بيىل كوكتەمدە ب.مايلين اتىنداعى №52 مەكتەپ-گيمنازيادا پروفەسسور نۇرشا الجانبايقىزىنىڭ «ساتىلاي كەشەندى وقىتۋ» تەحنولوگياسىنىڭ زەرتحاناسى اشىلدى. ال ءتول تەحنولوگيانىڭ تەوريالىق نەگىزى – الاش ارىستارىنىڭ وي-تۇجىرىمدارى. «كەشەندى وقىتۋ» تەرمينىن ءوز ەڭبەگىندە العاش قولدانعان الاش ارىسى – جۇسىپبەك ايماۋىتوۆ. ونىڭ تۇجىرىمى بويىنشا, ءار پاندەگى وتىلەتىن تاقىرىپ جەكە وقىتىلماي, توپتاستىرىلىپ بەرىلۋ كەرەك. ن.ورازاحىنوۆانىڭ ۇستانىمى دا وسىعان سايادى. «ۇلتتى ءسۇيۋ, قازاقتىڭ وزگەشە مىنەزىن ساقتاپ قالۋ تۋعان انا ءتىلىن قالاي وقىتۋعا بايلانىستى. ءتىل – جۇرتتىڭ جانى. تىلىنەن ايىرىلعان جۇرت – جويىلعان جۇرت». جۇسىپبەك ايماۋىت ۇلىنىڭ وسى تۇجىرىمىن شامشىراق ەتىپ العان تەحنولوگيانىڭ باستى مەجەسى دە وسى – انا ءتىلىمىزدىڭ جالاۋىن جىقپاي-اق ەكىنشى, ءۇشىنشى تىلدەردى مەڭگەرۋدىڭ نەگىزىن قالاۋ, تاڭداۋ ءپانى ارقىلى وقۋشىلاردىڭ ءبىلىمىن تەرەڭدەتىپ, دۇنيەتانىمىن كەڭەيتۋ. اتالعان زەرتحانا ۇكىمەتتىڭ «مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ فۋنكتسيونالدىق ساۋاتتىلىعىن دامىتۋ جونىندەگى» قاۋلىسىنا سايكەس, «ماڭگىلىك ەل» جالپىۇلتتىق يدەياسىن باسشىلىققا الا وتىرىپ, نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ ورتا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا جۇزەگە اسىپ جاتقان «پروفەسسور ساباعى» جوباسى اياسىندا ىسكە قوسىلعان ەدى. قازىرگى تاڭدا ءتول تەحنولوگيامىزعا ارنالعان زەرتحانا جۇمىسى ەلوردالىق ءبىلىم سالاسىنىڭ دامۋىنا زور ۇلەسىن قوسىپ كەلەدى.
بۇگىندە «ساتىلاي كەشەندى وقىتۋ» تەحنولوگياسىنا 27 جىل تولىپ وتىر. وسى تەحنولوگيا شەڭبەرىندە بىلىمدەرىن جەتىلدىرىپ كەلە جاتقان باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارىنىڭ العىرلىعى مەن دارىنىنا سۇيسىنۋگە بولادى. قازاق ءتىلىنىڭ قاسيەتىن ءتۇسىندىرىپ, بالانىڭ فۋنكتسيونالدىق ساۋاتىن ارتتىرۋعا تالاي جىلدان بەرى ايانباي ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقان پروفەسسور پەداگوگيكا سالاسىنداعى ۇلتتىق تەحنولوگيانىڭ تامىرى تەرەڭدە جاتقانىن ايتادى.
«ەگەمەندىك العان العاشقى جىلداردان باستاپ ءتول تەحنولوگيانى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە ەنگىزۋ ءۇشىن ەڭبەكتەنەمىن. «ساتىلاي كەشەندى وقىتۋدىڭ» باستى كوزدەگەنى – قازاق تىلىندە ويىن تولىق جەتكىزە الاتىن, ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى باعالاي بىلەتىن, قازاقتىڭ تاريحى مەن مادەنيەتىن تەرەڭ مەڭگەرگەن, ۇلتتىق ساناسى قالىپتاسقان, رۋحى بيىك كوپتىلدى, ءبىلىمدى تۇلعا قالىپتاستىرۋ. ەلدىڭ تۇتقاسىن ۇستار بۇگىنگى بالا, ەرتەڭگى ورەندەر قاجىرلى, قايراتتى, ەڭ باستىسى – قازاق تىلىندە توسىلماي سويلەيتىن ءور نامىستى بولۋى قاجەت. وسى ورايدا ءتول تەحنولوگيا ءار وقۋشىعا كەز كەلگەن ءپاندى جەڭىل يگەرۋگە جول اشادى. ال زەرتحانا تالىمگەرلەرى وسى تەحنولوگيانىڭ نەگىزىندە قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى, اعىلشىن, ورىس تىلدەرى, ماتەماتيكا پاندەرىن جىلدام ءارى تىڭعىلىقتى وقيتىن بولادى», دەيدى ن.ورازاحىنوۆا.
وقۋشىلاردىڭ مەڭگەرگەن ءبىلىم دەڭگەيى مەن تانىم-قابىلەتىن ايقىنداپ بەرەتىن زەرتحانادان قازاق تىلىندە ويىن تولىق جەتكىزە الاتىن تۇلعا ءوسىپ شىعاتىنى انىق. ء«بىلىمدى جاڭعىرتۋ ورتالىعىنىڭ 30 جىلعا جۋىق تاريحى بار تەحنولوگيانى قولداپ, وسىنداي ساباقتى وتكىزۋگە ۇسىنىس جاساعانىنا قۋانىشتىمىن. ساباقتى وتكىزۋ الاڭى رەتىندە ەلورداداعى №52 مەكتەپتى تاڭداپ الۋىمىزدىڭ دا سەبەبى بار. بىرنەشە جىل بۇرىن مەكتەپتە ءتول تەحنولوگيا بويىنشا تاجىريبەلىك جۇمىس باستالعان ەدى. وسى اۋقىمدى ءىس-شارالاردىڭ ناتيجەسىندە ۇلكەن رەسپۋبليكالىق سەمينار ۇيىمداستىرىلدى. سەمينار كەزىندە بالالاردىڭ بىلىمىنە ەلىمىزدىڭ تۇپكىر-تۇپكىرىنەن كەلگەن مەكتەپ باسشىلارى مەن مۇعالىمدەرى ءتانتى بولعان ەدى», دەگەن پروفەسسور جوبا اياسىندا نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى №52 جانە №86 مەكتەپ گيمنازيالارىندا اتقارعان جۇمىستارىمەن دە تانىستىرىپ ءوتتى.
«كەشەندى ءبىلىم بەرۋ ءادىسى قىسقا مەرزىمدە بالالاردىڭ ويلاۋ, سويلەۋ داعدىسىن ۇشتايدى. بۇل بالالار جوعارى ناتيجەدە وقىپ جاتقان وقۋشىلار ەمەس. مۇندا ءبىلىمى ورتاشالار وقيدى. بالالاردىڭ ءبىلىمىن ودان ءارى جەتىلدىرۋ, دامىتۋ ماقساتىندا 16 ساباق ۇيىمداستىردىق. بۇل ساباقتاردىڭ 15-ى ونلاين فورماتتا ءوتتى. ساباققا وقۋشىلار ۇلكەن قىزىعۋشىلىقپەن قاتىستى. ارينە, «پروفەسسور ساباعىندا» بەرىلىپ وتىرعان ءبىلىم مەكتەپتىڭ كولەمىنەن دە جوعارى دەڭگەيدە. ساباقتىڭ وزىندىك ەرەكشەلىگى دە وسىندا. وسى جاعىنان ماعان تەحنولوگيا وتە كوپ كومەكتەستى. قاراپايىمنان ۇزدىك, قاتارداعى بالادان وزات وقۋشى جاساۋ – «ساتىلاي كەشەندى وقىتۋ» تەحنولوگياسىنىڭ نەگىزىندە مۇمكىن دۇنيە. بۇل ءادىس بويىنشا تەك قازاق ءتىلى ەمەس, وزگە دە پاندەردى يگەرۋگە بولادى», دەيدى ۇلاعاتتى ۇستاز.
«زاماناۋي تالاپتارعا ساي وقۋ-تاربيە ءۇردىسىن ۇلتتىق قۇندىلىقتارعا نەگىزدەۋ ارقىلى ۇلتتىق مەكتەپتىڭ ۇلگىسىن جاساۋ قاجەت». بۇل ويدى نۇرشا الجانبايقىزىنىڭ جالىقپاي ايتىپ كەلە جاتقانىنا دا ءبىرتالاي جىل بولدى. الايدا 1994-1995 وقۋ جىلىنان باستاپ جۇرگىزىلىپ كەلە جاتقان «ساتىلاي كەشەندى وقىتۋ» ءالى كۇنگە تولىق بەكىتىلمەگەن. قازاق ءتىلىنىڭ قاسيەتىن ءتۇسىندىرۋ ارقىلى وزگە پاندەردىڭ قىر-سىرىن تەز مەڭگەرۋگە, فۋنكتسيونالدىق ساۋاتتى ارتتىرۋدى كوزدەيتىن تەحنولوگيا بويىنشا قازىرگى تاڭدا ءبىر عانا ەلوردانىڭ وزىندە 2 مىڭنان استام ءبىلىم الۋشى, 150-گە جۋىق تاربيەلەنۋشى سويلەۋ داعدىلارىن قالىپتاستىرىپ, ۇلتتىق ءتالىم-تاربيەمەن سۋسىنداۋدا. «ساتىلاي كەشەندى وقىتۋ» تەحنولوگياسىنىڭ تاجىريبەلىك الاڭ جۇمىستارىنا ەل كولەمىندە 7 بالاباقشا تاربيەشىسى مەن جۇزدەن استام مۇعالىم بەلسەندى قاتىسىپ ءجۇر. نۇر-سۇلتان اۋماعىندا سوڭعى 9 جىل كولەمىندە جۇرگىزىلىپ, اياسى كەڭەيىپ كەلە جاتقان ءتول تەحنولوگيانىڭ العاشقى جەڭىسى مەن جەتىستىكتەرى از ەمەس. ال «پروفەسسور ساباعىنىڭ» مۇعالىمى نۇرشا الجانبايقىزى «بۇل تەحنولوگيا اسىرەسە, قازاقشاعا شورقاق بالالار ءۇشىن تاپتىرماس وقىتۋ ادىستەمەسى. مەكتەپ وقۋشىلارى وسى تەحنولوگيا بويىنشا وقيتىن بولسا, انا ءتىلىن جەتىك مەڭگەرىپ قانا قويماي, سوزدىك قورىن مولايتىپ, وزگە پاندەر بويىنشا دا ويلاۋ قابىلەتىن دامىتادى», دەيدى.
