندە الەۋمەتتىك «مارتەبەگە» يە بولعان اۋرۋلار از ەمەس. ولاردىڭ ىشىندە, اسىرەسە, جۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋلارىنان بولاتىن ءولىم-ءجىتىم كورسەتكىشتەرىنىڭ جوعارىلىعى دەموگرافيالىق احۋالعا دا كەرى اسەرىن تيگىزىپ وتىرعانى جاسىرىن ەمەس. جۇرەك-قان تامىرى اۋرۋلارى الەمنىڭ كوپتەگەن دامىعان ەلدەرىندە دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ باستى پروبلەمالارىنىڭ بىرىنە اينالىپ وتىر. ول, دەر كەزىندە ەمدەلمەسە, كوبىنە, ەرەسەك ادامداردى نە مۇگەدەكتىككە شالدىقتىرادى نەمەسە ولىمگە اكەلىپ سوق­تىرادى. بۇگىندە كىشكەنتاي نارەستەلەردىڭ اراسىندا دا جۇرەك اقاۋىمەن ومىرگە كەلەتىندەر سانى ۇلعايا تۇسۋدە. بۇل ماماندار الدىنا بالالار كارديوحيرۋرگياسىن دامىتۋ ءمىن­دە­تىن قويدى. وسى تۇرعىدان العاندا, ءبىزدىڭ وبلىستاعى ناۋقاستارعا جوعارى مەديتسينالىق كومەك كورسەتەتىن بالالار كارديوحيرۋرگيا­سى ەلباسى قويعان تالاپ پەن مىندەتتى قال-قادەرىنشە اتقارىپ وتىر. ورتالىقتىڭ نەگىزگى قىزمەتى, يننوۆا­تسيالىق-مەديتسينالىق تەحنولوگيالاردى پايدالانىپ, جوعارى مامانداندىرىلعان كارديولوگيالىق, كارديوحيرۋرگيالىق كومەك كورسەتۋ, سونىمەن قاتار, امبۋلاتورلىق تەك­سەرىستەن كەشەندى وڭالتۋ كومەگىنە دەيىنگى ارالىقتا ناۋقاستارعا شيپا بەرۋ; كارديولوگيا, كارديوحيرۋرگيا جانە ينتەرۆەنتسيالىق كارديولوگيا اياسىندا عىلىم-ءبىلىم ارەكەتىن جۇزەگە اسىرۋ, دەرتى اسقىنعان ناۋقاستارعا حيرۋرگيالىق ارالاسۋلار جاساپ, مۇمكىندىگىنشە تۇرعىنداردىڭ ءومىر جاسىن ۇزارتۋعا, ءولىم, مۇگەدەكتىك كورسەتكىشتەرىنە جول بەرمەۋگە ات­سالىسۋ. سونداي-اق, ناۋقاستارعا, ونىڭ ىشىندە جاڭا تۋعان نارەستەلەر مەن بالالارعا ساپالى, مامانداندىرىلعان دۇنيەجۇزىلىك ستاندارتتارعا سايكەس كارديولوگيالىق ءجا­نە كارديوحيرۋرگيالىق كومەك كورسەتۋگە باعىتتالعان. سوندىقتان دا, ورتالىق ماماندارى بىلىكتىلىكتەرىن كوتەرۋدەن ءبىر ءسات تىنباي, كارديوحيرۋرگيا دەڭگەيى دامىعان شەت مەملەكەتتەردە تاجىريبەلىك وقۋلاردان ءوتىپ كەلدى. بۇگىندە وبلىستاعى جۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋلارىمەن اۋىراتىن ناۋ­قاستارعا وپەراتسيا جاساتۋ ءۇشىن استانالىق كلينيكالارعا بارۋدىڭ قاجەتى جوق. بارلىق قاجەتتى كارديوحيرۋرگيالىق ءىس-شارالار وبلىس ورتالىعىندا دا جوعارى دەڭگەيدە, جاڭا تەحنولوگيالاردىڭ كومەگىمەن, ءبىزدىڭ بىلىكتى مامانداردىڭ قاتىسۋىمەن جاسالۋدا. ورتالىقتا الەمدىك مەديتسينالىق وقۋ ورىندارىندا تىڭعىلىقتى ءبىلىم العان جانە تۇركيا, قىتاي, چەحيا, پولشا, گەرمانيا, لاتۆيا, اقش جانە ۇلىبريتانيا كلينيكالارىندا ءىس-تاجىريبەدەن ءوتىپ, ماشىقتانعان كاسىبي ماماندار جۇمىس جاسايدى. بەلگىلى مەديتسينالىق وقۋ ورىندارىندا ءدارىس تىڭداپ جۇرگەن جاس دارىگەرلەردى جۇرەك اۋرۋلارىنا بايلانىستى عىلىمي-زەرتتەۋلەرگە قاتىستىرۋ ءبىزدىڭ ورتالىقتا دا ىسكە اسىرىلۋدا. زاماناۋي قۇرال-جابدىقتارمەن جابدىقتالعان مەكەمەدە جۇرەك اۋرۋلارىنىڭ دياگنوستيكاسى, ونىڭ ىشىندە جۇكتىلىك كەزەڭىندەگى سابيدە كەزدەسەتىن اۋرۋدىڭ دامۋ ساتىسىن انىقتاۋ, ودان ءارى ەمدەلۋدىڭ جوسپارىن, حيرۋرگيالىق ەم جاساۋ, كورونارلى جۇرەك اۋرۋلارى, كىشى ءينۆازيۆتى ارالاسۋلار, سكرينينگتىك تەكسەرۋلەر, سوڭعى مودەلدەگى ءمۋلتيسپيرالدى كومپيۋتەرلىك توموگرافپەن ازاماتتاردىڭ قان اينالىم اۋرۋلارىن انىقتاۋ ءتارىزدى مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ بارلىق تۇرلەرى كورسەتىلەدى. ءبىلىم, عىلىم جانە تاجىريبەنى بىرىكتىرىپ, ارنايى ماماندانعان ءىرى كاسىبي كلينيكا رەتىندە جاڭادان قۇرىلعان كلينيكا الداعى ۋاقىتتا ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك ايماعىندا تۇڭعىش رەت ادام اعزالارىن (جۇرەك, باۋىر جانە بۇيرەك) الماس­تىرۋ ماسەلەسىمەن اينالىسپاقشى. ءبىز الەمدىك تالاپتارعا ساي مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ – باستى مىندەتىمىز ەكەنىن جەتە ۇعىنا وتىرىپ, الداعى ۋاقىتتا ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك وڭىرىندەگى باسەكەگە قابىلەتتى الدىڭعى قاتارلى كلينيكا دارەجەسىنە جەتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ءبىزدىڭ ورتالىق مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ جاعىنان ەلىمىزدەگى 24 كارديوحيرۋرگيالىق مەكەمەنىڭ ىشىندە الماتى مەن استانادان كەيىنگى ورىندا تۇر دەسەك, قاتەلەسپەيمىز. بۇگىندە ورتالىققا وتا جاساتۋعا ناۋقاستار وڭتۇستىك قازاقستان, قىزىلوردا, الماتى, ماڭعىستاۋ وبلىستارىنان جانە كورشى قىرعىز, وزبەك ەلىنەن دە كەلۋدە. وتكەن جىلدان باستاپ وبلىس تۇرعىندارىنا تەگىن كەپىلدەندىرىلگەن مەديتسينالىق كومەك كولەمىندە قىزمەت كور­سەتە باستادىق. سونداي-اق, مۇندا ەم-شارا قابىلداۋ بىرىڭعاي ۇلتتىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى نەگىزىندە اۋرۋحاناعا جاتقىزىپ ەمدەۋ بيۋروسىنىڭ پورتالى ارقىلى دا جۇرگىزىلەدى. جىلىنا 250-دەن 400-گە دەيىن وتا جاسالاتىن ورتالىق جۇمىسىنىڭ ماڭىزدى بولىگىن كۇردەلى جانە بىرەگەي رەكونسترۋكتيۆتى حيرۋرگيالىق ارالاسۋلار قۇراپ وتىر. ەلباسى جولداۋىندا جانە 2011-2015 جىلدارعا ارنالعان دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامى­تۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىندا كورسەتىلگەن تۇرعىندار اراسىندا جۇرەك اۋرۋلارى سانىن ازايتۋ جانە ودان بولاتىن ءولىم-ءجىتىم كورسەتكىشتەرىن تومەندەتۋ مىندەتىن جۇزەگە اسىرۋ جولىندا ەڭبەك ەتىپ جاتقان ءبىزدىڭ مەكەمە جۋىردا جاڭا عيماراتقا كوشتى. ەندى ول عىلىم مەن مەديتسينانى قاتار ۇيلەستىرەتىن جاڭا ورتالىق رەتىندە قايتادان قۇرىلماق. ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك ايماعىندا ماماندانعان ءىرى كاسىبي كلينيكا رەتىندە عىلىم جانە تاجىريبەنى بىرىكتىرىپ, الەمدىك تالاپتارعا ساي قىزمەت ەتىپ وتىرعان ورتالىق الداعى ۋاقىتتا دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىندا جانە ەلباسىنىڭ حالىققا ارنالعان جولداۋىندا ايتىلاتىن تۇرعىندار اراسىندا جۇرەك اۋرۋلارى سانىن ازايتۋ جانە ودان بولاتىن ءولىم-ءجىتىم كورسەتكىشتەرىن تومەندەتۋ باعىتىندا جەتىستىكتەر بيىگىنەن كورىنەتىنىنە كۇمانىم جوق. جالپى, ەلباسىنىڭ جولداۋى جۇرتىمىزدى جاقسىلىققا جەتەلەيتىن جاڭا قۇجات بولعانى داۋسىز. ەلدىڭ كەمەلدى كەلەشەگى – وركەنيەتكە اپاراتىن جيىرما ءبىرىنشى عاسىردىڭ جاڭا­لىقتارىن جەتە ۇعىنعان وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ قولىندا. كوشباسشىمىز كورەگەندىك تانىتا وتىرىپ, قازاقستاندى دامىعان ەلدەر ۇزدىكتەرىنىڭ ساپىنا قوسۋدى ارمان ەتەتىندىگىن اڭعارتتى. بۇل بيىككە بارلىعىمىز بىرىگىپ, ءوز ۇلەسىمىزدى قوسۋ ارقىلى عانا جەتەمىز. سوندىقتان دا جولداۋدا جۇكتەلگەن تاپسىرمالاردى ورىنداۋ – ءاربىرىمىزدىڭ وتان الدىنداعى پارىزىمىز دەپ بىلەمىن. ءبىز ەندىگى جەردە ازاماتتارىمىزدى ەمدەپ قانا قويماي, عىلىمي ىزدەنىستەردى جەتىلدىرۋ ءىسىن ۇشتاس جۇرگىزەتىن بولامىز. قاشاندا عىلىمي نەگىزى مىقتى جۇمىس ءوز ناتيجەسىن بەرەدى. سەيىتحان جوشىباەۆ, «كارديوحيرۋرگيا جانە ترانسپلانتولوگيا عىلىمي-كلينيكالىق ورتالىعىنىڭ» ديرەكتورى, «جۇرەك-قان تامىرلارى حيرۋرگتەرى اسسوتسياتسياسىنىڭ» پرەزيدەنتى. تاراز.