ونەر • 19 قازان، 2021

الىستاعى اعايىننىڭ ونەر تۋىندىلارى – اتامەكەندە

111 رەت كورسەتىلدى

پاۆلوداردا ەلىمىزدەگى «دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعى» وبلىستىق فيليالىنىڭ باستاماسىمەن 14-15 قازان كۇندەرى «قاسيەتتى قازاق ەلى» حالىقارالىق ونەر فەستيۆالى بولىپ ءوتتى. ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعىنا ارنالعان رۋحاني-مادەني شاراعا تۇركيا، موڭعوليا، رەسەي، قىتاي، وزبەكستان سياقتى الىس جانە جاقىن شەتەلدەردە تۇراتىن 40-تان استام قانداس وتانداس قاتىستى.

ارينە، شەتتە جۇرگەن قازاق­تىڭ ءاۋ دەيتىن ساعىنىشتى ءۇنىن ەستۋگە، ىندەتتىڭ كەزىندە ۇيدەن شىقپاي ءان-كۇي تىڭداۋدان قالعان كوپشىلىك بۇل مادەني شاراعا اسىعا جەتتى.

قايتا وسىنداي ساتتەردە ءوزى­مىزدىڭ ۇلتتىق مۋزىكالىق اسپاپ­تاردىڭ ءۇنىن ەستىپ، ءبىر دەمالىپ قالاتىنىمىز تاعى انىق. شەتتەگى قازاقتىڭ ۇنىنەن دالانىڭ ءۇنى مەن رۋحىن سەزىپ، ءبىر سەرپىلىپ قالعاندايمىز. ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرى­نەن ۇلتتىق ونەردى ناسيحاتتاپ جۇر­گەن ەلگە ورالعان قانداستار دا شاقىرىلدى.

شارانىڭ باستالۋىندا «دۇ­­نيە­جۇزى قازاقتارى قاۋىم­داس­تىعى» توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ادىلبەك ىبىرايىم­ ۇلى، وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ايزادا قۇرمانوۆالار قۇتتىقتاۋ­لارىن ايتىپ، قاتىسۋشىلارعا ساتتىلىك تىلەدى.

 – بۇل – «قاسيەتتى قازاق ەلى» حا­لىقارالىق ونەر فەستيۆالى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنا ساي­كەس «قوعامدىق كەلىسىم سالا­سىن­داعى مەملەكەتتىك ساياساتتى جۇزەگە اسىرۋ» شەڭبەرىندە ۇلت­تىق مادەنيەت پەن داستۇرلەردى دامىتۋ، شەتەلدەگى دارىندى جاس­تاردى انىقتاۋ جانە ولاردى ەلىمىزگە تارتۋ مۇمكىندىكتەرىنە وراي وتكىزىلۋدە، – دەيدى ايزادا قۇرمانوۆا.

ال حالقىمىزدىڭ قولدان­بالى قولونەرى نوميناتسياسىنىڭ جە­ڭىم­پازدارى انار جۇراعات، تول­عاناي جولاقوۆا، رەسەيلىك ارتىق­باي سماعۇلوۆ، وزبەك­ستان­دىق الىبەك نىشان­باەۆتار وزدەرى جاساعان ءتۇرلى بۇيىم، زاتتارى­مەن كورمەگە قاتىستى. وزبەكستاندىق جاراس­قان مەرزامۋراتوۆ، موڭ­­­عوليادان كەلگەن داناگۇل يسا­حۋل، شامشىراق حاۋتايلار ءمۇ­شاي­را جەڭىمپازدارى اتان­سا، ورىن­بوردان كەلگەن ايگەرىم نۇر­لان­قىزى تەرمەنىڭ ءاربىر ءسوزىن كورەر­مەنگە كونەدەن جەتكىزىپ، توگىلتىپ ءبىر وي سالا ءبىلدى.

– ءبىز بۇل شاقىرۋدى قۋانا قابىل الدىق. ءانىمىزدى، جىر-تەرمەمىزدى اتامەكەندەگى قازاققا، ەلگە جەتكىزگەنشە اسىقتىق. كەل­گەن كۇنى ۇلى اباي اتامىز­دىڭ ەسكەرتكىشىنە تاعزىم ەتتىك. ءبىزدى ەستاي اتىنداعى مادەنيەت سارايىن­داعى سالتاناتتى اشىلۋ ءراسىمى قاتتى تولقىتتى، – دەيدى ءا.نۇر­لانقىزى.

ايگەرىممەن بىرگە ەلگە ورال­عان قانداستاردىڭ ۇل-قىز­­دارى بازارباي ازامات، سەيىت­ق­ۇل باقتيار، ءساتجان كلاس­حان ۇلى دا جىر-تەرمەلەرىن ناقى­شى­نا كەلتىرىپ تاماشا ورىنداي ءبىلدى. قىتايدان كەلگەن ماكەش ەرلان، سايلاۋبەك قۋات­بەرگەن، موڭعوليالىق سمايىل شۇعا، ماس­كەۋلىك تەمىرلان توقتار­باي­ ۇلى­نىڭ ايتقان اندەرى دە اۋەلەپ زور ساعىنىشىمەن ەسىمىزدە قالدى.

تۇركيالىق گۇلبۋسا شەندۋران «ۆوكال» نوميناتسياسى بويىنشا فەستيۆالدىڭ باس جۇلدەسىن جەڭىپ الدى. ول انكاراداعى مەم­لەكەتتىك كونسەرۆاتوريانىڭ وپەرا سىنىبىندا وقيدى. وت­كەن­نىڭ مۋزىكالىق قازىناسىن، ءداستۇرلى جولىن جالعاستىرعان انشىلەر، كۇيشىلەر، تەرمەشىلەر مۋزىكالىق اسپاپتارىنىڭ ءۇن-اۋەندەرىمەن جەتكىزىپ، سالت-ءداس­تۇر ساباقتاستىعىنىڭ مۇراسى ماڭگىلىك ەكەنىن پاش ەتتى. بۇل كۇنى شەتەلدەگى قانداستار اراسىندا ءجيى ايتىلاتىن جىر-تەر­مەلەر، ءان-كۇيلەر كوبىرەك ورىن­دالدى. تىڭداپ وتىرىپ، كونە، ەسكى اۋەندەر كوشىنە قالاي ىلەسىپ كەتكەنىڭدى اڭعارماي دا قالاسىڭ.

ءار تاراپتا، شەتەلدە تۇرىپ جاتقان قانداستارىمىزدىڭ ءان، كۇي، تەرمە، قولونەر ارقىلى جەتكىزگەن ەلگە، جەرگە دەگەن ساعىنىشى – اتامەكەندەگى قازاق­تىڭ بىرلىگى مەن پاتريو­تيزمىمەن قوسىلىپ، ءبىر تىلەك ۇستىندە ەكەنىن دە بايقايسىز.

جالپى، «دۇنيەجۇزى قازاق­تارى قاۋىمداستىعى» وبلىس­تىق فيليالىنىڭ باسشىسى، «وتان­داستار قورىنىڭ» قانداس­تاردى اقپاراتتىق قولداۋ ورتالى­عىنىڭ مەڭگەرۋشىسى بولات زاۋىت­تىڭ اي­تۋىنشا، ءبىزدىڭ وبلىس ورتا­لى­عىندا العاش رەت وتكىزىلگەن بۇل حالىق­ارالىق فەس­تيۆال – ەلىمىزدە جىل سايىن ۇيىمداستىرىلاتىن ءداستۇرلى مادە­ني شارا. فەستيۆال اق­پارات جانە قوعامدىق دامۋ مي­­نيستر­لىگىنىڭ تىكەلەي قولداۋى­­­مەن، «وتانداستار» قورى مەن «دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىم­­داستىعىنىڭ» ۇيىمداستىرۋى­مەن ءوتىپ كەلەدى. ءبىزدىڭ وڭىردە وتكەن شاراعا وبلىس اكىمدىگى، وبلىستىق مادەنيەت، تىلدەردى دامىتۋ جانە ارحيۆ ءىسى باسقارماسى، قالالىق مادەنيەت جانە تىل­دەردى دامىتۋ ءبولىمى قولداۋ كور­سەتكەن. قورىتىندى شارا بارى­سىندا «قاسيەتتى قازاق ەلى» حالىقارالىق ونەر فەستيۆالىنىڭ گران-پري يەگەرلەرى مەن جۇلدە­گەر­لەرىنە ءۇش اتالىم بويىنشا ارنايى مەدالدار، ديپلومدار مەن قارجىلاي سىيلىقتار تابىس ەتىلدى.

– ال باستى ماقسات – شەتەلدەگى دارىندى قازاق جاستارى­نىڭ قولونەردى، ءسوز ونەرىن، تەرمە­شىلىك ءداستۇردى مەڭگەرۋدەگى شىعار­ما­شىلىق شەبەرلىكتەرى ارقىلى ولار­دىڭ وتانسۇيگىشتىك، رۋحاني، ۇلتتىق ناقىشتا جاسالعان بۇيىم­دارىن، كادەسىيلارىن، ولەڭدەر مەن ورىنداۋشىلىق شەبەرلىگىن اتامەكەنگە جەتكىزۋ. ەڭ باستىسى، شەتەلدەردەگى قانداستاردىڭ ەلگە ورالۋىنا، قازاق جاستارىن ەلىمىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتتەرى مەن ونەر كوللەدجدەرىندە كاسىبي ءبىلىم الۋىنا مۇمكىندىك بەرىپ، جول اشۋ، – دەيدى ب.زاۋىت.

ياعني شەتەلدەگى دارىندى قازاق جاستارىنا رۋحاني جانە ماتەريالدىق تۇرعىدان قول­داۋ كورسەتۋ. سونىمەن قاتار قانداس­تارىمىزدىڭ الىس شەتەلدەردە تۇرسا دا، بىرتۇتاستىعى مەن وتانسۇيگىشتىگىن كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ كوزدەلگەنىن ۇقتىق.

فەستيۆالدا تەرمەشىلەر مەن ءداستۇرلى ءان ورىنداۋشى­لار، جاز­با اقىندار مەن حالىق­تىڭ قول­دان­بالى قولونەر بۇيىم­دارى­­نىڭ شەبەرلەرى اراسىندا ءوتىپ، ۇز­دىك تۋىندىلارى كورەر­مەندەر­گە كورسەتىلدى. ءتۇرلى بۇيىم مەن كادە­سىيلارعا تولى كورمەدە قىل­­قالام شەبەرلەرىنىڭ قولىنان شىق­قان سان الۋان پولوتنولار ءىلىندى. كورمەدەن كوشپەندى قازاق­تىڭ تۇتىنعان زاتتارىن، كيگەن كيىمدەرىن كورەسىز.

جارق-جۇرق ەتكەن ورنەكتەرى بار كونە شاۋگىم سۋۆەنيرىن كور­مە­دەن ساتىپ الىپ، قولونەر­شى­نىڭ شەبەرلىگىنە قايران قالىپ، شەت­تەگى قازاق ونەرى امان بولسىن دەپ كۇندە قاراپ ءجۇرمىز.

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار