ونەر • 19 قازان, 2021

الىستاعى اعايىننىڭ ونەر تۋىندىلارى – اتامەكەندە

231 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

پاۆلوداردا ەلىمىزدەگى «دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعى» وبلىستىق فيليالىنىڭ باستاماسىمەن 14-15 قازان كۇندەرى «قاسيەتتى قازاق ەلى» حالىقارالىق ونەر فەستيۆالى بولىپ ءوتتى. ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعىنا ارنالعان رۋحاني-مادەني شاراعا تۇركيا, موڭعوليا, رەسەي, قىتاي, وزبەكستان سياقتى الىس جانە جاقىن شەتەلدەردە تۇراتىن 40-تان استام قانداس وتانداس قاتىستى.

الىستاعى اعايىننىڭ ونەر تۋىندىلارى – اتامەكەندە

ارينە, شەتتە جۇرگەن قازاق­تىڭ ءاۋ دەيتىن ساعىنىشتى ءۇنىن ەستۋگە, ىندەتتىڭ كەزىندە ۇيدەن شىقپاي ءان-كۇي تىڭداۋدان قالعان كوپشىلىك بۇل مادەني شاراعا اسىعا جەتتى.

قايتا وسىنداي ساتتەردە ءوزى­مىزدىڭ ۇلتتىق مۋزىكالىق اسپاپ­تاردىڭ ءۇنىن ەستىپ, ءبىر دەمالىپ قالاتىنىمىز تاعى انىق. شەتتەگى قازاقتىڭ ۇنىنەن دالانىڭ ءۇنى مەن رۋحىن سەزىپ, ءبىر سەرپىلىپ قالعاندايمىز. ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرى­نەن ۇلتتىق ونەردى ناسيحاتتاپ جۇر­گەن ەلگە ورالعان قانداستار دا شاقىرىلدى.

شارانىڭ باستالۋىندا «دۇ­­نيە­جۇزى قازاقتارى قاۋىم­داس­تىعى» توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ادىلبەك ىبىرايىم­ ۇلى, وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ايزادا قۇرمانوۆالار قۇتتىقتاۋ­لارىن ايتىپ, قاتىسۋشىلارعا ساتتىلىك تىلەدى.

 – بۇل – «قاسيەتتى قازاق ەلى» حا­لىقارالىق ونەر فەستيۆالى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنا ساي­كەس «قوعامدىق كەلىسىم سالا­سىن­داعى مەملەكەتتىك ساياساتتى جۇزەگە اسىرۋ» شەڭبەرىندە ۇلت­تىق مادەنيەت پەن داستۇرلەردى دامىتۋ, شەتەلدەگى دارىندى جاس­تاردى انىقتاۋ جانە ولاردى ەلىمىزگە تارتۋ مۇمكىندىكتەرىنە وراي وتكىزىلۋدە, – دەيدى ايزادا قۇرمانوۆا.

ال حالقىمىزدىڭ قولدان­بالى قولونەرى نوميناتسياسىنىڭ جە­ڭىم­پازدارى انار جۇراعات, تول­عاناي جولاقوۆا, رەسەيلىك ارتىق­باي سماعۇلوۆ, وزبەك­ستان­دىق الىبەك نىشان­باەۆتار وزدەرى جاساعان ءتۇرلى بۇيىم, زاتتارى­مەن كورمەگە قاتىستى. وزبەكستاندىق جاراس­قان مەرزامۋراتوۆ, موڭ­­­عوليادان كەلگەن داناگۇل يسا­حۋل, شامشىراق حاۋتايلار ءمۇ­شاي­را جەڭىمپازدارى اتان­سا, ورىن­بوردان كەلگەن ايگەرىم نۇر­لان­قىزى تەرمەنىڭ ءاربىر ءسوزىن كورەر­مەنگە كونەدەن جەتكىزىپ, توگىلتىپ ءبىر وي سالا ءبىلدى.

– ءبىز بۇل شاقىرۋدى قۋانا قابىل الدىق. ءانىمىزدى, جىر-تەرمەمىزدى اتامەكەندەگى قازاققا, ەلگە جەتكىزگەنشە اسىقتىق. كەل­گەن كۇنى ۇلى اباي اتامىز­دىڭ ەسكەرتكىشىنە تاعزىم ەتتىك. ءبىزدى ەستاي اتىنداعى مادەنيەت سارايىن­داعى سالتاناتتى اشىلۋ ءراسىمى قاتتى تولقىتتى, – دەيدى ءا.نۇر­لانقىزى.

ايگەرىممەن بىرگە ەلگە ورال­عان قانداستاردىڭ ۇل-قىز­­دارى بازارباي ازامات, سەيىت­ق­ۇل باقتيار, ءساتجان كلاس­حان ۇلى دا جىر-تەرمەلەرىن ناقى­شى­نا كەلتىرىپ تاماشا ورىنداي ءبىلدى. قىتايدان كەلگەن ماكەش ەرلان, سايلاۋبەك قۋات­بەرگەن, موڭعوليالىق سمايىل شۇعا, ماس­كەۋلىك تەمىرلان توقتار­باي­ ۇلى­نىڭ ايتقان اندەرى دە اۋەلەپ زور ساعىنىشىمەن ەسىمىزدە قالدى.

تۇركيالىق گۇلبۋسا شەندۋران «ۆوكال» نوميناتسياسى بويىنشا فەستيۆالدىڭ باس جۇلدەسىن جەڭىپ الدى. ول انكاراداعى مەم­لەكەتتىك كونسەرۆاتوريانىڭ وپەرا سىنىبىندا وقيدى. وت­كەن­نىڭ مۋزىكالىق قازىناسىن, ءداستۇرلى جولىن جالعاستىرعان انشىلەر, كۇيشىلەر, تەرمەشىلەر مۋزىكالىق اسپاپتارىنىڭ ءۇن-اۋەندەرىمەن جەتكىزىپ, سالت-ءداس­تۇر ساباقتاستىعىنىڭ مۇراسى ماڭگىلىك ەكەنىن پاش ەتتى. بۇل كۇنى شەتەلدەگى قانداستار اراسىندا ءجيى ايتىلاتىن جىر-تەر­مەلەر, ءان-كۇيلەر كوبىرەك ورىن­دالدى. تىڭداپ وتىرىپ, كونە, ەسكى اۋەندەر كوشىنە قالاي ىلەسىپ كەتكەنىڭدى اڭعارماي دا قالاسىڭ.

ءار تاراپتا, شەتەلدە تۇرىپ جاتقان قانداستارىمىزدىڭ ءان, كۇي, تەرمە, قولونەر ارقىلى جەتكىزگەن ەلگە, جەرگە دەگەن ساعىنىشى – اتامەكەندەگى قازاق­تىڭ بىرلىگى مەن پاتريو­تيزمىمەن قوسىلىپ, ءبىر تىلەك ۇستىندە ەكەنىن دە بايقايسىز.

جالپى, «دۇنيەجۇزى قازاق­تارى قاۋىمداستىعى» وبلىس­تىق فيليالىنىڭ باسشىسى, «وتان­داستار قورىنىڭ» قانداس­تاردى اقپاراتتىق قولداۋ ورتالى­عىنىڭ مەڭگەرۋشىسى بولات زاۋىت­تىڭ اي­تۋىنشا, ءبىزدىڭ وبلىس ورتا­لى­عىندا العاش رەت وتكىزىلگەن بۇل حالىق­ارالىق فەس­تيۆال – ەلىمىزدە جىل سايىن ۇيىمداستىرىلاتىن ءداستۇرلى مادە­ني شارا. فەستيۆال اق­پارات جانە قوعامدىق دامۋ مي­­نيستر­لىگىنىڭ تىكەلەي قولداۋى­­­مەن, «وتانداستار» قورى مەن «دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىم­­داستىعىنىڭ» ۇيىمداستىرۋى­مەن ءوتىپ كەلەدى. ءبىزدىڭ وڭىردە وتكەن شاراعا وبلىس اكىمدىگى, وبلىستىق مادەنيەت, تىلدەردى دامىتۋ جانە ارحيۆ ءىسى باسقارماسى, قالالىق مادەنيەت جانە تىل­دەردى دامىتۋ ءبولىمى قولداۋ كور­سەتكەن. قورىتىندى شارا بارى­سىندا «قاسيەتتى قازاق ەلى» حالىقارالىق ونەر فەستيۆالىنىڭ گران-پري يەگەرلەرى مەن جۇلدە­گەر­لەرىنە ءۇش اتالىم بويىنشا ارنايى مەدالدار, ديپلومدار مەن قارجىلاي سىيلىقتار تابىس ەتىلدى.

– ال باستى ماقسات – شەتەلدەگى دارىندى قازاق جاستارى­نىڭ قولونەردى, ءسوز ونەرىن, تەرمە­شىلىك ءداستۇردى مەڭگەرۋدەگى شىعار­ما­شىلىق شەبەرلىكتەرى ارقىلى ولار­دىڭ وتانسۇيگىشتىك, رۋحاني, ۇلتتىق ناقىشتا جاسالعان بۇيىم­دارىن, كادەسىيلارىن, ولەڭدەر مەن ورىنداۋشىلىق شەبەرلىگىن اتامەكەنگە جەتكىزۋ. ەڭ باستىسى, شەتەلدەردەگى قانداستاردىڭ ەلگە ورالۋىنا, قازاق جاستارىن ەلىمىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتتەرى مەن ونەر كوللەدجدەرىندە كاسىبي ءبىلىم الۋىنا مۇمكىندىك بەرىپ, جول اشۋ, – دەيدى ب.زاۋىت.

ياعني شەتەلدەگى دارىندى قازاق جاستارىنا رۋحاني جانە ماتەريالدىق تۇرعىدان قول­داۋ كورسەتۋ. سونىمەن قاتار قانداس­تارىمىزدىڭ الىس شەتەلدەردە تۇرسا دا, بىرتۇتاستىعى مەن وتانسۇيگىشتىگىن كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ كوزدەلگەنىن ۇقتىق.

فەستيۆالدا تەرمەشىلەر مەن ءداستۇرلى ءان ورىنداۋشى­لار, جاز­با اقىندار مەن حالىق­تىڭ قول­دان­بالى قولونەر بۇيىم­دارى­­نىڭ شەبەرلەرى اراسىندا ءوتىپ, ۇز­دىك تۋىندىلارى كورەر­مەندەر­گە كورسەتىلدى. ءتۇرلى بۇيىم مەن كادە­سىيلارعا تولى كورمەدە قىل­­قالام شەبەرلەرىنىڭ قولىنان شىق­قان سان الۋان پولوتنولار ءىلىندى. كورمەدەن كوشپەندى قازاق­تىڭ تۇتىنعان زاتتارىن, كيگەن كيىمدەرىن كورەسىز.

جارق-جۇرق ەتكەن ورنەكتەرى بار كونە شاۋگىم سۋۆەنيرىن كور­مە­دەن ساتىپ الىپ, قولونەر­شى­نىڭ شەبەرلىگىنە قايران قالىپ, شەت­تەگى قازاق ونەرى امان بولسىن دەپ كۇندە قاراپ ءجۇرمىز.

سوڭعى جاڭالىقتار