ارينە, شەتتە جۇرگەن قازاقتىڭ ءاۋ دەيتىن ساعىنىشتى ءۇنىن ەستۋگە, ىندەتتىڭ كەزىندە ۇيدەن شىقپاي ءان-كۇي تىڭداۋدان قالعان كوپشىلىك بۇل مادەني شاراعا اسىعا جەتتى.
قايتا وسىنداي ساتتەردە ءوزىمىزدىڭ ۇلتتىق مۋزىكالىق اسپاپتاردىڭ ءۇنىن ەستىپ, ءبىر دەمالىپ قالاتىنىمىز تاعى انىق. شەتتەگى قازاقتىڭ ۇنىنەن دالانىڭ ءۇنى مەن رۋحىن سەزىپ, ءبىر سەرپىلىپ قالعاندايمىز. ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنەن ۇلتتىق ونەردى ناسيحاتتاپ جۇرگەن ەلگە ورالعان قانداستار دا شاقىرىلدى.
شارانىڭ باستالۋىندا «دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعى» توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ادىلبەك ىبىرايىم ۇلى, وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ايزادا قۇرمانوۆالار قۇتتىقتاۋلارىن ايتىپ, قاتىسۋشىلارعا ساتتىلىك تىلەدى.
– بۇل – «قاسيەتتى قازاق ەلى» حالىقارالىق ونەر فەستيۆالى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنا سايكەس «قوعامدىق كەلىسىم سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتى جۇزەگە اسىرۋ» شەڭبەرىندە ۇلتتىق مادەنيەت پەن داستۇرلەردى دامىتۋ, شەتەلدەگى دارىندى جاستاردى انىقتاۋ جانە ولاردى ەلىمىزگە تارتۋ مۇمكىندىكتەرىنە وراي وتكىزىلۋدە, – دەيدى ايزادا قۇرمانوۆا.
ال حالقىمىزدىڭ قولدانبالى قولونەرى نوميناتسياسىنىڭ جەڭىمپازدارى انار جۇراعات, تولعاناي جولاقوۆا, رەسەيلىك ارتىقباي سماعۇلوۆ, وزبەكستاندىق الىبەك نىشانباەۆتار وزدەرى جاساعان ءتۇرلى بۇيىم, زاتتارىمەن كورمەگە قاتىستى. وزبەكستاندىق جاراسقان مەرزامۋراتوۆ, موڭعوليادان كەلگەن داناگۇل يساحۋل, شامشىراق حاۋتايلار ءمۇشايرا جەڭىمپازدارى اتانسا, ورىنبوردان كەلگەن ايگەرىم نۇرلانقىزى تەرمەنىڭ ءاربىر ءسوزىن كورەرمەنگە كونەدەن جەتكىزىپ, توگىلتىپ ءبىر وي سالا ءبىلدى.
– ءبىز بۇل شاقىرۋدى قۋانا قابىل الدىق. ءانىمىزدى, جىر-تەرمەمىزدى اتامەكەندەگى قازاققا, ەلگە جەتكىزگەنشە اسىقتىق. كەلگەن كۇنى ۇلى اباي اتامىزدىڭ ەسكەرتكىشىنە تاعزىم ەتتىك. ءبىزدى ەستاي اتىنداعى مادەنيەت سارايىنداعى سالتاناتتى اشىلۋ ءراسىمى قاتتى تولقىتتى, – دەيدى ءا.نۇرلانقىزى.
ايگەرىممەن بىرگە ەلگە ورالعان قانداستاردىڭ ۇل-قىزدارى بازارباي ازامات, سەيىتقۇل باقتيار, ءساتجان كلاسحان ۇلى دا جىر-تەرمەلەرىن ناقىشىنا كەلتىرىپ تاماشا ورىنداي ءبىلدى. قىتايدان كەلگەن ماكەش ەرلان, سايلاۋبەك قۋاتبەرگەن, موڭعوليالىق سمايىل شۇعا, ماسكەۋلىك تەمىرلان توقتارباي ۇلىنىڭ ايتقان اندەرى دە اۋەلەپ زور ساعىنىشىمەن ەسىمىزدە قالدى.
تۇركيالىق گۇلبۋسا شەندۋران «ۆوكال» نوميناتسياسى بويىنشا فەستيۆالدىڭ باس جۇلدەسىن جەڭىپ الدى. ول انكاراداعى مەملەكەتتىك كونسەرۆاتوريانىڭ وپەرا سىنىبىندا وقيدى. وتكەننىڭ مۋزىكالىق قازىناسىن, ءداستۇرلى جولىن جالعاستىرعان انشىلەر, كۇيشىلەر, تەرمەشىلەر مۋزىكالىق اسپاپتارىنىڭ ءۇن-اۋەندەرىمەن جەتكىزىپ, سالت-ءداستۇر ساباقتاستىعىنىڭ مۇراسى ماڭگىلىك ەكەنىن پاش ەتتى. بۇل كۇنى شەتەلدەگى قانداستار اراسىندا ءجيى ايتىلاتىن جىر-تەرمەلەر, ءان-كۇيلەر كوبىرەك ورىندالدى. تىڭداپ وتىرىپ, كونە, ەسكى اۋەندەر كوشىنە قالاي ىلەسىپ كەتكەنىڭدى اڭعارماي دا قالاسىڭ.
ءار تاراپتا, شەتەلدە تۇرىپ جاتقان قانداستارىمىزدىڭ ءان, كۇي, تەرمە, قولونەر ارقىلى جەتكىزگەن ەلگە, جەرگە دەگەن ساعىنىشى – اتامەكەندەگى قازاقتىڭ بىرلىگى مەن پاتريوتيزمىمەن قوسىلىپ, ءبىر تىلەك ۇستىندە ەكەنىن دە بايقايسىز.
جالپى, «دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعى» وبلىستىق فيليالىنىڭ باسشىسى, «وتانداستار قورىنىڭ» قانداستاردى اقپاراتتىق قولداۋ ورتالىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى بولات زاۋىتتىڭ ايتۋىنشا, ءبىزدىڭ وبلىس ورتالىعىندا العاش رەت وتكىزىلگەن بۇل حالىقارالىق فەستيۆال – ەلىمىزدە جىل سايىن ۇيىمداستىرىلاتىن ءداستۇرلى مادەني شارا. فەستيۆال اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ تىكەلەي قولداۋىمەن, «وتانداستار» قورى مەن «دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعىنىڭ» ۇيىمداستىرۋىمەن ءوتىپ كەلەدى. ءبىزدىڭ وڭىردە وتكەن شاراعا وبلىس اكىمدىگى, وبلىستىق مادەنيەت, تىلدەردى دامىتۋ جانە ارحيۆ ءىسى باسقارماسى, قالالىق مادەنيەت جانە تىلدەردى دامىتۋ ءبولىمى قولداۋ كورسەتكەن. قورىتىندى شارا بارىسىندا «قاسيەتتى قازاق ەلى» حالىقارالىق ونەر فەستيۆالىنىڭ گران-پري يەگەرلەرى مەن جۇلدەگەرلەرىنە ءۇش اتالىم بويىنشا ارنايى مەدالدار, ديپلومدار مەن قارجىلاي سىيلىقتار تابىس ەتىلدى.
– ال باستى ماقسات – شەتەلدەگى دارىندى قازاق جاستارىنىڭ قولونەردى, ءسوز ونەرىن, تەرمەشىلىك ءداستۇردى مەڭگەرۋدەگى شىعارماشىلىق شەبەرلىكتەرى ارقىلى ولاردىڭ وتانسۇيگىشتىك, رۋحاني, ۇلتتىق ناقىشتا جاسالعان بۇيىمدارىن, كادەسىيلارىن, ولەڭدەر مەن ورىنداۋشىلىق شەبەرلىگىن اتامەكەنگە جەتكىزۋ. ەڭ باستىسى, شەتەلدەردەگى قانداستاردىڭ ەلگە ورالۋىنا, قازاق جاستارىن ەلىمىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتتەرى مەن ونەر كوللەدجدەرىندە كاسىبي ءبىلىم الۋىنا مۇمكىندىك بەرىپ, جول اشۋ, – دەيدى ب.زاۋىت.
ياعني شەتەلدەگى دارىندى قازاق جاستارىنا رۋحاني جانە ماتەريالدىق تۇرعىدان قولداۋ كورسەتۋ. سونىمەن قاتار قانداستارىمىزدىڭ الىس شەتەلدەردە تۇرسا دا, بىرتۇتاستىعى مەن وتانسۇيگىشتىگىن كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ كوزدەلگەنىن ۇقتىق.
فەستيۆالدا تەرمەشىلەر مەن ءداستۇرلى ءان ورىنداۋشىلار, جازبا اقىندار مەن حالىقتىڭ قولدانبالى قولونەر بۇيىمدارىنىڭ شەبەرلەرى اراسىندا ءوتىپ, ۇزدىك تۋىندىلارى كورەرمەندەرگە كورسەتىلدى. ءتۇرلى بۇيىم مەن كادەسىيلارعا تولى كورمەدە قىلقالام شەبەرلەرىنىڭ قولىنان شىققان سان الۋان پولوتنولار ءىلىندى. كورمەدەن كوشپەندى قازاقتىڭ تۇتىنعان زاتتارىن, كيگەن كيىمدەرىن كورەسىز.
جارق-جۇرق ەتكەن ورنەكتەرى بار كونە شاۋگىم سۋۆەنيرىن كورمەدەن ساتىپ الىپ, قولونەرشىنىڭ شەبەرلىگىنە قايران قالىپ, شەتتەگى قازاق ونەرى امان بولسىن دەپ كۇندە قاراپ ءجۇرمىز.